شناسایی آستانهٔ مشترک فورانهای ناشی از سیاهچالهها

محققان حوزه ستارهشناسی با تحلیل رویدادهای نادر مرتبط با نابودی ستارهها به این نتیجه رسیدهاند که سیاهچالههای با جرم بالا هنگامی که نرخ جذب ماده به حدود ۲ درصد حد ادینگتون کاهش مییابد، میتوانند فورانهای بسیار قویای به فضا ارسال کنند.
شایان ذکر است که این حد قبلاً در سیاهچالههایی با جرم حدود ۱۰ برابر جرم خورشید نیز مشهود بود.
این تحقیق تحت هدایت آدل گودوین از دانشگاه کرتین استرالیا به انجام رسیده و نتایج آن در مجله «اخترشناسی طبیعت» منتشر شده است. طبق این یافتهها، به نظر میرسد که مکانیسم تولید این فورانها در سیاهچالههای با جرمهای بسیار متفاوت نیز از قوانین فیزیکی یکسانی تبعیت کند.
ردیابی فروپاشی ستارهها
دانشمندان تعداد ۲۰ رویداد گسیختگی کشندی را مورد بررسی قرار دادند؛ این پدیده به زمانی اطلاق میشود که نیروی گرانش یک سیاهچاله ستارهای نزدیک باعث متلاشی شدن ستاره میگردد. سپس با آنالیز دادههای چند طول موج، ۱۰ رویداد انتخاب شد که امکان ارزیابی دقیق نرخ جذب ماده و زمان بروز گسیل رادیویی در آنها وجود داشت.
یافتهها نشانگر وجود دو مرحله در تولید فوران هستند: مرحلهای که در آن جذب ماده به شدت آغاز میشود و مرحله دیگری که ممکن است صدها تا هزاران روز پس از نابودی ستاره بروز کند. در این مرحله دوم، نرخ تغذیه به حدود ۲ درصد حد ادینگتون میرسد؛ حدی که نمایانگر تعادل بین فشار تابش و نیروی گرانش است.
پیشبینی جریانهای کیهانی
این کشف میتواند زمان دقیقتری برای رصد فورانهای رادیویی تعیین کند و کارآیی تلسکوپها را بهبود بخشد. طبق گفته گودوین، اطلاع از زمان تقریبی وقوع فوران به ستارهشناسان این امکان را خواهد داد که مشاهدات خود را هدفمندتر طراحی کنند.
به نقل از ایتنا و گزارش SciTechDaily، این دستاورد برای رصدخانه آرایه کیلومترمربعی که بخشی از آن در استرالیای غربی ساخته میشود، نیز اهمیت ویژهای دارد. با افزایش شناسایی رویدادهای نابودی ستارهها، نرخ جذب ماده میتواند به عنوان یک شاخص ارزشمند جهت پیشبینی فورانهای فورانگونه تبدیل گردد و به گسترش فهم ما از رفتار سیاهچالهها یاری رساند.



