سلطانی: هم‌اکنون خطر خرید طلا از دلار پایین‌تر است
در ماه‌های اخیر، بازار ارز ایران بار دیگر شاهد جهش چشمگیری در قیمت دلار بوده است؛ این روند به همراه تحولات سیاسی و افزایش تنش‌ها میان ایران و آمریکا، سؤالات جدی را در مورد عملکرد سیاستگذاران پولی و نحوه اداره بازار ارز به وجود آورده است. در این باره، اقدام بانک مرکزی از تاریخ ۱۱ مهرماه و فروش دلار در شرایطی که قیمت هر اسکناس آمریکایی به حدود ۲۷۰ هزار تومان رسیده بود، این سؤال را ایجاد می‌کند که آیا سیاستگذار از ابتدا نرخ ارز مشخصی را مدنظر داشته و چرا در زمان‌های اولیه به بازار ورود پیدا نکرده است؟
کامران سلطانی، دبیر پیشین کانون صرافان ارز، در گفت‌وگویی با خبرآنلاین اظهار می‌دارد که تأخیر بانک مرکزی در مداخله می‌تواند حکایت از هدف‌گذاری نرخ ۲۷۰ هزار تومانی داشته باشد. وی معتقد است که نوسانات نرخ ارز، علاوه بر تأثیرپذیری از تحولات سیاسی و انتظارات بازار، با سیاست‌های اقتصادی دولت و نیاز به جبران کسری بودجه نیز مرتبط است. همچنین، سلطانی بر این باور است که ثبات اخیر بازار ارز، موقتی خواهد بود و روند تضعیف ارزش پول ملی تا پایان سال ادامه خواهد یافت.
سلطانی در گفت‌وگو با خبرآنلاین، با تأکید بر افزایش مداوم قیمت دلار در ماه‌های گذشته، به نقش تحولات سیاسی و عملکرد سیاستگذاران در این روند اشاره می‌کند. به گفته او، افزایش نرخ ارز که از شهریورماه آغاز گردید، در مهرماه نیز ادامه پیدا کرد و تا تاریخ ۱۱ مهرماه، زمان مداخله بانک مرکزی و عرضه دلار، قیمت هر دلار آمریکا به تقریباً ۲۷۰ هزار تومان رسید.
وی با اشاره به نقش تنش‌های میان ایران و آمریکا بر انتظارات فعالان بازار، تأکید می‌کند که عوامل سیاسی تنها محرک افزایش نرخ ارز نبوده و عملکرد سیاستگذار نیز در تداوم این شرایط تأثیرگذار بوده است. از دیدگاه او، بانک مرکزی می‌توانست زودتر اقدام کند، ولی تصمیم به مداخله در زمانی گرفت که قیمت دلار به محدوده تعیین‌شده‌ای دست یافته بود.
آیا نرخ ۲۷۰ هزار تومانی دلار، نرخ انتخابی سیاستگذار بود؟
یکی از نکات کلیدی در تحلیل سلطانی، ارتباط بین افزایش نرخ ارز و سیاست‌های مالی دولت می‌باشد. او بر این باور است که افزایش قیمت دلار اگرچه به تشدید تورم و کاهش قدرت خرید شهروندان منجر می‌شود، اما همزمان می‌تواند درآمد ریالی دولت از محل منابع ارزی را افزایش دهد و برای دولت‌هایی که با کسری بودجه مواجه‌اند، به عنوان ابزاری برای جبران کمبود منابع عمل کند.
این دبیر پیشین کانون صرافان ارز ادامه می‌دهد: «نرخ ارز ۲۷۰ هزار تومان، نرخ هدف‌گذاری‌شده بانک مرکزی بوده است. به نظر می‌رسد بانک مرکزی می‌توانست زودتر از این مداخله اخیر را انجام دهد و مانع از ادامه روند افزایشی نرخ ارز شود، اما صبر کرد تا دلار به قیمتی که مد نظر داشت، رسید و سپس اقدام به ورود به بازار کرد.»
او برای تقویت این تحلیل به وضعیت بازار در ابتدای تابستان اشاره می‌کند؛ زمانی که قیمت دلار در حدود ۱۷۰ هزار تومان بود. به نظر سلطانی، بانک مرکزی آن زمان نیز امکان مداخله و جلوگیری از افزایش بیشتر نرخ ارز را داشت، ولی اقدامی در این راستا انجام نداد.
با این حال، این نظر تنها تحلیل سلطانی از رفتار سیاستگذار پولی است و نمی‌توان آن را به‌عنوان اعلام رسمی نرخ هدف بانک مرکزی در نظر گرفت. علی‌رغم این، همچنان سؤالی که در مورد زمان مداخلات ارزی و ارتباط آن با اهداف مالی دولت مطرح است، یکی از موضوعات کلیدی در ارزیابی سیاست‌های ارزی کشور به شمار می‌آید.
ثبات موقت دلار؛ آیا پیش از یک موج جدید افزایش قیمت است؟
سلطانی در خصوص چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار ارز، خاطرنشان می‌کند که قیمت دلار در حال حاضر به منطقه‌ای نسبتاً باثبات رسیده است. به گفته او، اگر تغییری سیاسی یا اقتصادی غیرمنتظره رخ ندهد، ممکن است نرخ ارز در یکی دو هفته آینده نیز در همین سطح باقی بماند.
با این حال، او تأکید می‌کند که این ثبات نه به معنای پایان روند افزایشی قیمت دلار است و نه اینکه تحولات سیاسی، به‌ویژه بروز جنگ یا مدیریت جدی تنش‌ها، می‌تواند مسیر بازار را به‌طور کامل دگرگون کند. این کارشناس معتقد است، پس از مدتی ثبات نسبی، احتمال بازگشت دلار به سمت افزایش مجدد وجود دارد.
چرا قیمت طلا در بازار داخلی کاهش یافت؟
در بخش دیگری از اظهارات خود، دبیری پیشین کانون صرافان ارز به کاهش قیمت طلا در بازار داخلی اشاره دارد. وی می‌گوید که بهای طلا در ایران تحت تأثیر دو عامل اصلی، یعنی نرخ دلار آزاد و قیمت جهانی طلا قرار دارد. در روزهای اخیر، از یک سو، نرخ دلار در محدوده‌ای نسبتاً ثابت باقی مانده و از سوی دیگر، قیمت جهانی طلا نیز با کاهش مواجه شده و به حدود چهار هزار دلار برای هر اونس رسیده است. ترکیب این دو عامل، منجر به کاهش قیمت طلا در بازار داخلی شده است.
سلطانی والدین نظر دارد که افت اخیر قیمت‌ها می‌تواند فرصتی برای افرادی که به دنبال حفظ ارزش پس‌اندازهای خود هستند، به‌شمار رود. اما باید توجه داشت که این ارزیابی به معنای تضمین افزایش قیمت طلا در آینده نیست و جهت‌گیری این بازار نیز همچنان وابسته به تحولات نرخ ارز و قیمت‌های جهانی خواهد بود.
متن کامل این مصاحبه را از این‌جا می‌توانید بخوانید.
۲۲۳۲۲۹
