پیاده‌روی لنفاوی چیست و چگونه بر سلامت بدن تأثیر می‌گذارد؟ بررسی علمی یک روش محبوب

«پیاده‌روی لنفاوی» جدیدترین روش راه رفتن است که در فضای مجازی به محبوبیت زیادی دست یافته است. در این شیوه، افراد هنگام پیاده‌روی دستان خود را به طور محسوسی حرکت می‌دهند، بدن خود را به حالت راست نگه می‌دارند و عمیق‌تر نفس می‌کشند. بر اساس ادعاها، چنین حرکاتی می‌تواند به بهبود گردش مایع لنف در بدن کمک کند، نفخ را کاهش دهد، کیفیت گردش خون و عملکرد سیستم ایمنی را تقویت کند و حتی به پاکسازی سموم بدن یاری رساند.

به نقل از کانورسیشن، این ادعا تا حدودی از شواهد علمی حمایت می‌شود، زیرا فعالیت‌های عضلانی می‌توانند در جابجایی لنف تأثیرگذار باشند. با این حال، هنوز هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد پیاده‌روی لنفاوی برای افرادی که از نظر جسمی سالم هستند، تأثیری بیشتر از پیاده‌روی عادی دارد.

دستگاه لنفاوی شامل مجموعه‌ای از رگ‌ها، بافت‌ها و اندام‌هاست که در کنار سیستم گردش خون کار می‌کند. مایعات به‌طور مداوم از رگ‌های خونی ریز به بافت‌های اطراف سلول‌ها منتقل می‌شوند و هدف اصلی دستگاه لنفاوی، جمع‌آوری مایعات و پروتئین‌های اضافی و بازگرداندن آن‌ها به سیستم گردش خون است.

این سیستم به فرآیند هضم غذا نیز کمک می‌کند، زیرا چربی‌های غذایی و ویتامین‌های حل‌شده در چربی را از روده کوچک جذب می‌کند. رگ‌های لنفاوی موجود در روده با میکروبیوم و سیستم ایمنی ارتباط دارند و نقش مهمی در حفظ سلامت روده و کنترل التهاب ایفا می‌کنند. همچنین، دستگاه لنفاوی با انتقال سلول‌های ایمنی از طریق رگ‌ها و گره‌های لنفاوی، به فعالیت‌های دفاعی بدن مجال می‌دهد.

برخلاف دستگاه گردش خون که از یک پمپ مرکزی به نام قلب برخوردار است، سیستم لنفاوی فاقد چنین پمپی است. لنف مایعی شفاف یا زرد کم‌رنگ بوده و راه‌های مختلفی برای حرکت آن وجود دارد: انقباض مستقل رگ‌های لنفاوی، نوسانات فشار ناشی از تنفس، و فعالیت انقباضی و انبساطی عضلات اسکلتی.

زمانی که عضلات منقبض می‌شوند، به رگ‌های خونی و لنفاوی اطراف فشار وارد کرده و با همکاری دریچه‌های یک‌طرفه، مایعات را به جلو هدایت می‌کنند و به ویژه در نواحی پاها بر خلاف نیروی جاذبه به سمت بالا رانده می‌شوند.

قلب دوم بدن

عضلات ساق پا از مهم‌ترین عوامل در بازگشت خون به قلب محسوب می‌شوند. با هر گام، این عضلات منقبض و منبسط شده و خون موجود در سیاهرگ‌ها را به سمت قلب هدایت می‌کنند. به همین دلیل، گاهی به این عضلات لقب «قلب دوم» اطلاق می‌شود.

این ویژگی منحصر به ساق پا نیست و فعالیت بدنی با انقباض عضلات در سایر نواحی بدن، از جمله دست‌ها، پاها و تنه نیز به گردش لنف کمک می‌کند.

نقش تنفس نیز حائز اهمیت است. دیافراگم، که اصلی‌ترین عضله تنفسی به شمار می‌آید، به همراه هر دم و بازدم، فشار را در قفسه سینه و شکم تغییر می‌دهد. تنفس عمیق دیافراگمی می‌تواند این تغییر فشار را افزایش دهد و به حرکت خون و لنف از نواحی پایینی بدن به سمت قفسه سینه کمک کند. تغییر فشار اطراف اندام‌های گوارشی نیز می‌تواند به حرکت غذا در روده تسهیل ببخشد.

بنابراین، افزایش حرکات دستان، تنفس عمیق‌تر و به‌کارگیری عضلات بیشتر در حین پیاده‌روی از نظر فیزیولوژیکی موجه است، اما شواهدی که نشان دهد ترکیب خاص این حرکات بر سم‌زدایی، چربی‌سوزی یا تقویت ایمنی تأثیرات ویژه‌ای دارد، وجود ندارد.

ورزش به عنوان یک روش برای مدیریت ورم لنفاوی شناخته می‌شود، وضعیتی که در آن تخلیه ناقص مایع لنف منجر به تورم می‌شود. تمرین‌هایی که موجب انقباض عضلات می‌شوند، از جمله پیاده‌روی، می‌توانند به تخلیه لنف یاری رسانند.

فعل و انفعالاتی مانند بالا رفتن از پله، رقص، شنا، باغبانی، دویدن و تمرین‌های وزنه‌برداری از انقباض‌های مکرر عضلات برخوردارند. حتی برخاستن پس از نشستن به مدت طولانی نیز می‌تواند عضلات غیرفعال را به حرکت درآورد.

فعالیت منظم با عضلات علاوه بر این که به گردش لنف کمک می‌کند، توان قدرتی و عملکرد جسمانی را حفظ نموده و برای سلامتی قلبی‌عروقی، متابولیسم و سلامت روان مفید است. این نوع فعالیت‌ها در درازمدت توان جسمانی را افزایش داده و خطر بروز آسیب‌دیدگی، بیماری و ضعف جسمانی را کاهش می‌دهند.