آیا باید هر روز شیر مصرف کنیم؟
طبق گزارشهای منتشرشده توسط خبرآنلاین، شیر از مدتها پیش بهعنوان یک انتخاب غذایی سالم شناخته میشود. از دوران کودکی تا پیری، برای بسیاری، نوشیدن شیر بخشی از روال روزمره را تشکیل میدهد. این نوشیدنی غنی از مواد مغذی است که به حفظ وضعیت سلامت بدن یاری میرساند.
شیر منبع مهمی از کلسیم و فسفر به شمار میرود که به تقویت استخوانها و دندانها کمک میکند. همچنین شامل پروتئین، ویتامینهای گروه B، پتاسیم و ویتامین D است. به همین دلیل، معمولاً توصیه میشود که برای حمایت از سلامت استخوانها و تأمین انرژی و چربیهای ضروری در رژیم غذایی گنجانده شود.
با این وجود، شیر برای تمامی افراد مناسب نیست. برخی از افراد به پروتئینهای موجود در شیر گاو حساسیت دارند و تخمین زده میشود که تقریباً دو درصد از کودکان به این نوع آلرژی دچار میشوند. همچنین افرادی وجود دارند که با عدم تحمل لاکتوز مواجه هستند. لاکتوز، قند طبیعی شیر است و افرادی که نمیتوانند آن را بهخوبی هضم کنند، ممکن است پس از نوشیدن شیر از مشکلاتی مانند نفخ، درد معده و اسهال رنج ببرند.
تحقیقاتی دیگر به بررسی تأثیرات بلندمدت مصرف شیر بر سلامت پرداختهاند. نتایج پیشین حاکی از آن بودند که برخی از آنها ممکن است نشاندهنده حفاظت شیر از قلب و کمک به افزایش طول عمر باشد.
در عوض، برخی دیگر از مطالعات به نگرانیهایی در خصوص ارتباط مصرف بیرویه شیر با بروز برخی سرطانها اشاره کردهاند. از آنجا که نتایج همیشه یکسان نیست، محققان همچنان به بررسی واقعیت ادامه میدهند.
پژوهش جدیدی که توسط شیانگ جون وانگ و همکارانش از دانشگاه «سان یاتسن» انجام شده، اطلاعات تازهای را در این راستا ارائه کرده است. این پژوهش با بهرهگیری از دادههای یک مطالعه بزرگ و بلندمدت بانکی زیستی گوانگژو در چین شکل گرفته است.
در این تحقیق، ۱۸ هزار و ۲۱۴ فرد بالای ۵۰ سال که در آغاز مطالعه بین سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۶ از هیچ بیماری قلبی-عروقی رنج نمیبردند، مورد بررسی قرار گرفتند. یکی از نکات جالب پژوهش حاضر این است که شرکتکنندگان در قیاس با بسیاری از کشورهای غربی، مصرف شیر بسیار کمتری داشتند و نزدیک به ۷۰ درصد آنها بهطور کل از شیر استفاده نمیکردند.
تقریباً ۱۵ درصد بهصورت میانگین شیر مصرف میکردند که شامل یک تا سه وعده در هفته (هر وعده برابر با ۲۵۰ میلیلیتر) بود. همچنین حدود ۱۶ درصد بیش از سه بار در هفته شیر مینوشیدند و بهعنوان مصرفکنندگان شیر زیاد دستهبندی میشدند.
این پژوهشگران بهمدت میانگین ۱۱.۵ سال شرکتکنندگان را پیگیری کردند و در این بازه زمانی، ۲۶۹۷ نفر فوت کردند؛ که از این تعداد، ۹۱۷ نفر به سبب بیماری قلبی و ۱۰۲۹ نفر دیگر به دلایل ناشی از سرطان بهسرعت جان خود را از دست دادند.
نتایج بهدستآمده نشان داد، افرادی که شیر را بهطور متوسط مصرف میکنند، از بعضی مزایای سلامتی برخوردار بودهاند. در مقایسه با کسانی که هرگز شیر نمینوشیدند، مصرفکنندگان متوسط شیر، خطر کمتری از مرگ ناشی از بیماری قلبی، سکته مغزی و مرگ کلی داشتند. این یافتهها نشان میدهد که مصرف کم تا متوسط شیر ممکن است با سلامت بهتری از قلب و طول عمر بیشتر در جمعیتهای با مصرف پایین شیر در ارتباط باشد.
با این حال، وضعیت افرادی که شیر زیادی مصرف میکردند، متفاوت بود. کسانی که بیش از سه بار در هفته شیر مینوشیدند، با خطر بالاتری از مرگ ناشی از سرطان مواجه بودند. این افزایش خطر بهویژه برای سرطان مری که لوله انتقال غذا از دهان به معده را درگیر میکند، مشهودتر بود. با این حال، پژوهشگران شواهدی نیافتند که نشانگر آن باشد که مصرف زیاد شیر باعث افزایش خطر مرگ بهسبب سایر سرطانها، نظیر سرطان ریه، کبد، دستگاه گوارش یا سرطانهای روده بزرگ و مقعد میشود.
در نهایت، محققان نتیجهگیری کردند که در جوامعی که بهطور نسبی شیر کمی مصرف میشود، مصرف متوسط آن ممکن است به بهبود سلامت قلب کمک کند؛ در حالیکه مصرف بالای شیر ممکن است با خطر بیشتری از مرگ ناشی از سرطان مرتبط باشد.
آنها تصریح کردند که این پژوهش صرفاً ارتباطات را نشان میدهد و از یک رابطه علت و معلولی مستقیم حکایت ندارد. به بیان دیگر، نتایج این تحقیق ثابت نمیکند که شیر بهطور مستقیم از قلب حمایت میکند یا موجبات بروز سرطان را فراهم میکند.
گروه تحقیقاتی باور دارد که برای روشنتر شدن این موضوع، نیاز به مطالعات بیشتری وجود دارد. پژوهشهای آینده ممکن است تعیین کنند که آیا مواد مغذی خاص موجود در شیر، عوامل سبک زندگی یا تفاوتهای ژنتیکی تأثیری بر این نتایج دارند یا خیر.
در حال حاضر، این یافتهها نشان میدهد که در زمینه شیر، همیشه بیشتر بودن بهمعنای بهتر بودن نیست. میزان متوسط آن میتواند نفعهایی از لحاظ مغذی و قلبی داشته باشد، اما مصرف زیاد آن ممکن است با خطرات ناشناختهای همراه باشد.
۲۳۳۲۱۷
