گوشیهای هوشمند با این شیوه بدون نیاز به خنککننده خواهند ماند
طبق گزارشی از ایتنا و به نقل از BGR، پاسخ این پرسش در طراحی سیستمهای خنککننده گوشیهای هوشمند نهفته است. این دستگاهها از فناوری خنککننده غیرفعال بهرهمند هستند که گرما را از اجزای داخلی جذب کرده و به سطح بدنه منتقل میسازد تا در فضای اطراف پخش شود. اگرچه این روش بدون نقص نیست، اما در شرایط استفاده معمولی به خوبی کار میکند. علاوه بر این، اجزای داخلی گوشیها نسبت به رایانهها انرژی کمتری مصرف میکنند و در نتیجه تولید گرمای کمتری نیز دارند.
از سمت دیگر، استفاده از فنها در گوشیهای هوشمند با چالشهای قابل توجهی همراه است. فنها فضای زیادی را اشغال میکنند، انرژی زیادی مصرف میکنند و به دلیل ساختار مکانیکی خود، در برابر ضربه، سقوط یا استفاده روزمره آسیبپذیر هستند. به همین دلیل، بهکارگیری آنها در دستگاهی که نیاز به سبکی، باریکی و قابلیت حمل دارد، منطقی به نظر نمیرسد.
نقش خنککننده غیرفعال در مدیریت دمای گوشی
یکی از کلیدیترین دلایل عدم نیاز گوشیهای هوشمند به فن، استفاده از فناوری خنککننده غیرفعال است. در این روش، بدنه دستگاه به گونهای عمل میکند که وظیفه یک هیتسینک بزرگ را به عهده دارد و گرما تولید شده توسط اجزای داخلی را به خارج به منتقل میکند.
تعدادی از گوشیهای پرچمدار و مدلهای مخصوص بازی از فناوریهای نوینی چون محفظه بخار (Vapor Chamber) بهرهمند شدهاند. این محفظهها به طور کامل آب بندی شده و شامل مایعی خنککننده خاص هستند. در زمانیکه این مایع در معرض گرما ناشی از تراشه اصلی، شامل پردازنده مرکزی (CPU)، پردازنده گرافیکی (GPU) و حافظه قرار میگیرد، تبخیر میشود و انرژی حرارتی را به سایر بخشها منتقل میکند. سپس بخار دوباره به مایع تبدیل شده و این چرخه بهطور مداوم تکرار میشود.
علاوه بر این، بسیاری از تولیدکنندگان از موادی همچون ورقهای گرافیتی و خمیرهای حرارتی برای توزیع متوازن گرما در سطح دستگاه استفاده میکنند. در بعضی از گوشیهای گیمینگ مانند سری ROG Phone ایسوس، ترکیبی از محفظه بخار و مواد انتقالدهنده حرارت به کار گرفته میشود تا عملکرد خنککنندگی بهتری حاصل شود.
عامل حیاتی دیگر، مصرف انرژی نسبتاً پایین تراشههای مخصوص موبایل است. از آنجایی که گوشیهای هوشمند با باتری کار میکنند، تراشههای آنها به گونهای طراحی شدهاند که تعادل میان کارایی و مصرف انرژی را حفظ کنند. هرچقدر که بار پردازشی افزایش یابد، به نسبت مصرف انرژی و تولید گرما نیز بیشتر میشود. به عنوان مثال، اجرای بازیهای سنگین یا پخش ویدئوهای با کیفیت 4K فشار بیشتری بر روی پردازنده وارد کرده و در نتیجه دمای دستگاه را افزایش میدهد.
چگونه گوشی از خود در برابر افزایش دما محافظت میکند؟
در شرایطی که سیستم خنککننده اولیه قادر به حفظ دمای ایمن دستگاه نباشد، گوشیهای هوشمند به مکانیزمهای حفاظتی ثانویه روی میآورند. یکی از رایجترین این روشها، کاهش عملکرد بهصورت خودکار یا اصطلاحاً «تروتلینگ» (Throttling) نامیده میشود.
در این شرایط، سیستم عامل فرکانس کاری پردازنده را کاهش میدهد تا مصرف انرژی و تولید حرارت کاهش یابد. به همین دلیل، وقتی گوشی بیش از حد داغ میشود، کاربران معمولاً کاهش سرعت و کاهش عملکرد دستگاه را تجربه میکنند.
به عنوان مثال، اجرای یک بازی سنگین با بالاترین تنظیمات گرافیکی در حالی که گوشی به شارژر متصل است، میتواند فشار زیادی به سختافزار وارد کند. در چنین مواقعی، هم پردازنده برای پردازش بازی انرژی بیشتری نیاز دارد و هم باتری هنگام شارژ گرمای اضافی تولید میکند. ترکیب این دو عامل احتمال افزایش دمای دستگاه را به طرز قابل توجهی بالا میبرد.
اگر دما بهطور مداوم افزایش یابد، گوشی ممکن است هشدار داغ شدن بیش از حد را دریافت کرده و یا حتی به منظور جلوگیری از آسیب به اجزای داخلی بهطور موقت خاموش شود. قرار داشتن طولانیمدت تحت نور مستقیم خورشید، باقیماندن در داخل یک خودروی داغ یا قرار دادن گوشی زیر بالش در هنگام شارژ، از جمله شرایطی هستند که میتوانند چنین وضعیتی را ایجاد نمایند.
این مکانیزمهای حفاظتی نه تنها از پردازنده و سایر اجزا محافظت میکنند، بلکه از باتریهای لیتیوم-یونی نیز نگهداری میکنند. افزایش بیش از حد دما میتواند موجب کاهش عمر باتری، آسیبهای جدی به سختافزار و در موارد نادر حتی به خطرات ایمنی منجر گردد. به همین خاطر، مدیریت هوشمند گرما به یک بخش کلیدی در طراحی گوشیهای هوشمند مدرن تبدیل شده است.
