یادگیری برای رهایی: روش‌های بازنگری باورهای قدیمی و مسیر رشد شخصی

تفکر انتقادی، پرورش ذهنیتی به سمت رشد و پذیرش یادگیری مداوم، همگی اقداماتی برای ارتقاء فهم، آگاهی و حکمت ما به شمار می‌روند. اما بسیاری از ما به طور معمول به اهمیت «فراموش کردن آگاهانه» یا همان unlearning توجه نمی‌کنیم.

به گزارش ایتنا و به نقل از The Conversation، فراموش کردن به معنای از دست دادن حافظه نیست، بلکه به معنای ارزیابی دوباره و به چالش کشیدن باورهای عمیق‌ریشه ماست. برای دستیابی به یادگیری واقعی، باید بتوانیم تشخیص دهیم که برخی اعتقادات قدیمی دیگر توانایی ارائه تصویر درست یا کاملی را ندارند.

لورن فلورکو، نویسنده این مقاله، پس از ۲۸ سال تحصیل و تحقیقات پی در پی، به این نتیجه رسید که حتی معتبرترین تحقیقات روان‌شناسی نیز مرزهایی دارند. بسیاری از این مطالعات بر روی نمونه‌های WEIRD انجام می‌شوند؛ که به معنای افرادی از فرهنگ‌های غربی، تحصیل‌کرده، صنعتی، ثروتمند و دموکراتیک هستند. این نمونه‌ها نمی‌توانند نمایندگی از تمامی انسان‌ها داشته باشند.

او دریافت که بسیاری از نظریه‌های بنیادین در روان‌شناسی، همانند سلسله مراتب نیازهای مازلو، تنها در فرهنگ‌های فردگرای غربی کاربرد دارند و در دیگر فرهنگ‌ها از اعتبار ساقط‌اند. این درک، او را به ارزش دیدگاه‌های متنوع و لزوم کنار گذاشتن فرضیات نادرست درباره «عینیت» هدایت کرد.

 

چنانچه نتوانیم این باورهای نادرست را فراموش کنیم، ممکن است عواقب خطرناکی به بار آورد؛ از جمله ایجاد سیاست‌ها، درمان‌ها و نظام‌هایی که بر پایه پیش‌فرض‌های نادرست بنا شده و دیدگاه‌های غیر غالب را نادیده می‌گیرند. برای نمونه، تا سال ۱۹۹۳ زنان تقریباً از آزمایش‌های دارویی کنار گذاشته شده بودند و تصمیمات مبتنی بر داده‌های مردان اتخاذ می‌شد.

فراموش کردن آگاهانه، فرآیندی آسان نیست و نیازمند تواضع است تا بپذیریم آنچه تا به حال می‌دانستیم دیگر کامل یا صحیح نیست. این فرایند شامل یادگیری مجدد نیز می‌باشد. بسیاری از ما از چنین تغییراتی هراس داریم و پذیرش اشتباهات‌مان دشوار به نظر می‌رسد. اما با تغییر نگرش از احساس شرمندگی به کنجکاوی، می‌توانیم این مسیر را با سهولت بیشتری طی کنیم و حتی از کشفیات جدید لذت ببریم.

برای آغاز فرایند فراموش کردن و یادگیری دوباره، می‌توانیم به دنبال دیدگاه‌های تازه و غیرمتعارف باشیم، با افرادی خارج از دایره اجتماعی خود گفت‌وگو کنیم و روش‌هایی را یاد بگیریم که در این مسیر به ما کمک می‌کنند.

فراموش کردن آگاهانه، جزئی کلیدی از فرآیند یادگیری است که ما را در جهت دستیابی به دانش جامع‌تر و جهانی‌تر هدایت می‌کند.