افراد مسن کنجکاو با خطر کمتری در زمینه ابتلا به آلزایمر مواجه هستند

بیش از شش میلیون نفر از شهروندان آمریکا به زوال عقل دچار هستند که این اختلال بر جنبه‌های مختلفی از قبیل حافظه، توانایی زبانی و مهارت‌های حل مسئله تأثیر می‌گذارد. تحقیقات علمی حاکی از آن است که تعدادی از تغییرات در سبک زندگی از جمله تغذیه مناسب، فعالیت بدنی، روابط اجتماعی، کنترل فشار خون و خواب کافی می‌توانند خطر ابتلا به زوال عقل را کاهش دهند. حالا، یک مطالعه جدید به این مجموعه افزوده می‌کند که داشتن ذهنی کنجکاو و علاقه به یادگیری و جستجوی مداوم درباره مسائل جدید نیز می‌تواند در کاهش این بیماری مؤثر باشد.

به نقل از نیویورک‌پست، آلن کاستل، روانشناس دانشگاه کالیفرنیا و نویسنده اصلی این تحقیق، و همکارانش به بررسی تأثیر سن بر دو نوع کنجکاوی پرداخته‌اند؛ یکی کنجکاوی به عنوان یک صفت شخصیتی و دیگری کنجکاوی موقعیتی.

کنجکاوی موقعیتی به معنای تمایل لحظه‌ای فرد برای یادگیری اطلاعات جدید در هنگام مواجهه با موضوعی جذاب است، در حالی که کنجکاوی به عنوان یک صفت شخصیتی به اشتیاق طولانی‌مدت و همیشگی فرد برای کاوش و تجربه شدنِ موقعیت‌های جدید اشاره دارد.

نویسندگان این مطالعه از ۱۲۰۰ بزرگسال با سنین ۲۰ تا ۸۴ سال با میانگین سنی ۴۴ سال خواستند تا یک پرسشنامه آنلاین را تکمیل کنند و به ارزیابی کنجکاوی خود بپردازند. این داوطلبان به ۶۳ سوال علمی و عمومی پاسخ دادند و برای هر پرسش، ۲۰ ثانیه زمان داشتند.

شرکت‌کنندگان نه تنها به سوالات ارائه‌شده پاسخ دادند، بلکه میزان علاقه و تمایل خود برای آشنایی با پاسخ صحیح را نیز سنجیدند و اعتماد به نفسشان در صحت پاسخ‌های داده‌شده را بیان کردند. این ارزیابی‌ها به محققان کمک کرد تا ارتباط میان سطح کنجکاوی و اعتماد به نفس افراد در پاسخ‌دهی به سوالات را تحلیل کنند.

نتایج نشان داد که علاقه به دانش‌آموزی جدید که معیاری برای اندازه‌گیری کنجکاوی موقعیتی محسوب می‌شود، در اوایل سنین بزرگسالی کاهش می‌یابد و پس از رسیدن به میانسالی دوباره افزایش می‌یابد و تا پیری تداوم می‌یابد.

این مطالعه بیانگر این نکته است که بزرگسالان جوان، دانش، مهارت‌ها و فرصت‌هایی را برای موفقیت در حوزه‌های تحصیل، کار و زندگی خانوادگی کسب می‌کنند. دوران میانسالی معمولا به پرداخت وام‌های مسکن و پرورش فرزندان معطوف می‌شود، دورانی که بسیاری از افراد از نظر روحی کمتر احساس خوشحالی می‌کنند، اما وقتی فرزندان از خانه می‌روند و افراد به دوران بازنشستگی می‌رسند، فرصتی برای بازگشت به علایق خاص خود پیدا می‌کنند و در نتیجه کنجکاوی موقعیتی در آن‌ها افزایش می‌یابد.

کاستل توضیح می‌دهد که این یافته‌ها با برخی از تحقیقات او در زمینه «نظریه انتخاب‌گری» مطابقت دارد؛ «این به معنای آن است که با بالا رفتن سن، ما تمایل نداریم یادگیری را متوقف کنیم، بلکه چیزهایی را که دوست داریم یاد بگیریم، خودمان انتخاب می‌کنیم.»

او همچنین تأکید کرد که افرادی که در کنجکاوی موقعیتی قوی‌تر بودند، معمولاً کنجکاوی شخصیتی بیشتری نیز داشتند و بالعکس.

این نتایج در مجله پلوس‌وان (PLOS One) به چاپ رسیده است.

تحقیقات دیگری نیز مؤید این نکته‌اند که انجام فعالیت‌های چالش‌برانگیز برای مغز مانند حل معماها و بازی‌های فکری می‌تواند به حفظ کارکرد شناختی کمک کرده و خطر زوال عقل را کاهش دهد. کاستل می‌گوید: «بسیاری از افراد سالخورده‌ای که صحبت می‌کنم، معتقدند که حفظ کنجکاوی در طول زندگی می‌تواند سودمند باشد. این با تحقیقات نشان‌دهنده این موضوع که افراد مبتلا به مراحل ابتدایی زوال عقل ممکن است از چیزهایی که معمولاً از آن‌ها لذت می‌بردند، بی‌میل شوند، تناسب دارد.»