استرس واقعاً میتواند باعث انحراف از مسیر شود!/ محققان: اضطراب تأثیر منفی بر سیستم راه یابی درونذاتی مغز دارد
بسیاری از افراد در شرایط پرتنش ممکن است ناگهان احساس گیجی و سردرگمی کنند؛ ممکن است آدرسها را فراموش نمایند، تمرکز خود را از دست بدهند یا حتی در مکانهای آشنا دچار اشتباه شوند. تحقیقات تازه نشان میدهد که این پدیده تنها یک احساس ذهنی نیست؛ استرس واقعاً میتواند روند مسیریابی مغز را دچار اختلال کند.
محققان با بهکارگیری تکنیک تصویربرداری MRI دریافتند که هورمون استرس، یعنی کورتیزول، فعالیت ناحیهای از مغز که وظیفهی هدایت و تشخیص مسیرها را بر عهده دارد، تضعیف میکند. این کشف ممکن است دلیل این امر را روشن کند که چرا در شرایط اضطراب و تنش، افراد بیشتر در معرض سردرگمی قرار میگیرند.
مغز ما یک GPS داخلی دارد
پژوهشگران مدتهاست که میدانند مغز انسان دارای سیستم موقعیتیابی داخلی خاصی است. بخشی از این سازوکار به نوعی سلول به نام «سلولهای شبکهای» یا Grid Cells تعلق دارد؛ این سلولها در ناحیهای از مغز به نام قشر انتورینال قرار گرفته و به فرمولهکردن موقعیت، اندازهگیری فاصلهها و یافتن مسیر بازگشت کمک میکنند.
دانشمندان این سیستم را به عنوان «GPS داخلی مغز» معرفی کردهاند.
چگونه استرس این سیستم را تحت تأثیر قرار میدهد؟
در مطالعه جدید، محققان به تعدادی از شرکتکنندگان کورتیزول (هورمون اصلی استرس) تزریق کردند و سپس عملکرد مغز آنها را در حین مسیریابی بررسی نمودند. نتایج حیرتانگیز بود: افرادی که میزان کورتیزول بالاتری داشتند، در پیدا کردن مسیر خطاهای بیشتری مرتکب شدند، بازگشت به نقطه آغاز برایشان دشوارتر بود و در فرآیند هدایت خود عملکرد ضعیفتری نشان دادند. همچنین تصاویر MRI نشان داد که فعالیت سلولهای شبکهای در این افراد کاهش یافته است.
چرا در زمان استرس تمرکز مغز مختل میشود؟
پژوهشگران بیان میکنند که در شرایط استرس، مغز منابع خود را به سمت نیازهای «بقا» متمرکز میکند. در چنین حالتی، بدن بیشتر بر روی شناسایی تهدیدها و واکنش سریع تمرکز مینماید تا پردازش دقیق اطلاعات موجود در محیط.
به همین دلیل، قابلیتهایی همچون تمرکز، حافظه و مهارتهای مسیریابی ممکن است به طور موقت کاهش یابند.
پیوند احتمالی با بیماری آلزایمر
از نکات برجسته این پژوهش، ارتباط آن با بیماری آلزایمر است. قشر انتورینال — همان ناحیهای که سلولهای شبکهای در آن مستقر هستند — یکی از اولین مناطق مغز است که در بیماری آلزایمر دچار آسیب میشود.
دانشمندان بر این باورند که استرس مزمن میتواند به تدریج تأثیراتی بر این ناحیه بگذارد و با اختلالات شناختی مرتبط باشد.
منبع: scitechdaily
مترجم: الهه جعفرزاده
۴۷۲۳۲
