با فناوری امروز، فضاپیمای دوقلوی وویجر میتواند تا فاصله یک سال نوری از زمین پیگیری شود
وویجرها بهعنوان نخستین فضاپیماهای واردشده به فضای میانستارهای، با گذشت تقریباً نیم قرن فعالیت در بستر کیهان، همچنان شگفتیآفرین هستند. وویجر ۱ اکنون به اندازهی یک روز نوری از کرهی خاکی ما فاصله گرفته و وویجر ۲ نیز چندان از آن دور نیست. این کاوشگران به کمک فرستندههایی که فقط ۲۳ وات قدرت دارند، با ما ارتباط برقرار میکنند. برای درک بهتر این موضوع، باید گفت که انرژی بازتاب نشده در مایکروویو شما، بسیار بیشتر از انرژی ارسالی این فضاپیماهای شگفتانگیز است!
با حرکت وویجرها در بستر بیپایان فضا، سیگنالهای آنها به تدریج ضعیفتر میشوند؛ موضوعی که مرتبط با اصول حاکم بر فیزیک است. در حال حاضر، یکی از آنتنهای کلیدی که این ارتباط را برقرار نگه میدارد، تحت تعمیر و بهروزرسانی قرار دارد تا اطمینان حاصل شود که اتصال بهطور واضح و پایدار باقی بماند.
محققان بررسی کردهاند که به چه فاصلهای وویجرها میتوانند حرکت کنند و همچنان از زمین قابل شناسایی باقی بمانند. نتایج جالبی بهدست آمده است: وویجرها تا فاصلهی ۰٫۹۷ سال نوری یا تقریباً ۳۵۴ روز نوری از زمین قابل تشخیصاند.
بیشتر بخوانید:
وویجرها برای خروج از مجموعهی خورشیدی باید با سرعت بسیار زیادی حرکت میکردند، اما در حین عبور از کنار سیارات بزرگ، بهدلیل نیروی گرانش خورشید، سرعت آنها بهطور جزئی کاهش یافت. با این حال، آنها هنوز با سرعتی غیرقابلباور پیش میروند. بهعنوان مثال، وویجر ۱ با سرعتی معادل ۶۱٬۵۰۰ کیلومتر در ساعت در حال حرکت است.
با این سرعت، وویجر ۱ برای دستیابی به فاصلهی ۳۵۴ روز نوری از زمین، به تقریبا ۱۷٬۰۰۰ سال نیاز خواهد داشت؛ البته باتری هستهای آن قطعاً تا آن زمان قادر به تأمین انرژی نخواهد بود!
این اطلاعات از مقالهی دکتر سوفیا شیخ بهدست آمده است که به قابلیتهای شناسایی نشانههای فناوری (Technosignatures) نگاهی میاندازد. این نشانهها میتوانند به عنوان شواهد ممکن از وجود تمدنهای پیشرفته شناخته شوند و به شکلهایی مانند اختفای ستارهای (که ممکن است اشاره به کره دایسون داشته باشد)، آلودگیها و دیگر گازهای غیرطبیعی در جو یک سیاره فراخورشیدی، و همچنین کشف سیگنالهای مخابراتی ظاهر شوند.
تحقیق در خصوص شناسایی سیگنالهای رادیویی، سالهاست که محور اصلی پروژه جستوجوی هوش فرازمینی (SETI) بوده است. ما متوجه هستیم که ارتباطات ما به فضای بیرون نشت میکنند؛ بنابراین منطقی است که به جستوجوی پیامهای موجودات فرازمینی بپردازیم که ممکن است شامل ارتباطات عمدی آنها به فضا (همانند پیام ما از تلسکوپ آرسِیبو) و همچنین سیگنالهای تصادفی که بهطور غیر ارادی به سراسر فضا منتشر میشوند، باشد.
وویجر ۱ برای رسیدن به فاصله ۳۵۴ سال نوری از زمین، هنوز نزدیک به ۱۷۰۰۰ سال زمان نیاز دارد
پژوهشی دیگر به رهبری رامیرو کائسِه سایدِه نشان داد که اگر تمدنی دارای تلسکوپی به ابعاد یک کیلومتر مربع (SKA) باشد، میتواند به کمک سیگنالهای ارسالی از برجهای موبایل تا فاصلهی ۱۰ سال نوری ما را شناسایی کند؛ و اگر تمرکز را بر رادارهای فرودگاهی قرار دهیم، این امکان وجود دارد که ما را تا فاصلهی ۲۰۰ سال نوری شناسایی کنند. سایدِه، پژوهشگر دانشگاه منچستر میگوید:
اینجا فناوری داریم و امواج رادیویی تولید میکنیم. میخواهیم بفهمیم که آیا تمدنی دیگر با فناوری کافی میتواند این انتشارهای رادیویی ما را تشخیص دهد یا نه.
تحقیقات شیخ و سایدِه به شناسایی نشانههای فناوری انسانی و قابلیت تشخیص آنها میپردازد. در مقالهی شیخ، اشاره شده است که امواج رادیویی شبکه ارتباطات فضایی ناسا (Deep Space Network) که انسان را به کاوشگرهای رباتیکش در تمامی منظومه شمسی و فراتر از آن متصل میکند، تا فاصلهی ۶۵ سال نوری قابل شناسایی هستند. در این فاصله، چندین هزار سیستم ستارهای وجود دارد و شاید یکی از آنها اکنون از وجود ما آگاه باشد.
نتایج این تحقیقات در نشریهی The Astronomical Journal منتشر شده است.
