فاجعه در نظرسنجیها؛ زمانی که ماشینها به جای مردم ظاهر میشوند

به گزارش ایتنا به نقل از تکاسپات، لورن لیک، پژوهشگر در حوزه دادههای اجتماعی، بر این باور است که این بحران ناشی از دو روند همزمان میباشد: نخست، کاهش قابل توجه نرخ پاسخدهی از سوی افراد و دوم، افزایش استفاده از عوامل مصنوعی (AI agents) بهجای پاسخدهندگان واقعی.
در دهههای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰، نرخ مشارکت در نظرسنجیها بین ۳۰ تا ۵۰ درصد برآورد میشد، اما اکنون در برخی موارد به زیر ۵ درصد افت کرده است. لیک به وضوح نشان میدهد که ایجاد عوامل هوش مصنوعی برای پاسخ دادن به نظرسنجیها به قدری آسان شده است که تنها با چند خط کد در زبان پایتون، او مدلی ساخته است که با بهرهگیری از OpenAI، بهطور خودکار پرسشنامهها را پر کرده و حتی قادر است شخصیتهای مختلفی مانند «چپگرای شهری» یا «بدبین محیطزیستی» را شبیهسازی کند.
این پدیده تأثیرات عمیقی بر جای میگذارد. از منظر سیاسی، ابزارهای آماری که با هدف تعدیل عدم تعادل در پاسخدهندگان طراحی شدهاند، دیگر اثربخشی لازم را ندارند؛ چون پاسخهای مصنوعی اغلب بازتابدهنده نظرات میانهای هستند که از منابع آنلاین پر مراجعه به دست میآیند. این وضعیت موجب میشود که نظرات اقلیتها مورد غفلت واقع شود.
حتی سیاستگذاریهای عمومی نیز تحتالشعاع قرار میگیرد. اگر اکثریت پاسخها از طرف هوش مصنوعی باشند، گروههای آسیبپذیر از آمارهای موجود خارج شده و تخصیص منابع به اشتباه انجام میشود. در این شرایط، الگوهای نادرست بازخوردی شکل میگیرد و روند تصمیمگیریها به تدریج از واقعیت فاصله میگیرد.
در راستای رویارویی با این چالشها، لیک پیشنهاداتی را مطرح میکند: ایجاد طراحی جذابتر برای نظرسنجیها (با تمرکز بر طراحی موبایلمحور و زمان کوتاهتر)، استفاده از ابزارهای شناسایی پاسخهای مصنوعی (با توجه به سبک نوشتاری، زمان پاسخدهی و متادیتا)، ارائه مشوقهای هوشمند برای جذب واقعی پاسخدهندگان انسانی و در نهایت، ترکیب دادههای رفتاری و دیجیتال برای بهدست آوردن تصویر جامعتری از جامعه.

