رباتهای شبیهساز انسان در آستانه ورود به زندگی روزانه؛ آیا میتوان به آنها اطمینان کرد؟
طبق گزارش ایتنا، نگرانیها پس از انتشار ویدئوهایی که رفتارهای غیرمنتظره برخی از این رباتها را به نمایش گذاشت، دوباره به کانون توجهات بازگشت. در یک مورد خاص، یکی از رباتها در حین اجرای یک نمایش، کنترل خود را از دست داد و در مورد دیگری، رباتی در یک رویداد عمومی به یک کودک برخورد کرد. این حوادث مجدداً مباحث مربوط به ضرورت تدوین و پیادهسازی استانداردهای ایمنی سختگیرانه پیش از استفاده گسترده از این تکنولوژیها را داغ کرد.
اگرچه تا به امروز هیچ گزارشی مبنی بر مرگ یا حادثه جدی ناشی از عملکرد رباتهای انساننما وجود ندارد، اما با توجه به بزرگتر و سنگینتر شدن این رباتها، نگرانیها در مورد خطرات بالقوه ناشی از سقوط، عدم تعادل، یا مشکلات فنی در هنگام انجام وظایف در حال افزایش است.
فناوریهای هوشمند بهمنظور تقویت ایمنی
توسعهدهندگان در تلاشاند که چندین لایه حفاظتی را در طراحی رباتهای انساننما به کار ببرند. این اقدامات از ایجاد دکمههای توقف اضطراری آغاز میشود و تا بهرهوری از تراشههای پیشرفته، حسگرهای پیشرفته و سیستمهای هوش مصنوعی ادامه مییابد؛ سیستمهایی که قادر به تجزیه و تحلیل لحظهای محیط هستند و میتوانند برای جلوگیری از بروز حوادث بهطور خودکار تصمیمگیری کنند.
این فناوریها با ترکیب دادههای دریافتی از دوربینها و حسگرها، قابلیت شناسایی موقعیت افراد موجود در محیط را دارند و در صورتی که یک انسان به ربات نزدیک شود یا شرایط ناامن شناسایی شود، مسیر حرکت ربات را تغییر میدهند یا آن را متوقف میکنند.
علاوه بر این، شرکتهایی که در این حوزه فعالیت میکنند، در حال توسعه نرمافزارهایی هستند که یک «ذهن ایمنی» را در کنار سیستم اصلی کنترل ربات قرار میدهند تا بتوانند تصمیمات ایمنی را با سرعت و دقت بالاتری اتخاذ کنند.
روشهای مهندسی برای کاهش خطرات
افزایش ایمنی رباتهای انساننما فراتر از توسعه نرمافزاری است. بعضی از شرکتها با تغییر طراحی فیزیکی این رباتها سعی کردهاند احتمال وقوع حوادث را کاهش دهند. بهعنوان مثال، برخی مدلها بهگونهای طراحی شدهاند که در صورت وقوع نقص فنی، به طرز ایمنتری جمع شوند و کمترین آسیب ممکن را به افراد تحمیل کنند.
از سویی دیگر، برخی تولیدکنندگان بهجای استفاده از پاهای انساننما، رباتها را به چرخهای متحرک مجهز کردهاند تا در حین انجام وظایف، پایداری و تعادل بیشتری داشته باشند و احتمال سقوط آنها کاسته شود.
در همین راستا، کارشناسان و نهادهای بینالمللی در حال نگارش استانداردهای جهانی برای ایمنی رباتهای انساننما هستند. پیشبینی میشود که نخستین استاندارد تخصصی در این زمینه در سال ۲۰۲۸ منتشر شود؛ که هدف آن یکپارچهسازی الزامات ایمنی همزمان با رشد استفاده از این فناوری است.
بازاری با افقهای نویدبخش
با وجود چالشهای ایمنی، سرمایهگذاری در حوزه رباتهای انساننما به شدت همچنان در حال پیشرفت است و سرمایهگذاران میلیاردها دلار را به توسعه این فناوری اختصاص دادهاند. برآوردها نشان میدهد که تا سال ۲۰۵۰، تعداد رباتهای انساننما در سطح جهانی ممکن است به یک میلیارد دستگاه برسد و با بازار ارزشی در حدود ۷.۵ تریلیون دلار شکل بگیرد.
کارشناسان حوزه معتقدند تحقق این چشمانداز بیش از هر چیز به توانایی شرکتها در توسعه سیستمهای ایمنی مطمئن بستگی دارد؛ سیستمی که بتواند اعتماد کاربران را جلب کند و راه ورود ایمن و گسترده رباتهای انساننما را از محیطهای صنعتی به زندگی روزمره هموار کند.
