افول آرام ستارگان: کائنات فعلاً در مسیر نابودی و تاریکی قرار دارد
بهروشنی پیداست که زمین درحال تجربهی وخامت است، اما دیگر نواحی کیهان نیز بهطرز مشابهی در مسیر افول قرار دارند.
مطابق گزارشاتی از دانشگاه بریتیش کلمبیا، یک تیم ۱۷۵ نفره از ستارهشناسان در یک تحقیق جامع که چندین «نشانه حیاتی» کیهانی را مورد بررسی قرار داده است، به این نتیجه رسیدهاند که جهان از دوران اوج خود فاصله گرفته و به آرامی به سوی آیندهای تاریک و خاموش میرود. در این افق، زایشی برای ستارههای جدید کمتر و کمتر خواهیم داشت، تا جایی که این فرآیند بهطور کامل متوقف خواهد شد. در انتهای این مسیر، هیچ نوری انتظار ما را نمیکشد؛ بلکه تنها انتقام نامرئی و حتمی تاریکی در کمین است.
داگلاس اسکات، کیهانشناس دانشگاه بریتیش کلمبیا و یکی از نویسندگان این تحقیق، اظهار میدارد: «از این نقطه به بعد، جهان فقط سردتر و مردهتر خواهد شد.»
آینده ستارهها چندان امیدوارکننده نیست
اسکات و تیمی از ستارهشناسان در تحقیق جدیدی که هنوز تحت داوری همتا قرار نگرفته، حجم وسیعی از دادههای نوری را مورد تحلیل قرار دادهاند که توسط تلسکوپ فضایی اقلیدس آژانس فضایی اروپا و همچنین ماهوارهی هرشل که طولموجهای فروسرخ دور را پیمایش میکرد، جمعآوری شده است. به گفتهی محققان، پیوند دادههای این دو تلسکوپ بزرگ، به خلق بزرگترین نمونهی کهکشانی که تاکنون وجود داشته، منجر شده است: ۲٫۶ میلیون کهکشان.
رایلی هیل، نویسندهی اصلی این مقاله و محقق دانشگاه بریتیش کلمبیا، توضیح میدهد: «در گذشته، پژوهشگران نمونههای کافی در اختیار نداشتند یا برخی گروههای مهم کهکشانهای با دماهای پایین یا بالا را نادیده میگرفتند. اما اقلیدس به قدری جامع است که میتواند دمای غبار را با دقتی اندازهگیری کند که هیچ جایی برای شک باقی نگذارد.»
دمای غبار نمایندهای کلیدی از سلامت کهکشانها محسوب میشود. ستارهشناسان دریافتهاند که کهکشانهایی که بهطور میانگین نرخ بالاتری از تشکیل ستاره را دارند، عموماً غبار داغتری نیز از خود به نمایش میگذارند، چرا که دماهای بالاتر نشانهای از وجود ستارههای با جرم بالا هستند.
ستارهها نور را به جهان هدیه میدهند و امکان شکلگیری سیارات را فراهم میآورند؛ همان سیاراتی که موجوداتی کوچک مانند ما بر روی آنها شکل میگیرند. حتی مرگ ستارهها نیز میتواند مفید باشد، چرا که ابرنواخترهای عظیم که در پایان عمر خود ستارهها را نابود میکنند، فلزات سنگین را در سطح جهان پراکنده میسازند و دانههای غباری که در این تحقیق اندازهگیری شدهاند، بخشی از این فرآیند را تشکیل میدهند.
اسکات اضافه میکند که دانههای غبار با فرآیند تشکیل ستاره در ارتباط هستند و زمانیکه ستارهها میسوزند، حجم زیادی از دانههای غبار تولید میشود.
آنچه پژوهشگران در این مطالعه به آن پی بردند، نشانهای واضح از کاهش تدریجی دما بود: جهان بهتدریج سردتر میشود. حدود ده میلیارد سال پیش، هنگامی که کیهان به طور تقریبی سه میلیارد سال داشت، دمای متوسط غبار کهکشانی ۳۵ کلوین (معادل منفی ۲۳۸ درجه سانتیگراد) بود. اگرچه این دما از نظر ما بسیار پایین به نظر میرسد، در مقایسه با مقیاس کیهانی، فاصلهی ویژهای از صفر مطلق (سردترین دما قابل تصور) دارد. اکنون این دما بهطور قابل توجهی کاهش یافته است که خبر خوبی برای تولد ستارههای جدید شناخته نمیشود.
بهاینترتیب، آیندهی ستارهها بههیچوجه روشن نیست، زیرا缺ordon اگر دما به اندازه کافی بالا نباشد، امکان شکلگیری ستارهها وجود ندارد. اسکات در انتهای سخنانش میافزاید: «مقدار غبار و دمای آن در کهکشانها طی میلیاردها سال به طور مستمر کاهش یافته و این امر نشاندهندهی عبور ما از دوران اوج تشکیل ستاره است.» بنابراین، کاهش قدرت ستارهها بهنظری میرسد که مشکلی اجتنابناپذیر و سراسری در کیهان است.
