روشهای مقابله با تملق و چاپلوسی کدامند؟
این رخداد میتواند به سبب اغراقها و چاپلوسیهایی باشد که به واقعیت بهای چندانی نمیدهند و فرد را به اشتباه میاندازند. این حالت به خودباوری کاذب فرد منجر میشود و مهمتر از همه، شایستگیهای او را به درستی نمایان نمیسازد و فشار میآورد که نظام شایستهسالاری به حاشیه برود.
در نهایت، تملق موجب میشود افرادی که توانایی لازم را برای انجام وظایف ندارند، به گونهای به تصویر کشیده شوند که توانمند محسوب میشوند؛ چنین وضعیتی ممکن است تصمیمگیریهای نادرست را به دنبال داشته باشد و حتی مردم نیز قادر به انتخاب صحیح افراد نباشند. این نوع رفتار از سوی برخی افراد واقعاً ناپسند است.
در برخی موارد، سابقه تاریخی نشان میدهد که افرادی در ابتدای انقلاب به تملق گویی روی آورده بودند. یکی از این افراد مرحوم حجازی بود که از حضرت امام در جماران تجلیل کرد و امام به شدت ناراحت شدند و سوال کردند چرا از چنین عبارات و ادبیاتی استفاده میکنید.
امیرالمؤمنین نیز نسبت به برخی افراد که در کنار ایشان بودند، دچار نگرانی بودند که چرا این افراد از حد غلو فراتر میروند. در نهایت، این مسئله توسط همه شخصیتها، به ویژه اهل بیت و افرادی که بر نفس خود غلبه کردهاند، به شدت نکوهش شده است.
متاسفانه افرادی که به تملق گویی پرداختهاند، گاهی در جوامع مورد تشویق و تقدیر واقع میشوند و حتی به مقاماتی میرسند. به محض اینکه مسئولیتی به آنها سپرده میشود، تلاش میکنند از مقامات بالادستی خود به گونهای تملق کنند که با واقعیت همخوانی ندارد؛ این موضوع برای هر دو طرف، خواه شنونده و خواه گوینده، مضر است.
تملق برای مدیران مانند زهر است؛ مدیران باید این زهرها را از خود دور کنند تا دچار خودباوری، غرور و خودشیفتگی نشوند. اگر مدیران به این بیماری مبتلا شوند، این بیماری بر تصمیمات آنها اثرات منفی خواهد گذاشت و بر کل جامعه تاثیر گزار خواهد بود.
برای مقابله با این وضعیت و بهبود شرایط، در ابتدا گزینش افراد باید به گونهای صورت گیرد که امام صادق(ع) اشاره میکنند. ایشان تاکید دارند که باید کسانی را انتخاب کرد که عیوب شما را به عنوان هدیهای به شما بگویند، نه آنکه عیوب شما را بپوشانند و به گونهای وانمود کنند که شما هیچ ضعفی ندارید.
افرادی که در کنار مسئولین به فعالیت مشغولند، باید بیش از هر کس دیگری، به عملکرد مسئولین انتقاد کنند تا اشتباهات آنها به حداقل برسد و در صورت وجود عیب و نقص، فوراً برطرف شود.
بدیهی است که در این نوع مسائل، انتخاب زیرمجموعهها باید بر اساس معیارهای واقعگرایانه انجام شود و فقط افرادی که اهل چاپلوسی هستند، برگزیده نشوند.
راهکار دیگری این است که در تعاملات مستقیم، به محض اینکه فردی به تملق گویی میپردازد، باید سریعاً به او تذکر داده شود و در همان لحظه این رفتار متوقف شود تا از ادامه این نوع صحبتها جلوگیری شود و اجازه ندهند که این رفتار باعث سوءتفاهمهایی در جامعه و افکار عمومی گردد.
عضو شورای مرکزی حزب مؤتلفه اسلامی
۲۹۲۲۱
