بررسی نظرات 3 کارشناس جهانی درباره احتمال جنگ میان آمریکا و ایران/ ترامپ تمایلی به حمله پیش از انتخابات ندارد/ آزمون بمب‌های قوی‌تر توسط واشنگتن

وب‌سایت تابناک گزارش داده است که ملاقات‌های او با مقامات عالی‌رتبه ایرانی و تأکید تهران بر لزوم اعتمادسازی و اجرای تعهدات پیشین ایالات متحده، از این حقیقت حکایت دارد که راه دیپلماسی هنوز مفتوح است، اما فائق آمدن بر بن‌بست موجود مستلزم اتخاذ تصمیمات عملی و ارائه تضمین‌های معتبر می‌باشد.

از سوی دیگر، هم‌زمانی این سفر با افزایش گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال تجدید درگیری‌ها و نزدیکی انتخابات در ایالات متحده و اسرائیل، بر اهمیت مأموریت اسلام‌آباد می‌افزاید.

مسئله اساسی این است که آیا سفر عاصم منیر می‌تواند زمینه‌ساز آغاز تازه‌ای در عرصه دیپلماسی شود یا اینکه تنها تلاشی است برای مدیریت تنش‌ها و خرید زمانی در آستانه تحولات نظامی احتمالی؛ سوالی که پاسخ آن به میزان انعطاف‌پذیری طرفین، سرنوشت تعهدات گذشته و توازن میان فشار نظامی و اراده سیاسی برای گفتگو وابسته است.

ترامپ می‌کوشد قبل از انتخابات توجهات را از جنگ با ایران منحرف کند

پروفسور «فرانک فون هیپل» رئیس سابق اداره علم و تکنولوژی کاخ سفید و استاد دانشگاه پرینستون در این راستا ابراز داشت: رئیس‌جمهور ترامپ در تلاش است که قبل از برگزاری انتخابات در سوم نوامبر، افکار عمومی را از جنگ با ایران منحرف نماید.

او اضافه کرد: این جنگ در میان رأی‌دهندگان وجهه خوشایندی ندارد و به همین دلیل موجب کاهش شانس جمهوری‌خواهان در انتخابات خواهد شد.

این استاد دانشگاه پرینستون ادامه داد: رئیس‌جمهور ترامپ ادعا کرده که گفتگوها در حال انجام است، اما من مطمئن نیستم که آیا این مسئله حقیقت دارد یا خیر.

مدیر سابق اداره علم و تکنولوژی کاخ سفید امیدواری خود را به ثمربخش بودن این مذاکرات ابراز کرد.

وی در ادامه به تأثیر نتایج انتخابات اسرائیل بر رویکرد آینده آمریکا نسبت به ایران تأکید کرده و گفت: انتخابات ۲۷ اکتبر در اسرائیل نیز از اهمیت بالایی برخوردار خواهد بود.

مدیر پیشین اداره علم و تکنولوژی کاخ سفید در نهایت اظهار داشت: زیرا بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل، در گذشته دو بار به ایران حمله کرده و زمانی که به نظر می‌رسید مذاکرات ایران و آمریکا به خوبی پیش می‌روند، دونالد ترامپ را به همکاری ترغیب کرده است.

اظهارات مقام سابق انرژی هسته‌ای

«طارق رئوف» رئیس پیشین بخش امنیت سیاسی و شفاف‌سازی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و رئیس برنامه خلع سلاح، کنترل سلاح و عدم اشاعه موسسه صلح استکهلم (سیپری) نیز در این زمینه گفت: ایران پیشنهاد بازگشت به تفاهم‌نامه اسلام‌آباد (MOU) را مطرح کرده است. بازگشت ایران به همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) تنها بعد از لغو کلیه تحریم‌ها و خروج نیروهای آمریکایی از منطقه قابل اجرا خواهد بود.

او افزود: اگر آمریکا حملاتش به ایران را از سر گیرد، ایران نیز پاسخ متقابل خواهد داد. چنانچه ایران نتواند نفت خود را صادر کند، شرکت‌های هواپیمایی آن قادر به انجام پرواز نخواهند بود و زیرساخت‌های انرژی‌اش مورد بمباران قرار خواهد گرفت، در آن صورت هیچ کشور دیگری در منطقه خلیج فارس نیز قادر به صادرات نفت، انجام پرواز یا حفظ زیرساخت‌های انرژی‌اش نخواهد بود.

عدم وضوح در تصمیم‌گیری‌های آمریکایی

وی تصریح کرد: تهران از سیاست‌های آمریکا به شدت ناامید و خشمگین است، زیرا نمی‌داند که چه کسانی در آمریکا صلاحیت تصمیم‌گیری دارند و به نمایندگی از آمریکا صحبت می‌کنند.

رئیس برنامه خلع سلاح، کنترل سلاح و عدم اشاعه موسسه صلح استکهلم (سیپری) همچنین یادآور شد: در حال حاضر، سه جریان رقیب در آمریکا وجود دارند: مارکو روبیو و جریان «دولت پنهان» (Deep State) و نومحافظه‌کاران (Neo-cons) از یک سو، و جی‌دی ونس و جریان «اول آمریکا» (America First) از سوی دیگر، و دونالد ترامپ که به خودی خود قادر به اتخاذ تصمیم نیست و نفوذ اسرائیل بر تصمیماتش غالب است.

رئوف افزود: عمان دیگر به عنوان میانجی عمل نمی‌کند، زیرا در زمینه انتقال نفت از طریق آب‌های خود با آمریکا همکاری می‌کند. قطر و پاکستان به عنوان میانجی‌های قابل اعتماد شناخته می‌شوند؛ اما این دو کشور نیز به اندازه کافی نفوذ برای تأثیر بر سیاست‌های واشنگتن ندارند.

او بیان داشت: بنیامین نتانیاهو طی سفر محرمانه‌ای به ابوظبی، نمایندگانی از مصر، کویت و بحرین را نیز دعوت نموده و در این نشست، پیشنهاد ارائه تضمین‌های امنیتی برای مقابله با توافق مکه مطرح شده است.

حوثی‌ها در حال دنبال کردن جنگ دفاعی هستند و تحت هدایت ایران نیستند

رئوف در ادامه افزود: حوثی‌ها جنگ دفاعی خود را پیش می‌برند و تحت هدایت ایران قرار ندارند. اسرائیل نیز همچنان در حال نابودی لبنان است. ماده اول تفاهم‌نامه اسلام‌آباد بر صلح منطقه‌ای و برقراری آتش‌بس در سطح منطقه تأکید داشت، نه تنها بر آتش‌بس میان ایالات متحده و ایران.

او تأکید کرد: وضعیت همچنان بغرنج و مبهم است. ایران به شدت بر دفاع از خود مصمم است. در ژوئن ۲۰۲۵، ایران ۱۸ ساعت برای پاسخگویی صرف کرد، اما در فوریه ۲۰۲۶، ظرف یک ساعت واکنش نشان داد. آمریکا باید توجه خاصی به این موضوع داشته باشد.

رئوف گفت: گزارش‌ها نشان می‌دهد که فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM) خود را برای انجام حملات سنگین سه‌روزه به سوی ایران آماده می‌کند؛ حملاتی که احتمالاً شامل استفاده از بمب ۱۵ هزار کیلوگرمی موسوم به «مادر همه بمب‌ها» (Mother of All Bombs) خواهد بود و با حمایت اسرائیل انجام خواهد شد.

بیانات سخنگوی اسبق وزارت خارجه فرانسه

«مارک فینو» سخنگوی پیشین وزارت خارجه فرانسه و عضو ارشد بخش عدم اشاعه در «مرکز سیاست امنیتی ژنو» (GCSP) در این مورد به خبرنگار تابناک گفت: مقایسه بین پیشنهادهای ایران و پاسخ‌های ایالات متحده کار آسانی نیست، چرا که بدیهی است و خوشبختانه همه‌چیز در سطح عمومی مطرح نمی‌شود.

مذاکرات ایران و آمریکا باید محرمانه باقی بماند

او افزود: در مذاکرات چنین حساسی، بخشی از مواضع مرتبط با اظهارنظرهای سیاسی و فشار افکار عمومی است؛ اما هر دیپلماتی آگاه است که دستیابی به نتیجه‌ای موفقیت‌آمیز نیازمند محرمانه نگه‌داشتن مذاکرات و تعاملات با احتیاط است، چه به طور مستقیم چه از طریق میانجی‌ها. در حال حاضر، مسئله ضروری این است که مذاکرات واقعا در حال جریان است.

او در پاسخ به این سوال که «ایران اعلام کرده که شرایط این کشور برای مذاکره با ایالات متحده مشابه شرایط مندرج در تفاهم‌نامه اسلام‌آباد است. آیا ممکن است ایالات متحده دوباره به آن شرایط بازگردد؟» اظهار داشت: موضع ایران منطقی است، چرا که این کشور از اجرای کامل تفاهم‌نامه اسلام‌آباد به منافع زیادی دست خواهد یافت. متأسفانه، هیچ تضمینی وجود ندارد که دولت ترامپ بتواند به آن چارچوب بازگردد؛ زیرا برخی از مفاد آن، از جمله لغو تحریم‌ها، با مقاومت‌های داخلی در ایالات متحده مواجه شده و اسرائیل نیز برای انجام حملات نظامی بیشتر علیه ایران تحت فشار است.

او در پاسخ به سوال دیگری مبنی بر اینکه «وب‌سایت آکسیوس یک روز پیش از اظهارات اخیر عراقچی گزارش داد که قطر و ایالات متحده منتظر پاسخ ایران هستند. این گزارش همچنین اشاره کرده که ایران باید پاسخ خود را قبل از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا ارائه دهد. چرا واشنگتن بر این بازه زمانی تأکید می‌کند؟» گفت: کاملاً واضح است که ترامپ در پی دستیابی به هرگونه توافقی است که بتواند آن را به‌عنوان «پیروزی کامل» در رسانه‌های داخلی خود معرفی کند تا تأثیرات منفی مورد انتظار حزب جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای را کاهش دهد.

او افزود: از این منظر، منطقی است که ایران سعی کند با استفاده از مزیت‌های فشار خود، امتیازات بیشتری را در توافق با واشنگتن کسب کند.

توافق با ایران تأثیری بر کاهش قیمت نفت قبل از انتخابات کنگره ندارد

فینو در ادامه خاطرنشان کرد: با این حال، به‌هیچ‌وجه قطعی نیست که هرگونه توافقی تا سوم نوامبر به کاهش چشمگیر قیمت نفت و گاز منجر شود؛ کاهشی که ممکن است به نفع جمهوری‌خواهان تمام گردد.

وی در ادامه در پاسخ به این سوال که «با توجه به اینکه ایالات متحده محاصره دریایی ایران را مؤثر می‌داند، آیا بازگشت واشنگتن به میز مذاکره همچنان یک احتمال واقع‌بینانه است؟» اظهار داشت: رویکرد دولت ترامپ بر اساس اصل «صلح از طریق قدرت» است و هرگونه موفقیت قابل ملاحظه‌ای در بازگشایی تنگه هرمز از طریق اقدامات نظامی، هیچ انگیزه‌ای برای بازگشت به مذاکرات ایجاد نخواهد کرد.

او افزود: با این حال، هیچ‌کس نمی‌تواند تصور کند که چگونه می‌توان وضعیت صلح‌آمیز و باثباتی را در تنگه هرمز حفظ کرد، مگر آنکه کشورهای ساحلی، از جمله ایران و عمان، در قالب نوعی توافق یا سازوکار مشترک مشارکت نمایند.

1717