دروازهای به دنیای جام، انتقال از گزارش به روایت/ نگاهی جدید و آنلاین به جامجهانی ۲۰۲۶
«دری رو به جام» به عنوان ویژهبرنامهای برای جامجهانی ۲۰۲۶ در آپارات اسپرت طراحی شده است. این برنامه بهصورت روزانه و همزمان با آغاز مسابقات تا شب فینال از ساعت ۱۸ تا ۲۱ بهطور زنده پخش خواهد شد. نسخه کامل این برنامه پس از پایان هر پخش زنده در اینترنت برای مخاطبان قابل دسترسی است. در این گزارش به بررسی مراحل تولید و پخش این ویژهبرنامه تا به اینجا از جامجهانی میپردازیم.
گام به گام به استقبال جام
از ابتدای آذر ۱۴۰۴، این پلتفرم با ارائه برنامه «پنجرهای رو به جام» بهعنوان مقدمهای برای این ویژهبرنامه شروع به کار کرد. این برنامه، که تحت نظر سعید اکبری اجرا میشود، شامل ۲۶ قسمت است و به بررسی حضور ایران در ادوار مختلف جام جهانی از دیدگاه بازیکنان و اعضای تیم ملی میپردازد. این مجموعه فقط به آمار و نتایج بسنده نکرده و با روایتگری از تجارب افرادی که در زمانهای مختلف در این عرصه حضور داشتهاند، اقدام به تشکیل نوعی تاریخ شفاهی آنلاین از حضور ایران در جام جهانی نموده است. این پیشینه به «دری رو به جام» پیوستگی و عمق بیشتری بخشیده و آن را از یک واکنش موقتی و سطحی دور کرده است.
اجراهای اصلی برنامه به عهده سعید اکبری و آزاده سدیری گذاشته شده است. این دو نفر تلاش دارند تا توازن مناسبی بین تحلیل فوتبالی و ریتم تولید برنامههای تلویزیونی برقرار کنند. اکبری، که با چهرهای آشنا در عرصه روزنامهنگاری ورزشی به مخاطبان شناخته شده است، در «پنجرهای رو به جام» ارتباطی طبیعی با پروژه اصلی ایجاد کرده است. در کنار او، آزاده سدیری با افزودن فضایی گفتوگومحور به برنامه، جنس گفتگو را صمیمیتر میسازد.
معرفی ویترین «دری رو به جام»
ساختار «دری رو به جام» به چند بخش ثابت تقسیم میشود که شامل مرور بازیهای انجام شده، معرفی بازیهای آینده، تحلیل فنی، مرور شبکههای اجتماعی، گفتوگوی حضوری، ارتباط تصویری با چهرههای بینالمللی و روایت تاریخی از جام جهانی است.
در بخش پسابازیها، برنامه به ارائه صرف نتایج یا مرور لحظات بسنده نمیکند، بلکه برای هر مسابقه سعی میکند نگاهی متفاوت و زاویهای خاص ارائه دهد. بخش پیشبازی نیز تلاش میکند تا معنی بیشتری به مسابقه آینده ببخشد. در این بخش، معرفی دیدارهای آتی، مرور تقابلهای گذشته و ارائه اینفوگرافیهای آماری، تصویری کامل از هر مسابقه را ارائه میدهد. یکی از بخشهای مهم برنامه، مرور اخبار و حواشی شبکههای اجتماعی به مجریگری محمد معینی است. همچنین بخش تحلیلی فنی با اجرای پرهام حمیدی و لعیا فکری به آنالیز یکی از مسابقات مهم روز قبل اختصاص دارد و در هدفی برای درک بهتر تحلیلهای فنی، تلاش میکند.
اتصال تصویری با چهرههای بینالمللی هم توانایی برنامه را در فراتر رفتن از فضای رسانهای داخلی افزایش میدهد. در این قسمت، گفتوگو با خبرنگاران خارجی، بازیکنان سابق تیمهای ملی و متخصصان غیرایرانی فوتبال انجام میشود. گفتوگوی حضوری استودیو نیز به عنوان یک عنصر مهم، با دعوت از مهمانان مختلف از جمله ورزشکاران و چهرههای هنری هر شب به اجرا درمیآید.
از گزارشنگاری به داستانسرایی
بخش «داستان جام» بهعنوان یکی از ایدهپردازیهای روایتی برنامه به شمار میرود؛ بخشی که هر شب یکی از داستانهای ادوار مختلف جام جهانی از سال ۱۹۳۰ تا اکنون بر اساس کتاب رسمی فیفا نقل میشود.
آیتمهای تولیدی میانبخشی نیز از نکات قوت برنامه محسوب میشوند. در دور اول مرحله گروهی، آیتمهایی برای معرفی کشورهای حاضر در جام جهانی ساخته شد که مخاطبان را با تیمها و فرهنگ هر کشور آشنا میکرد. در ادامه، دو سری آیتم جدید به نامهای «قصه کشورهای حاضر در جام جهانی ۲۰۲۶» و «چهرههای شاخص جام جهانی ۲۰۲۶» به برنامه افزوده شد. هدف از ایجاد این آیتمها عبور از اطلاعات ساده و شناسنامهای به سمت بازگو کردن داستانهایی است که فوتبال را به فرهنگ، سیاست، رویا، شکست و امید پیوند میزند.
امضای بصری برای یک «جام»
از نظر بصری، دکور و ویدیو وال بزرگ برنامه مؤلفههای کلیدی در شکلدهی هویت آن به شمار میآیند. ویدیو وال تنها بهعنوان پسزمینه عمل نمیکند؛ بلکه در به نمایش گذاشتن تصاویر بازیها، گرافیکها، اینفوگرافیها و تحلیلهای فنی نقش فعالی ایفا میکند. در دنیای امروز فوتبال، تصویر جزء لازم زبان برنامهسازی بهشمار میآید و برنامهای که میخواهد از دادهها، ویدیو، شبکههای اجتماعی و تجزیه و تحلیل استفاده کند، به فضایی تصویری پویا احتیاج دارد. هویت گرافیکی برنامه نیز به همین ترتیب شکل میگیرد.
تا کنون ۱۷ قسمت از «دری رو به جام» پخش شده و همچنین این عناوین امکان ارزیابی اولیه مسیر کلی برنامه را فراهم نموده است. آنچه در این قسمتها مشاهده میشود، تلاشی پرچالش برای ترکیب چندین قالب برنامهسازی است؛ از جمله برنامه تحلیلی، مجله تصویری، تاکشو، روایت تاریخی، بسته خبری و مرور شبکههای اجتماعی. ترکیب این قالبها در یک برنامه روزانه سهساعته چالشهای خاصی از جمله خطر افت ریتم، تکرار فرمولها یا نابرابری در کیفیت بخشها را به همراه دارد. باید دید که این برنامه در ادامه به چه سمتی خواهد رفت.
