فاطمه مهاجرانی نسبت به کاهش سرمایه اجتماعی دولت ابراز نگرانی کرد/ لازم است احساس خستگی، بیانگیزگی و بیپناهی در جوانان مورد توجه قرار گیرد
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در مقالهای در روزنامه ایران بیان کرد: هر گاه این بنیان تضعیف شود، روابط اجتماعی آسیبپذیر شده و توان اجتماعی برای عبور از چالشها کاهش مییابد. اکنون زمان آن است که با دقت و حساسیت در این باره صحبت کنیم. در سالهای اخیر، تحولات اقتصادی و اجتماعی، فشارهای معیشتی و پیچیدگیهای جهانی موجب شدهاند که زندگی مردم با چالشهای متفاوتی مواجه گردد. این فشارها گاهی به شکل کاهش مشارکت، فرسایش اعتماد یا ایجاد فاصله میان مردم و نهادهای رسمی خودش را نشان میدهد.
در چنین موقعیتی، دولت باید بیشتر از هر زمان دیگری به تقویت و بازسازی سرمایه اجتماعی توجه نماید، زیرا هیچ برنامه اقتصادی و سیاست عمومی بدون حمایت و همراهی مردم به موفقیت نمیرسد. برای درک صحیح وضعیت سرمایه اجتماعی، باید به پیامهای نهفته در اخبار و رویدادهای تلخی که در جامعه رخ میدهد توجه کرد.
گاهی یک خبر ناگوار، صرفاً روایت یک حادثه نیست، بلکه میتواند نشانهای از رنجهای پنهان و فشارهای انباشته باشد. جامعه نشانههای متفاوتی از خود بروز میدهد. رفتارهای اجتماعی، به طور خاص در بین نسل جوان، نشاندهنده وضعیت عمومی است. اگر جوانان احساس خستگی، بیانگیزگی یا بیپناهی کنند، باید این پیام جدی تلقی شود؛ چرا که نسل جوان ایران نه تنها نماینده آینده، بلکه آئینهای از وضعیت کنونی کشور است.
هر گزارشی از فشارهای روانی یا مشکلات پنهانی، باید ما را به تفکر وادارد تا پیش از آنکه هشدار اجتماعی به بحران تبدیل شود، بتوانیم راهی برای برقراری گفتگو پیدا کنیم. سرمایه اجتماعی زمانی ارتقاء مییابد که شهروندان احساس کنند صدایشان شنیده میشود، بیان مشکلاتشان هزینهای ندارد و تجربیات آنها در تصمیمسازیها لحاظ میشود. این سرمایه با فرامین شکل نمیگیرد؛ بلکه از طریق رفتار، صداقت و شیوه تعامل با مردم رشد پیدا میکند.
دولت به این اعتقاد دارد که حکمرانی مؤثر به واسطه گفتوگوی صادقانه با مردم تحقق مییابد؛ گفتوگویی که صرفاً در نشستهای رسمی شکل نمیگیرد، بلکه در شفافیت روایتها، توضیح چرایی تصمیمات و دوری از نگاههای بالا به پایین موجودیت مییابد. توجه به سرمایه اجتماعی به معنای نادیدهگرفتن اختلافات یا خاموشکردن نقدها نیست. بالعکس، جامعهای که دارای سرمایه اجتماعی بیشتری باشد، همواره در برابر نقدها پذیراتر و محور گفتوگو است. وجود اختلاف نظر امری طبیعی است؛ اما چگونگی ٍمواجهه با این اختلافات میتواند به انسجام اجتماعی یا ایجاد شکاف بیشتر بینجامد. وقتی نهادهای رسمی، رسانهها و شهروندان در روابط خود به احترام و انصاف توجه کنند، پایههای اعتماد تقویت میشود. سرمایه اجتماعی، یک دارایی ثابت نیست. افت آن به آرامی و با تدریج صورت میگیرد؛ یعنی در زمانهایی که مردم احساس کنند مطالباتشان شنیده نمیشود یا فاصله بین نهادها و نیازهایشان بیشتر میگردد. اما این سرمایه قابلیت احیا دارد؛ زمانی که رفتارهای مسئولانه، صداقت در بیان واقعیتها و احترام به کرامت انسانی در جامعه پررنگتر شوند.
17302
