عواقب ناگوار و هولناکی را به همراه خواهد داشت

مشاور اجتماعی رئیس‌جمهوری بر این نکته تاکید کرد که باید نگرش ما به مساله ناترازی انرژی دگرگون شود و افزود: این موضوع تنها یک مسئله فنی یا حتی سیاسی نیست، بلکه به عنوان یک موضوع اجتماعی تلقی می‌شود و باید به شیوه‌ای اجتماعی نیز به آن پرداخته شود.

علی ربیعی در مراسم اختتامیه پویش «کاهش ۱۰ درصدی مصرف انرژی» با بیان اینکه ارزیابی پروژه‌های اجتماعی با اعداد و ارقام امری دشوار است، تصریح کرد: پروژه‌های اجتماعی به دلیل آثار عمیق و درازمدت خود غالباً با فرهنگ سازمانی ما سازگاری ندارند. در همین پروژه اخیر، مشارکت نهادهای مدنی، هلال احمر و کمیته امداد به وضوح قابل مشاهده بود و نتایج ملموس آن به عینه دیده شد.

وی نوع نگرش به ناترازی را به عنوان مهم‌ترین نقطه ضعف ارزیابی کرد و خاطرنشان ساخت: سیاست‌گذاری‌های اشتباه از زمان اصلاحات ارضی در سال ۱۳۴۲ تا به امروز، سیاست‌های توده‌ستایانه و تعیین شاخص‌های غلط در کشاورزی و توسعه صنعتی بدون در نظر گرفتن پژوهش‌های علمی، ما را به این شرایط رسانده است.

ربیعی اعلام کرد: فرهنگ نگرش کوتاه‌مدت، بی‌انضباطی و مصرف‌گرایی، به همراه کمبود سرمایه‌گذاری، باعث شده تا اینک بنزین، گاز، آب و برق با کسری جدی روبه‌رو شوند. باید واقعیت‌های حوزه انرژی را به مردم مطرح کنیم؛ به‌خصوص در حوزه بنزین که با کسری روزانه ۳۰ تا ۳۵ میلیون لیتری مواجه هستیم و نیاز به تخصیص منابع دولت برای واردات آن داریم. همچنین اگر روند ناترازی گاز در همین مسیر ادامه یابد، در سال ۱۴۲۰ با ناترازی ۵۱۲ میلیون مترمکعبی روبرو خواهیم شد که این آمار نگران‌کننده‌ای است.

ربیعی مساله بحران آب را به عنوان یک معضل جدی بررسی کرد و افزود: در بخش آب، امسال با کاهش ۴۰ تا ۴۳ درصدی در بارش‌ها و واردات آب به سدها روبرو هستیم و به دلیل سال‌ها برداشت بیش از حد از منابع زیرزمینی، با کسری بین ۱۴۰ تا ۱۶۰ میلیارد مترمکعبی در منابع زیرزمینی کشور مواجه هستیم. این مشکلات نتیجه بیش از هفت دهه سیاست‌گذاری نادرست و عدم شفافیت کافی به مردم است؛ آنها باید آگاه باشند که ادامه ناترازی‌ها و بی‌توجهی به اصلاح الگوی مصرف، چه عواقب و تبعات خطرناکی در آینده در پی خواهد داشت.

ربیعی مفهوم «عصر کمیابی» را به عنوان دومین محور اساسی در حل ناترازی عنوان کرد و گفت: نزدیک به یک قرن است که آب و انرژی به عنوان عوامل تاثیرگذار در روابط و امنیت بین‌الملل شناخته شده‌اند. امروزه سیاست‌گذاری‌ها در شرایط کمیابی باید متفاوت با دوران وفور منابع باشد. کمیابی خود نمایانگر قدرت و رفتار اجتماعی است و سازگاری با این شرایط نیازمند ارکان اجتماعی مختص به خود است.

وی با انتقاد از فضای سیاسی توده‌گرا افزود: در زمان کمیابی، وعده‌های غیرعملی و رقابتی مانند تخصیص بی‌حد و مرز منابع به ضرر کشور خواهد بود. سیاست‌گذاران لازم است تا به ماهیت اجتماعی پدیده‌ها اعتراف کنند و برای حل آنها از نهادسازی اجتماعی و روایت‌سازی صحیح بهره ببرند.

مشاور اجتماعی رئیس‌جمهوری بر ضرورت بازتعریف مساله در سطح عمومی تاکید کرده و تصریح کرد: اولین گام، شفافیت آماری و برقراری گفت‌وگوی صریح و بدون ترس با جامعه است. تبدیل کمپین‌های بهینه‌سازی انرژی به یک فرهنگ عمومی، استفاده از رسانه‌ها و آموزش، و قیمت‌گذاری هوشمند به نفع اقشار کم‌درآمد از ابزارهای کلیدی به شمار می‌آیند.

وی پیشنهاد کرد تا مدیرانی که «درک اجتماعی» از پدیده‌ها دارند، مورد تشویق قرار گیرند و افزود: دولت در تلاش است تا مسئولیت اجتماعی را به مسیر صحیح و به نفع جامعه سوق دهد، نه اینکه آن را در پروژه‌های سیاسی یا امتیازگیری هزینه کند.

ربیعی تأکید کرد: اگر ما موضوع ناترازی را با زبان ساده و قابل درک برای مردم توضیح دهیم و درک عمومی ایجاد کنیم، به موفقیت خواهیم رسید. در غیر این صورت، واردات و سرمایه‌گذاری خارجی بدون اصلاحات اجتماعی ما را به هدف نخواهد رساند.

و تسنیم