این ماهی دندانی در پیشانی خود دارد و به شیوهای شگفتانگیز از آن بهره میبرد
دندانهای اضافی موجود در موشماهی بر ساختار غضروفی به نام تناکولوم متمرکز هستند که در نرها قابلیت ایستایی دارد و به هنگام جفتگیری برای نگهداشتن ماده استفاده میشود. بسیاری از گونههای ماهی دارای اندامهای چسبناک در نواحی نزدیک به لگن هستند که وظیفهی حفظ جفت در حین فرآیند جفتگیری را بر عهده دارند. موشماهی خالخالی علاوه بر این اندامهای لگنی، دارای تناکولوم است و در حین جفتگیری، بالهی سینهای ماده را با استفاده از تناکولوم در اختیار میگیرد.
به نقل از ساینتیفیکامریکن، محققان مدتها از وجود دندانهای تناکولوم در موشماهی آگاه بودند، اما دربارهی منشاء دقیق این دندانها و چگونگی شکلگیری آنها در مکانی غیرمعمول و خارج از دهان تردید داشتند.
بیشتر بخوانید
بسیاری از بستگان نزدیک موشماهی خالخالی، از جمله کوسهها، ارهماهیها و کیسهماهیها، دارای ساختارهای دندانمانندی در پوست خود میباشند که به آنها دنتیکل گفته میشود. این ساختارها از مواد مشابه با دندان تشکیل میشوند، اما خود دندان واقعی نیستند. محققان در تلاش بودند تا بررسی کنند که آیا دندانهای پیشانی موشماهی تنها دنتیکلهای پوست تغییر شکلیافته به شمار میآیند، یا اینکه منشا و ساختارشان مشابه با دندانهای درون دهان است.
دندانهای پیشانی موشماهی کاملاً از جنس دندانهای واقعی هستند
در پی پاسخ به این سوال، کارلی کوهن از دانشگاه واشنگتن و همکارانش رشد تناکولوم موشماهی را از طریق اسکنهای میکروسیتی و نمونهبرداری بافتی مورد بررسی قرار دادند و سپس از مقایسهی گونههای کنونی ماهی با اجداد فسیلیاش استفاده کردند. پژوهشگران به این نتیجه رسیدند که دندانهای پیشانی موشماهی، در حقیقت، دندانهای واقعی هستند؛ آنها از ساختاری به نام لامینای دندانی رشد میکنند که در فک قابل مشاهده است، اما در دنتیکلهای پوستی وجود ندارد. قبل از این تحقیق، هرگز لامینای دندانی در جایی به جز دهان مشاهده نشده بود.
برخی از پژوهشگران نیز بر این باورند که تناکولوم ممکن است در ابتدا به دلایل دیگری تکامل یافته باشد، چرا که مادههای یکی از شاخههای موشماهیها هنوز بقایای تناکولوم را در اختیار دارند، که نشاندهندهی وجود این ساختار در هر دو جنس نر و ماده در گذشته است. بنابراین، دندانهای پیشانی شاید ابتدا بهعنوان سلاحی دفاعی یا علامتی هشداردهنده تکامل یافته باشند.
کارلی کوهن در یک بیانیه مطبوعاتی اظهار داشت:
این ویژگی شگفتانگیز به وضوح نظریهی دیرینه زیستشناسی تکاملی را که تنها ساختارهای دهانی دندانها محسوب میشوند، به چالش میکشد. اینکه این دندانها در نهایت در چه مکانهایی ظهور کنند، هنوز نامشخص است.
این پژوهش در نشریه PNAS USA منتشر شده است.
