نقش کلسترول در بروز بیماری آلزایمر چگونه است؟

‌ بر اساس گزارشی از ومنزهلت، یک تحقیق جدید نشان می‌دهد که قابلیت بدن در انتقال کلسترول به سلول‌های عصبی مغز می‌تواند با خطر بروز آلزایمر ارتباط داشته باشد. این اختلال به طور خاص با ژن ای‌پی‌اوئی۴ مرتبط است؛ ژنی که به عنوان یکی از عوامل ژنتیکی کلیدی در افزایش خطر ابتلا به آلزایمر به شمار می‌رود.

این کشف می‌تواند به ما کمک کند تا بینش عمیق‌تری از بیماری آلزایمر داشته باشیم و افق‌های جدیدی برای تدابیر پیشگیری در آینده باز کند.

یافته‌های تحقیق چه بودند؟
این تحقیق که نتایج آن در نشریه تحقیقات لیپید (Journal of Lipid Research) به چاپ رسید، مایع مغزی‌ــ‌نخاعی (CSF) ۱۰ بیمار مبتلا به آلزایمر را با ۱۰ نفر سالم مقایسه کرد. یافته‌ها نشان داد که لیپوپروتئین‌ها (ذرات ترکیبی از چربی و پروتئین) در مایع مغزی‌ــ‌نخاعی بیماران مبتلا به آلزایمر، در доставки کلسترول به سلول‌های عصبی عملکرد کمتری دارند.

 سلول‌های عصبی مسئول انتقال پیام‌ها از مغز به تمامی نقاط بدن هستند.

کلسترول چیست؟
کلسترول یک مولکول ضروری و مومی‌ شکل است که برای حفظ سلامت بدن به آن نیاز داریم. طبق گزارش مؤسسه ملی قلب، ریه و خون ایالات متحده (NHLBI)، کلسترول در بدن از طریق دو نوع لیپوپروتئین حمل می‌شود: کلسترول ال‌دی‌ال که به عنوان “کلسترول بد” شناخته می‌شود و می‌تواند منجر به انباشت پلاک‌ها در عروق شده و خطر سکته قلبی و مغزی را افزایش دهد، و کلسترول اچ‌دی‌ال که به عنوان “کلسترول خوب” شناخته می‌شود و معمولاً خطر موارد خاصی از مسائل سلامتی را کاهش می‌دهد.

نقش کلسترول در کارکرد مغز
اگرچه کلسترول گاهی در مباحث بهداشتی به عنوان یک عنصر منفی معرفی می‌شود، اما برای عملکرد مغز از اهمیت حیاتی برخوردار است و بالاترین مقدار کلسترول در بدن در مغز وجود دارد. کلسترول جزء ضروری غشای سلولی مغز بوده و به طور خاص برای عملکرد سلول‌های عصبی و برقراری ارتباط و انتقال پیام حیاتی است.

هرگاه تعادل کلسترول نامتعادل شود، انتقال پیام‌های ضروری بین سلول‌های عصبی دچار اختلال می‌گردد و این موضوع می‌تواند به مشکلات شناختی منجر شود؛ چیزی که در بیماری‌های تحلیل‌برنده عصبی مانند آلزایمر به وضوح قابل مشاهده است. همچنین، کلسترول به عنوان ماده اولیه ساخت هورمون‌های استروئیدی عمل می‌کند که عملکرد مغز را تقویت می‌سازد.

اما این بدان معنا نیست که افزایش سطح کلسترول همواره مطلوب است. سطح بالا از کلسترول ال‌دی‌ال در مغز نیز می‌تواند به عنوان یک عامل خطر برای ایجاد سکته‌های ایسکمیک یا انسداد عروق شناخته شود.

این موضوع چه ارتباطی با آلزایمر دارد؟
این تحقیق نشان داده است که کلسترول موجود در لیپوپروتئین‌ها در افرادی که به آلزایمر مبتلا هستند تفاوت دارد. محققان معتقدند که ارتباط میان چربی‌ها و پروتئین‌ها در مغز امری “پیچیده” است. در گذشته، برخی از پژوهشگران کاهش حافظه در بیماران آلزایمری را ناشی از پروتئین‌های نامتعارف می‌دانستند، اما اکنون شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد سطح لیپیدهای مغزی در این افراد نیز ممکن است غیرعادی باشد.

پزشکان معمولاً برای کاهش کلسترول و کاهش ریسک سکته، داروهای حاوی استاتین تجویز می‌کنند. کاهش سطح ال‌دی‌ال می‌تواند خطر ابتلا به برخی اشکال زوال عقل، از جمله زوال عقل عروقی، را کاهش دهد. با این حال، هنوز مشخص نیست که آیا کاهش ال‌دی‌ال خطر ابتلا به آلزایمر را نیز کمتر می‌کند. تحقیقات آتی باید مشخص کنند که آیا کاهش سطح کلسترول واقعی می‌تواند احتمال ابتلا به آلزایمر را کاهش دهد یا خیر.