هوش مصنوعی ووکونگ: یاریگر دیجیتال چین در ایستگاه فضایی تیانگونگ

با پیوستن نخستین ربات گفت‌وگوکننده مبتنی بر هوش مصنوعی به همراهی خدمه ایستگاه فضایی تیانگونگ، جمهوری خلق چین گامی نوین در راستای توسعه برنامه فضایی خود برداشته است. این ربات، که تحت عنوان «هوش مصنوعی ووکونگ» (Wukong AI) شناخته می‌شود، به منظور کمک به فضانوردان در زمینه‌های ناوبری، برنامه‌ریزی تاکتیکی و ارائه یاری در حین انجام عملیات فضایی پیچیده طراحی شده است.

طبق گزارش ایتنا، انتخاب این نام بی‌دلیل نیست؛ «ووکونگ» الهام‌گرفته از شخصیت افسانه‌ای چینی به نام «سان ووکونگ» یا «پادشاه میمون» است که نمایانگر هوش، انعطاف‌پذیری و قابلیت سازگاری می‌باشد، ویژگی‌هایی که پکن امیدوار است این دستیار دیجیتال در مواجهه با چالش‌های فضایی به نمایش بگذارد.

بر پایه گزارش‌های رسمی، این ربات از ماه گذشته شروع به انجام مأموریت‌های عملیاتی کرده و در نخستین تجربه میدانی‌اش، به مدت شش و نیم ساعت در یک راهپیمایی فضایی به همراه سه فضانورد به‌طور فعال مشارکت داشته است. در طول این مأموریت، هوش مصنوعی ووکونگ علاوه بر کمک به بازرسی‌های دورانی ایستگاه، اطلاعات اساسی و پشتیبانی لازم را در حین نصب تجهیزات حفاظتی در برابر زباله‌های فضایی ارائه داد.

به گفته «ژو پنگفی»، مقام مسئول در مرکز آموزش فضانوردان چین، این سیستم توانایی تامین اطلاعات سریع و کارآمد برای عملیات پیچیده را دارد، در عیب‌یابی مشارکت می‌کند و حتی در طول اقامت طولانی فضانوردان در فضا، پشتیبانی روانی لازم را فراهم می‌سازد. این توانمندی‌ها به طور قابل توجهی بهره‌وری و هماهنگی میان خدمه فضایی و تیم‌های زمینی را افزایش می‌دهد.

بر اساس گزارشی از روزنامه ایندین اکسپرس، این ربات به یک ساختار دوگانه مجهز است: یک ماژول داخلی که در ایستگاه فضایی قرار دارد و به طور مستقیم به فضانوردان یاری می‌رساند، و یک ماژول زمینی که به انجام تحلیل‌های پیشرفته پرداخته و از فعالیت‌های ماژول مداری پشتیبانی می‌کند. ترکیب این دو بخش، هوش مصنوعی ووکونگ را به یک دستیار مجازی پیشرفته تبدیل می‌کند که توانایی انطباق با وظایف متنوع و متفاوت دارد.

اگرچه چین جزئیات دقیقی را از فرآیند توسعه این فناوری منتشر نکرده است، اما خبرگزاری شینهوا اطلاع داده که این ربات بر اساس یک مدل هوش مصنوعی بومی و متن‌باز طراحی شده و پیش از استقرار در مأموریت‌ها، تحت آموزش‌های تخصصی با بهره‌گیری از داده‌های پروازهای فضایی قرار گرفت و سپس توسط مهندسان برای پاسخگویی به نیازهای مأموریت‌های سرنشین‌دار بهینه‌سازی شده است.

این اقدام را می‌توان نشانه‌ای از رقابت روزافزون جهانی در زمینه فضایی تلقی کرد. به محض اعلام این نوآوری از سوی چین، ناسا برنامه‌های خود را برای توسعه یک راکتور هسته‌ای در ماه اعلام کرد. به‌طور همزمان، روسیه و هند نیز در حال گسترش و به‌روزرسانی پروژه‌های فضایی خویش هستند.

در حالی که نخستین مأموریت‌های هوش مصنوعی ووکونگ به فعالیت ادامه می‌دهد، ناظران بین‌المللی بر این عقیده‌اند که حضور این ربات بیش از یک نمایش فنی، به‌عنوان یک اقدام استراتژیک برای تقویت موقعیت چین به عنوان یک بازیگر پیشرو در عرصه رقابت‌های فضایی جهانی تلقی می‌شود.