پیشنهاد غرویان برای اصلاح رویکرد حاکمیت پس از جنگ دوازده روزه/ نباید به مردم در مورد حجاب فشار وارد کرد/ مردم با محدودیتها به رسانههای خارجی مراجعه میکنند
پس از برقراری آتش بس میان ایران و اسرائیل، تعداد زیادی از تحلیلگران و ناظران در پی تقویت همصداییای بودند که در جریان ۱۲ روز نبرد شکل گرفته بود.
به تازگی، علی اکبر ولایتی، مشاور مقام معظم رهبری، در توئیتی اعلام کرد که حفظ انسجام ملی که همواره از سوی ایشان تأکید شده، میتواند شامل تحولاتی در رویکردهای اجتماعی حاکمیت و تمرکز بر تأمین رضایت مردم باشد، به طوری که این تغییرات برای آنها قابل مشاهده و ملموس گردد. مردم زحمات خود را به خوبی به نمایش گذاشتند و اکنون نوبت به مسئولان رسیده است.
این توئیت ولایتی چه حاکی از تمایل به تغییرات اجتماعی باشد و چه توصیهای به حکمرانان، با استقبال تحلیلگران و فعالان سیاسی مواجه گردید.
این سخنان سؤالاتی را به وجود میآورد: «در صورتی که قرار باشد تغییراتی رخ دهد، جامعه باید این تغییرات را در کدام زمینهها مشاهده کند؟»
این موضوع، دستمایهای به گفتوگو با آیتالله محسن غرویان، استاد حوزه علمیه، تبدیل شده است.
این استاد حوزه بر این باور است که صداوسیما یکی از مکانهایی است که ضرورت تغییرات در آن به وضوح احساس میشود. وی همچنین به انتقاد از سیاستهای اتخاذ شده در سالهای اخیر در زمینه فیلترینگ و حجاب پرداخته است.
متن کامل گفتگوی خبرآنلاین با محسن غرویان را در ادامه مطالعه کنید؛
*****
*بسیاری بر این باورند که بعد از جنگ ۱۲ روزه، حاکمیت باید گامی به سوی مردم بردارد. در ماه اخیر و پس از آتش بس، شما چطور رفتار حاکمیت را در این زمینه ارزیابی میکنید؟
دولت و به ویژه آقایان پزشکیان و عراقچی تلاش دارند تا از ادامه جنگ جلوگیری کنند و آرامش را به کشور بازگردانند و مذاکرات را از موضع قدرت پیش ببرند. این نوعی تعبیر از «نرمش قهرمانانه» است که مقام معظم رهبری پیشتر مطرح کردند. مردم باید دولت را حمایت کنند تا از تفرقه جلوگیری شود. اما متأسفانه عدهای از تندروها، مجدداً به آقای پزشکیان و به ویژه آقای عراقچی حمله میکنند که این امر برخلاف نظرات مقام معظم رهبری است.
حاکمیت به این فهم رسیده است که عشق و علاقه به وطن و ملیت، نیروی عظیمی است که باید از آن بهره بگیرد؛ نباید فشارهای افراطی بر مردم سنگینی کند. دولت بایستی به بهبود وضعیت اقتصادی متزلزل توجه کند. موضوعات انرژی، کمبود برق و بحران آب به سختی بر زندگی مردم تأثیر گذاشته است. مقامات باید بر قیمتها نظارت و روابط دیپلماتیک و اقتصادی خود را با دنیای امروز سالم و متوازن سازند تا مردم در فشار تحریمها نمانند.
وضعیت اقتصادی ما به شدت به روابط دیپلماتیکمان وابسته است و باید برای برداشتن تحریمها تلاش و زمینههای لازم را با مذاکره فراهم کنیم؛ این، انتظار مردم محسوب میشود.
مردم با دفاع از وطن و کشور خود به میدان آمدند، مقاومت نشان دادند، خسارتهای فراوانی را متحمل شدند اما همزمان پشتوانه حاکمیت نیز بودند. حال آنها از حاکمیت انتظار دارند که در راستای رفع مشکلات نهایت تلاش خود را به کار گیرد. وفاق ملی باید حفظ شود و گروههای تندرو باید به طور جدی کنار گذاشته شوند. من بر این باورم که آقای پزشکیان با گذشت این مدت از ریاست جمهوری، باید افرادی را برای مسئولیتها انتخاب کند که به اهمیت این وحدت و انسجام ملی واقف باشند.
*در روزهای اخیر، آقای ولایتی خواهان تغییراتی در برخی رویکردها شدند و تأکید کردند که حال که مردم یک گام به سمت حاکمیت برداشتند، حاکمیت نیز باید در زمینه مسائل اجتماعی اقدام کند. نظر شما درباره ضرورت این تغییرات و حوزههایی که باید تغییر بیابد، چیست؟
مدتها قبل از آقای ولایتی، من و افراد مشابه بارها بر این نکته تأکید کردهایم که ملت، پشتوانه اصلی حاکمیت است. این مسأله به خوبی در جنگ ۱۲ روزه نمایان شد. همچنین مقام معظم رهبری خواستار آن شدند که آقای محمود کریمی، سرود «ای ایران» را بخواند. این نشاندهنده تأکید مقام معظم رهبری بر احساس ملی مردم است. ایشان در بیانات اخیر خود نیز تأکید کردند که اسلامیت و ایرانیت جداییناپذیرند.
مردم با عمل به مصداق «حبالوطن منالایمان» (عشق به وطن جزو ایمان است) به میدان آمدند. ایران و اسلام در این سرزمین جدایی ندارند. آقای ولایتی نیز اشاره کردند که ما باید به رأی و خواست مردم ارزش بیشتری قائل شویم؛ این نکته در انتخابها و انتصابات نیز قابل تأمل است. شورای نگهبان نیز بایستی به این احساس وطنپرستی مردم توجه کند. مشارکت مردم را میتوان از این طریق تامین کرد. در انتخابات ریاست جمهوری شاهد بودیم که با تأیید صلاحیت آقای پزشکیان توسط شورای نگهبان، میزان مشارکت در انتخابات افزایش یافت. یعنی شورای نگهبان باید از رویکرد جناحی دوری کند. حاکمیت باید تمامی ملت را در نظر بگیرد.
صداوسیما به خصوص در این زمینه میتواند نقش بسیار مؤثری ایفا کند؛ باید فرصتهایی برای بیان تمامی افکار و اندیشههای متنوع فراهم آورد تا همه حول محور اسلام و ایران گرد هم آیند. اینکه بخواهیم برخی را به خاطر نام انقلاب از مسیر انقلاب کنار بگذاریم، به ضرر نظام و حاکمیت خواهد بود. باید آزادیهای متوازن و معقولی برای مردم فراهم سازیم تا بسترهای اقتصادی و اجتماعی برای مشارکت عمومی بیشتر شود.
* تغییر رویکرد در مسائل اجتماعی چه مصادیقی دارد؟
برای مثال، در خصوص موضوع حجاب که این روزها سر و صدای زیادی ایجاد کرده است. نباید دائماً بر مردم فشار آوریم. همچنین در زمینه روابط اقتصادی با کشورهای غربی نباید مشکلاتی ایجاد نماییم که منجر به فرار مغزها از کشور شود.
باید برای ایرانیان مقیم یا دانشآموختگان خارج از کشور شرایطی امن و آزاد فراهم کنیم تا به کشور خود بازگردند. بسیاری از اساتید، اندیشمندان و نخبگان ما در حال حاضر در دانشگاههای خارجی مشغول به کارند. باید به طور جدی از آنها دعوت کنیم تا به کشور برگردند و به ایجاد تغییرات مثبت کمک کنند. در ورود به تحصیلات عالیه نباید سختگیریهای فراوانی داشته باشیم. باید با محدودیتها و فشارهای سیاسی به مقابله بپردازیم تا فضای محبت، همدلی، مشارکت و انسجام در جامعه گسترش یابد.
*نقش رسانهها، از جمله صداوسیما، در این زمینه چگونه ارزیابی میشود؟
صداوسیما به نوعی به گفته برخی، به جای «ملی»، به «میلی» تبدیل شده است. یعنی تنها از یک جناح خاص کارشناسان یا افرادی دعوت میشود و صحبتها به شکل یکسویه بیان میگردد. در حالی که باید فرصتهای گفتگو میان تمامی طیفهای فکری به وجود بیاید. اکنون میبینیم که از میان اساتید دانشگاه، دیدگاههای خاصی درباره اقتصاد، سیاست و مسائل کلان کشور وجود دارد. این افراد نیز باید به اندازه دیگر کارشناسان صداوسیما فرصت بیان دیدگاههای خود را داشته باشند.
سیاستهای فیلترینگ نیز در حال حاضر کارایی ندارند. دسترسی مردم به اطلاعات و دادههای جهانی با روشهای مختلف فراهم است. این محدودیتها تنها موجب میشود که مردم به دنبال منابع اطلاعاتی دیگر باشند و بعضاً به رسانههای خارجی روی بیاورند. برخی حتی برای دریافت اخبار دقیق درباره کشور خود ناگزیرند به شبکههای خارجی وابسته شوند. این مسئله چرا باید رخ دهد؟
در حالی که امروز دنیای اطلاعات، دنیای شفافیت است و هیچ چیز از دست مردم پنهان نمانده؛ آنها راههای دسترسی فراوانی دارند. باید نگاهی نو به سیاست، علم و دانش داشته باشیم. اینکه افرادی را به تلویزیون بیاوریم که دائماً به علوم غربی حمله کنند، نتیجهای جز منفی ندارد.
این حجم از دشمنسازی و تنش با فرهنگ و دانش روز دنیا، بیفایده است. باید کوشید تا خود را با کاروان علم، فرهنگ و پیشرفت جهانی هماهنگ کنیم. نباید به گفتارهای ۴۰۰ یا ۵۰۰ سال قبل بازگردیم. ما باید به علم روز مجهز شویم و نظام نیز باید همگام با پیشرفتها و تحولات علمی و فرهنگی حرکت نماید.
۲۹۲۱۱
