پزشک پوست: آغاز ریزش مو در ایرانی‌ها از سن ۱۳ سالگی/ دلیل موی پرپشت نسل‌های گذشته
یکی از پرسش‌های همیشگی ما ایرانی‌ها این است که چرا نسل‌های قبل از ما با موهای پرپشت‌تری نمایش داده می‌شوند در حالی که ما این‌گونه نیستیم؟ در حالی که آلبوم‌های خانوادگی را مرور می‌کنیم یا چهره‌های مشهور دهه ۴۰ و ۵۰ را مشاهده می‌کنیم، موهای فراوان آن‌ها بسیار قابل توجه است. ممکن است بگویید که سلبریتی‌ها قبل از ظاهر شدن در جلوی دوربین با آرایش و گریم آماده می‌شدند، اما حتی در تصاویر تاریخی همچون راهپیمایی‌ها، اردوهای دانش‌آموزی و در عکس‌های باقی‌مانده از مؤسسات، بیمارستان‌ها و مدارس، تعداد کمی از آقایان را با سر طاس یا خانم‌هایی با موهای کم‌پشت می‌بینیم.
طبق خبری از همشهری، در حال حاضر از هر پنج مرد جوانی که در خیابان مشاهده می‌کنیم، حداقل دو نفر به نوعی با مشکل کم‌پشتی مو یا درجاتی از طاسی مواجه هستند. در سال‌های اخیر، عمل کاشت مو در ایران به یکی از حوزه‌های در حال رشد و پرطرفدار در صنعت زیبایی تبدیل شده است. بسیاری از خانم‌ها نیز از ریزش موهای خود ابراز نگرانی می‌کنند و به دنبال راه‌حل‌های درمانی هستند؛ حتی در سنین پایین. اما آیا مقایسه وضعیت موهای امروزی ایرانی‌ها با نسل‌های پیش، از پایه و اساس علمی برخوردار است؟ چه تغییراتی در موهای ما رخ داده است؟
چه تغییراتی در وضعیت موهای ما شاهد هستیم؟
زمانی که در مورد موهای پرپشت مادرها و مادربزرگ‌هایمان، پدران و عموها و دایی‌ها و همچنین چهره‌های معروف گذشته یا افرادی که در مستندهای قدیمی تلویزيون دیده‌ایم صحبت می‌کنیم، سؤال مطرح می‌شود که آیا واقعاً وضعیت موهای نسل‌های گذشته با نسل کنونی متفاوت بوده است؟ چه پدیده‌ای برای ما روی داده که باعث شده بسیاری از مردان و زنان به دنبال درمان مشکلات مو باشند؟
امیرهوشنگ احسانی، متخصص در زمینه پوست، مو و زیبایی، دبیر بورد تخصصی پوست کشور و استاد تمام دانشگاه علوم پزشکی تهران، اظهار می‌دارد: «این مقایسه بین کم‌پشتی موهای نسل امروز و پرپشتی موهای نسل‌های پیشین، مطلقاً نادرست و بی‌پایه نیست. تغییر عوامل محیطی و شیوه‌های زندگی تأثیری عمیق بر شرایط موها و سن آغاز ریزش آن‌ها داشته است.»
به گفته احسانی، «ریزش مو تنها مسئله‌ای مختص سنین بالا نیست و اکنون ریزش مو در سنین بسیار پایین‌تر هم گزارش می‌شود. در مقایسه با گذشته، شاهد کاهش حجم و رشد موها و رخداد ریزش موی ارثی در سنین جوان‌تری هستیم. موارد متعددی وجود دارد که این نوع ریزش مو از سنین ۱۳، ۱۴ یا ۱۵ سالگی آغاز می‌شود، چیزی که در گذشته کمتر به چشم می‌خورد.»
این متخصص پوست و مو در پاسخ به این پرسش که آیا مقایسه‌ای که ایرانی‌ها در خصوص حجم موهای خود با نسل‌های قدیمی انجام می‌دهند، مبنای علمی دارد، می‌گوید: «بله، این مقایسه در بسیاری از ابعاد درست است. عوامل محیطی در این امر نقش بسیار مهمی ایفا می‌کنند. استرس‌های ناشی از محیط، تغییر الگوی تغذیه و استفاده از رژیم‌های غذایی ناپاک و سرشار از فست‌فود، همچنین آلودگی هوا، مواجهه با امواج رادیویی و استفاده مکرر از تلفن همراه و استرس ناشی از مصرف مداوم رسانه‌ها (رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی) همواره بر سلامت مو تأثیرگذار بوده‌اند.»
به گفته این استاد دانشگاه، «این مسائل موجب شده که شروع ریزش موهای ارثی نه فقط در ایران بلکه در سایر نقاط دنیا نیز افزایش یابد و به‌طور کل نسبت به گذشته، میزان شیوع و ظهور ریزش مو بیشتر شود.»
سبک زندگی امروز تا چه حد در ریزش مو مؤثر است؟
علاوه بر تاثیرات ژنتیکی، رژیم‌های غذایی سخت، کاهش وزن سریع، عدم دریافت پروتئین کافی و کمبود آهن همگی عواملی هستند که می‌توانند روند طبیعی رشد مو را دچار اختلال کنند. در دوره‌هایی که رژیم‌های محدودکننده و کاهش وزن‌های سریع رواج پیدا کرده‌اند، نمی‌توان تأثیر منفی آن‌ها بر سلامت مو را نادیده گرفت. استرس‌های ناشی از مشکلات شدید، بیماری‌ها، جراحی‌ها و اختلالات تیروئید نیز می‌توانند موجب شوند که تعداد زیادی از موها زودتر از زمان مقرر وارد فاز استراحت شوند و طبعاً چند ماه بعد ریزش پیدا کنند.
علاوه بر این، تغییراتی که امروزه در ظاهر موها مشاهده می‌شود، فقط محدود به ریزش مو از ریشه نیست. استفاده مکرر از رنگ مو، دکلره، سشوار و اتوی مو و زدن مو به‌طور محکم می‌تواند باعث آسیب به ساقه مو شود و به افزایش شکنندگی و کاهش حجم ظاهری آن بینجامد و در درازمدت سبب عقب‌نشینی خط رویش مو گردد.
احسانی در پاسخ به این پرسش که چگونه می‌توان با ریزش مو مقابله کرد، مهم‌ترین توصیه ایشان، داشتن سبک زندگی متعادل است. او می‌افزاید: «خواب نامناسب، بی‌خوابی، استفاده بی‌مورد از تلفن همراه و درگیر ماندن همیشگی با فضای مجازی و همچنین تغذیه نامناسب می‌تواند بر موها تأثیر منفی داشته باشد. در همه این موارد، رعایت تعادل ضروری است.»
این متخصص پوست و مو تأکید می‌کند که «مدیریت استرس و خواب کافی و به موقع از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ خواب مناسب و کنترل استرس می‌تواند به طور مثبت بر روی رشد و حفظ حجم موها تأثیرگذار باشد.»
۲۳۳۲۱۷
