اگر بدون رزرو قبلی وارد طرح ترافیک شویم چه میزان جریمه داریم؟ / هشدار پلیس؛ جریمه ۷۰۰ هزار تومانی برای پوشاندن پلاک
همزمان با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی، تهران در ساعات اولیه صبح و هنگام تعطیلی مدارس دوباره شاهد افزایش تردد خودروهاست؛ رفتوآمدی که معمولاً از سوی والدینی شکل میگیرد که با خودروی شخصی میخواهند فرزندانشان را سرِ وقت به مدرسه برسانند. در چنین روزهایی، هم محدودیتهای ترافیکی و هم مشکل همیشگی پیدا کردن جای پارک و نیز اجرای طرحهای کنترل رفتوآمد، زمینه را برای بروز تخلفهایی فراهم میکند؛ از جمله تخلفاتی که ممکن است پررنگتر از همیشه دیده شود: پوشاندن یا دستکاری پلاک خودرو برای عبور از دوربینهای نظارتی و فرار از ثبت تخلف.
مهر نوشت: وقتی پای این موضوع جدیتر میشود که برخی رانندگان برای اینکه زمان رسیدن به مقصد را کوتاه کنند، سراغ حرکت از مسیرهای ممنوع یا ورود به محدودههای ترافیکیای بروند که اساساً اجازه تردد در آن را ندارند. در این وضعیت، بعضیها به جای پذیرش تبعات قانون، تلاش میکنند با مخدوش کردن پلاک، مانع ثبت تخلف توسط دوربینها شوند. با این حال، پلیس صریحاً اعلام کرده که هیچیک از «عجله صبحگاهی»، «مشغلههای روز اول مهر» یا هر دلیل شخصی دیگر، مجوزی برای دستکاری یا مخدوش کردن پلاک به شمار نمیآید.
۷۰۰ هزار تومان؛ رقمی که ممکن است از یک جریمه ساده فراتر برود
طبق اطلاعرسانی پلیس راهور تهران بزرگ، اگر پلاک خودرو به شکلی پوشانده شود که ارقام آن دیگر قابل تشخیص نباشد، برای راننده جریمهای معادل ۷۰۰ هزار تومان در نظر گرفته میشود. همچنین در صورتی که پلاک خودرو در جلو یا پشت نصب نشده باشد یا پلاک از نظر خوانایی وضعیت نامطلوبی داشته باشد، جریمه ۴۰۰ هزار تومانی نیز اعمال خواهد شد.
با این وجود، ماجرا تنها محدود به همین ارقام نیست. پلیس میان «پلاکپوشانی» به عنوان یک تخلف و «دستکاری ارقام و مشخصات پلاک» به عنوان یک جرم، تفاوت روشن قائل شده است. بر اساس ماده ۷۲۰ قانون مجازات اسلامی، تغییر دادن ارقام و مشخصات پلاک یا استفاده از پلاک غیرواقعی، در دسته اعمال مجرمانه قرار میگیرد و برای آن مجازات حبس از ۶ ماه تا یک سال پیشبینی شده است.
بنابراین، والدینی که به خیال اینکه فقط میخواهند راهی برای رساندن فرزندشان پیدا کنند و از ثبت شدن تخلف جلوگیری کنند، به سمت پوشاندن یا تغییر دادن پلاک میروند، ممکن است در نهایت با پیامدهایی سنگینتر از آنچه تصور کردهاند روبهرو شوند؛ حتی اگر نیت اولیهشان صرفاً عبور از محدودهای باشد که مجاز به ورودش نیستند یا میخواهند از مسیرهای غیرمجاز استفاده کنند.
مهر؛ دوباره فصل شلوغی خیابانها
با بازگشایی مدارس، الگوی تردد در شهر نیز تغییر ماهیت میدهد. تجربه مهرماه سال گذشته نشان داد که افزایش رفتوآمدهای صبحگاهی در مسیرهای پرترافیک و خیابانهای اصلی میتواند هم آمار تخلفات را بالا ببرد و هم احتمال وقوع حوادث را بیشتر کند. در همین راستا، پلیس راهور تهران بزرگ در هفته نخست مهر ۱۴۰۴ تعداد ۵۲۸ مورد تصادف جرحی را ثبت کرده بود.
در کنار آن، توقفهای نامنظم مقابل مدارس—خصوصاً «توقف دوبله»—یکی از مشکلات تکرارشونده در این روزهاست؛ تخلفی که هم فضای لازم برای حرکت سایر خودروها را از بین میبرد و هم جریان عادی عبور و مرور را مختل میکند.
ورود به طرح ترافیک بدون رزرو؛ ۵۲۲ هزار تومان
دومین موضوعی که با شروع سال تحصیلی میتواند برای بسیاری از والدین چالش ایجاد کند، تردد در محدوده طرح ترافیک است. طبق تعرفههایی که برای سال ۱۴۰۵ اعلام شده، هزینه رزرو روزانه طرح ترافیک برای خودروهای دارای معاینه فنی «برتر» برابر با ۲۷۸ هزار و ۴۰۰ تومان و برای خودروهای دارای معاینه فنی «عادی» ۳۴۸ هزار تومان تعیین شده است. اما اگر خودرویی بدون رزرو قبلی وارد محدوده شود، جریمهای معادل ۵۲۲ هزار تومان در انتظار راننده خواهد بود.
از این رو، مقایسه انتخابها نشان میدهد بین رزرو قانونی و پرداخت تعرفه مربوطه با ورود غیرمجاز به محدوده، اختلاف مالی قابل توجهی وجود دارد؛ هرچند در این میان، «پلاکپوشانی» برای فرار از ثبت تخلف، موضوع را از چارچوب یک تخلف ترافیکی ساده خارج کرده و وارد لایههای جدیتر میکند.
پلیس اطراف مدارس فعال است؛ دوربینها هم بیکار نیستند
در روزهای منتهی به بازگشایی مدارس، حضور پلیس در پیرامون مراکز آموزشی پررنگتر میشود و نظارت بر تخلفات ترافیکی با ترکیب گشتهای خودرویی، موتوری و دوربینهای نظارتی دنبال میگردد. بررسیها و تجربههای پلیس در حوزه تخلفات مربوط به پلاک نیز نشان داده است که این مسئله فقط به گزارشهای میدانی وابسته نیست؛ بلکه دوربینها نیز نقش چشمگیری در شناسایی و ثبت این موارد دارند.
در سال ۱۴۰۴، بیش از ۶۰۳ هزار فقره اعمال قانون مربوط به تخلفات پلاک در تهران انجام شد و در ادامه، بیش از ۳۰۴ هزار خودرو و موتورسیکلت نیز ملزم به رفع اثر پوشش پلاک شدند. همچنین از آغاز سال ۱۴۰۵ تا کنون، بیش از ۱۴۶ هزار فقره تخلف پلاک در پایتخت اعمال قانون شده است.
این آمار به روشنی نشان میدهد پلاکپوشانی یک مسئله حاشیهای و گذرا نیست و پلیس آن را به عنوان یکی از مؤلفههای مهم در مدیریت ترافیک و شناسایی دقیق خودروها دنبال میکند.
مدرسه رفتن، سپرِ تخلف نیست
نکته اصلی این است که بخش قابل توجهی از تخلفات ممکن است از سوی افرادی انجام شود که خود را متخلف حرفهای نمیدانند؛ مثلاً پدر یا مادری که فقط برای چند دقیقه مقابل مدرسه دوبله میکند تا کودک را پیاده کند یا حتی کسی که میخواهد بدون در نظر گرفتن رزرو، وارد محدودهای شود که برای ترددش مجوز دریافت نکرده است. اما از نگاه قانون، انگیزه فرد—حتی اگر واقعی و از جنس نگرانی برای فرزند باشد—لزوماً باعث نمیشود عنوان تخلف تغییر کند یا مسئولیت راننده حذف شود.
به بیان دیگر، والدینی که پلاک خودرو را میپوشانند تا سامانههای شناسایی نتوانند آن را ثبت کنند، در عمل از سازوکار شناسایی خودرو عبور کردهاند؛ و اگر علاوه بر پوشاندن، دستکاری ارقام پلاک هم انجام شود، پرونده از سطح تخلف راهنمایی و رانندگی عبور میکند و میتواند پیامد کیفری هم پیدا کند.
چند دقیقه عجله؛ چند برابر شدن هزینه
روزهای آغاز سال تحصیلی معمولاً با مجموعهای از فشارها همراهاند: عجله برای رسیدن، ترافیک سنگین، کمبود جای پارک و نگرانی از اینکه دانشآموز دیر برسد. همین شرایط بعضی رانندگان را به سمت کارهایی میکشاند که در نهایت به قانونگریزی ختم میشود.
در حالی که پوشاندن پلاک خودرو با جریمه ۷۰۰ هزار تومانی همراه است، تغییر یا دستکاری ارقام و مشخصات پلاک میتواند تبعات جدیتری به دنبال داشته باشد و حتی ابعاد کیفری ایجاد کند. در کنار این، ورود به محدوده طرح ترافیک بدون رزرو نیز جریمهای ۵۲۲ هزار تومانی دارد.
پیام پلیس به والدین در آستانه مهر روشن است: رساندن فرزند به مدرسه، به هیچ عنوان مجوزی برای مخدوش کردن پلاک، ورود غیرمجاز به محدودههای ترافیکی یا توقف در نقاط ممنوع محسوب نمیشود.
در شهری که در روزهای نخست مهر شاهد افزایش همزمان رفتوآمد دانشآموزان، والدین و سرویسهای مدرسه است، رعایت مقررات از سوی همان خودروهایی که قرار است کودکان را به مقصد برسانند، بخش مهمی از تأمین امنیت و نظم ترافیکی شهر به شمار میرود.
۴۷۲۳۶
