هشدار سازمان هواشناسی درباره بارش‌های سنگین و طغیانی
رئیس سازمان هواشناسی کشور از تغییرات جدید در الگوی بارش‌های پاییزی ایران خبر داده و اعلام کرد که این بارندگی‌ها به صورت تدریجی به بارش‌های شدید و کوتاه‌مدت همراه با رعد و برق تبدیل خواهند شد. سحر تاج‌بخش همچنین نسبت به خطر بارش‌های سنگین تا پایان فصل پاییز هشدار داد.
رئیس سازمان هواشناسی کشور بیان داشت: تغییرات اقلیمی، موجب پیچیده‌تر شدن شرایط شده و در حقیقت، الگوی بارش‌های پاییزی ما در حال تغییر به سمت بارش‌های بهاری (که غالباً شدید، سیلابی و در زمان‌های کوتاه همراه با رعد و برق هستند) است.
سحر تاج‌بخش در یک جلسه که با فرمانداران تربت‌حیدریه، مه‌ولات، رشتخوار و زاوه در فرمانداری تربت‌حیدریه برگزار شد، گفت: بارش‌های پاییزی در گذشته معمولاً بدون رعد و برق بود، اما اکنون تمامی این بارش‌ها با رعد و برق همراه است.
وی ادامه داد: به علت اثرات ناشی از تغییر اقلیم، پیش‌بینی‌های ۱۰۰ درصدی در هیچ کجای جهان قابل اعتماد نیست و هنوز بسیاری از رفتارهای جوی همچنان ناشناخته مانده‌اند؛ بنابراین، مدیریت بحران باید با دقت بیشتری عمل نماید، زیرا زیرساخت‌های ما فرسوده شده و تغییرات کاربری زمین به شدت افزایش یافته است.
وی به سیلابی که در یکی دو سال گذشته در مشهد رخ داد نیز اشاره کرد و گفت: این پدیده نشان‌دهنده این است که اگر جریان آب به درستی هدایت نشود و لایروبی انجام نشود، می‌تواند خسارات جدی به بار آورد. همچنین، احتمال وقوع بارش‌های جدی تا پایان پاییز بسیار بالاست و تغییر اقلیم به شدت بر پیش‌بینی‌پذیری تأثیر گذاشته است.
رئیس سازمان هواشناسی افزود: بارش‌ها به‌طور نقطه‌ای و در زمان‌های کوتاه‌تر آغاز می‌شوند؛ به عنوان مثال، در هفته گذشته در آذربایجان غربی بارش ۳۰ میلی‌متری تنها در ۴۰ دقیقه ثبت شد، در حالی‌که ایستگاه سلماس در ۱۵ کیلومتری این محل تنها یک میلی‌متر بارش داشت.
تاج‌بخش خاطرنشان کرد: بزرگترین مراکز هواشناسی جهان نیز قادر به ارائه پیش‌بینی‌های قطعی نیستند؛ لذا سازمان هواشناسی جهانی به رویکرد «پیش‌بینی‌های احتمالاتی» روی آورده است.
وی ادامه داد: تحقیقات نشان می‌دهد که حتی وجود بارش‌های کم (۳ میلی‌متر، ۱۰۰ میلی‌متر یا ۳۰۰ میلی‌متر) در کشور ما می‌تواند احتمال سیلاب را به همراه داشته باشد. این موضوع به زیرساخت‌ها و عوامل غیرجوی مربوط می‌شود، زیرا در وقوع سیلاب ۱۱ عامل دخیل هستند که فقط ۲ تا از این عوامل جوی (بارش و تغییر اقلیم) می‌باشند.
رئیس سازمان هواشناسی اشاره کرد: در حادثه استهبان، آب از بستر رودخانه سرریز نشد اما به‌دلیل فقدان اطلاعات برخط از وضعیت ساکنان در بستر رودخانه، ۲۲ نفر جان خود را از دست دادند.
تاج‌بخش گفت: بر این اساس، سازمان هواشناسی جهانی دو راهکار برای دستگاه‌های ملی در نظر گرفته است. نخست، ایجاد یک پایگاه داده‌ای متمرکز برای ارزیابی آسیب‌پذیری زیرساخت‌های کشور، که در حال حاضر ما اطلاعات دقیقی از سرعت وزش باد و پتانسیل خسارات آن داریم، اما اطلاعات کافی از محل سازه‌های ناپایدار یا درختان فرسوده در شهرها در دست نداریم. این داده‌ها باید به‌طور متمرکز جمع‌آوری شوند تا سازمان هواشناسی بتواند با ترکیب این اطلاعات با داده‌های جوی، هشدارهای دقیق‌تری صادر کند.
وی تصریح کرد: کشور ما در برابر مخاطرات جوی آسیب‌پذیر است و وظیفه ما ارائه خدمات به مردم با تمام توان و فهم مشترک از وضعیت موجود می‌باشد.
خودکارسازی شبکه ایستگاه‌های هواشناسی خراسان رضوی در برنامه است
رئیس سازمان هواشناسی کشور در بخش دیگری از سخنانش اظهار کرد: در استان خراسان رضوی نیز تمام تلاش‌ها برای گسترش شبکه دیدبانی و ایجاد پیش‌بینی‌های دقیق متمرکز خواهد شد، چرا که سازمان هواشناسی نخستین بهره‌بردار از این شبکه است.
تاج‌بخش افزود: توافق‌های خوبی در دیدار صبح امروز با استاندار خراسان رضوی انجام شده که در قالب یک تفاهم‌نامه اجرایی خواهد شد. بخشی از این اقدامات به سرعت اجرا می‌شود و برخی دیگر در چارچوب یک برنامه سه‌ساله به مرحله عمل خواهد رسید؛ یکی از این اقدامات، خودکارسازی شبکه ایستگاه‌های هواشناسی استان که در اولویت کاری ما قرار دارد.
وی خاطرنشان کرد: موضوع کشاورزی یکی از مهم‌ترین مباحث مطرح شده در این استان بوده و در خصوص محصول پسته باید در زمینه‌های دیدبانی و پیش‌بینی، سرمایه‌گذاری مشترکی انجام شود تا شهرستان رشتخوار به عنوان یکی از بهره‌برداران اطلاعات هواشناسی کشاورزی از این اطلاعات بهره‌مند گردد.
رئیس سازمان هواشناسی کشور گفت: در حوزه توسعه شبکه ایستگاه‌های دیدبانی، این سازمان تابع استانداردهای بین‌المللی و مصوبات مربوطه است و اولویت اول ما تکمیل شبکه بر اساس تعهدات بین‌المللی دارد. بنابراین، درخواست‌هایی که در برنامه عملیاتی استان تعریف می‌شوند (مانند ایستگاه اسدآباد) در اولویت اجرایی قرار خواهند گرفت.
تاج‌بخش افزود: ایجاد زیرساخت‌های ایستگاه‌های هواشناسی گام نخست ما در هر گونه احداث یا نوسازی است و اگر زیرساخت‌هایی مانند ارتباطات، تأمین زمین، سیستم ارتینگ و حصارکشی آماده نباشد، داده‌های تولید شده در ایستگاه به دست کاربران، کشاورزان یا رسانه‌ها نمی‌رسد.
وی گفت: با تأمین زیرساخت‌ها، راه‌اندازی ایستگاه‌ها فورا به اجرا در خواهد آمد و ارائه خدمات فراتر از اولویت‌های سازمانی نیاز به تخصیص منابع خاص دارد.
در ادامه این نشست، فرمانداران به بیان چالش‌ها و نیازهای شهرستان‌های خود پرداختند؛ سید علی موسوی، فرماندار رشتخوار به انتقاد از برخی هشدارهای زرد بدون بارش پرداخت و گفت: این مسئله موجب آماده‌باش نیروی انسانی و اتلاف وقت و منابع می‌شود.
فرماندار زاوه نیز با اشاره به ۱۷ هزار و ۲۰۰ هکتار زمین زیر کشت زعفران و ۱۰ هزار و ۶۶۱ بهره‌بردار، خواستار حساسیت بیشتری در اطلاع‌رسانی و پیش‌بینی‌ها شد و تأکید کرد که پیش‌بینی‌های دقیق می‌تواند در مدیریت معیشت، کاهش خسارات و جلوگیری از مسائل اجتماعی و امنیتی مؤثر باشد.
محسن نجات بر ضرورت بازبینی ایستگاه‌های سنتی هواشناسی نیز تأکید کرد.
گفتنی است که تربت‌حیدریه در فاصله ۱۵۰ کیلومتری جنوب مشهد واقع شده است.
