واکسن نوین سرطان لوزالمعده در ۹۹ درصد بیماران واکنش ایمنی به وجود آورد

سرطان لوزالمعده به‌عنوان یکی از چالش‌برانگیزترین نوع سرطان‌ها در درمان شناخته می‌شود و حتی بعد از جراحی و شیمی‌درمانی، احتمال عود آن بالاست. بر اساس برخی برآوردها، این بیماری ممکن است در ۸۰ درصد از بیماران دوباره عود کند. جهش‌های ژنی از جمله عوامل کلیدی در پیشرفت این نوع سرطان به شمار می‌روند که به سلول‌های سرطانی این امکان را می‌دهند تا ادامه حیات و تکثیر خود را داشته باشند.

به نقل از ساینس‌آلرت، محققان در یک مطالعه که به‌طور ویژه تحت هدایت تیمی از متخصصان کلینیک مایو انجام شد، به بررسی واکسن نوآورانه‌ای با نام کاموپپیموت (Camupepimut) پرداخته‌اند. هدف این واکسن، آموزش دستگاه ایمنی به منظور شناسایی و هدف‌گیری سلول‌های سرطانی دارای هفت نوع جهش رایج ژن KRAS است. جهش‌های این ژن در تقریباً ۹۰ درصد موارد سرطان آدنوکارسینوم مجرایی لوزالمعده، که رایج‌ترین نوع سرطان این اندام است، مشاهده می‌شود.

این تحقیق شامل ۱۴۴ بیمار مبتلا به سرطان لوزالمعده با جهش KRAS بود که پیش از این تحت جراحی و شیمی‌درمانی قرار گرفته بودند. در ابتدای مطالعه، هیچ نشانه‌ای از وجود سرطان در نتایج تصویربرداری‌های انجام‌شده بر روی افراد شرکت‌کننده مشاهده نشد. محققان ۹۶ نفر را به‌صورت تصادفی به گروه دریافت‌کننده‌ی واکسن و ۴۸ نفر دیگر را به گروه کنترل اختصاص دادند.

نتایج نشان داد که از بین ۹۰ بیمار واکسینه‌شده که قابل ارزیابی بودند، ۹۸٫۹ درصد با افزایش پاسخ سلول‌های تی (T cells) در برابر جهش‌های KRAS مواجه شدند. سلول‌های T جزء حیاتی سیستم ایمنی به شمار می‌روند و وظیفه شناسایی و از بین بردن سلول‌های غیرعادی را بر عهده دارند. در بیش از ۸۰ درصد بیماران، شدت پاسخ این سلول‌ها به میزان بیش از ۹ برابر پیش از دریافت واکسن افزایش یافت.

بن جورج، متخصص سرطان و نویسنده‌ی اصلی این پژوهش، اظهار می‌دارد که درمان سرطان لوزالمعده با بهره‌گیری از روش‌های ایمنی‌درمانی همواره با دشواری‌های خاصی همراه بوده است. او همچنین بیان می‌کند که ایجاد پاسخ ایمنی قوی در برابر جهش‌های KRAS در اغلب بیماران، نشان‌دهنده یک دستاورد امیدوارکننده است.

اگرچه ایجاد چنین پاسخی در سیستم ایمنی گامی مثبت به حساب می‌آید، اما به معنای اثبات مؤثر بودن واکسن در جلوگیری از بازگشت بیماری نیست. تیم تحقیقاتی در بررسی‌های آماری خود، تفاوت معناداری در مدت بقای بدون عود بیماری بین گروه دریافت‌کننده‌ی واکسن و گروه کنترل مشاهده نکرد. البته در یک تحلیل اکتشافی، بیمارانی که پاسخ ایمنی قوی‌تری داشتند، نشان دادند که به طور ظاهری مدت بیشتری بدون عود بیماری باقی ماندند.

همزمان، واکسن‌های شخصی‌سازی‌شده بر پایه‌ی فناوری mRNA نیز در حال بررسی برای درمان سرطان لوزالمعده هستند. نتایج اولیه‌ی برخی از این تحقیقات امیدوارکننده به‌نظر می‌رسند، اما همچنان برای تأیید کارآیی آنها نیاز به آزمایش‌های وسیع‌تر وجود دارد.

این پژوهش درباره‌ی کاموپپیموت که در نشریه Nature Medicine منتشر شده است، نشان می‌دهد که آموزش سیستم ایمنی برای ثبت و شناسایی جهش‌های خطرناک سرطان امکان‌پذیر است؛ با این حال، تبدیل این واکنش ایمنی به یک روش درمانی مؤثر و تأییدشده، همچنان منوط به دریافت شواهد بالینی بیشتری است.