تردید در محدودیت‌های معاملات تتر؛ کارشناسان رمزارز تاثیر آن بر نرخ ارز را بی‌اهمیت می‌دانند

توقف معاملات تتر در ساعت‌های مشخص، تعیین حداکثر خرید روزانه و محدودیت برای نمایش قیمت و نمودار اقداماتی است که به‌منظور کنترل نوسانات بازار ارز به پلتفرم‌های رمزارزی ابلاغ شده است. این اقدام پیش‌تر نیز صورت گرفته، اما بسیاری از فعالان این حوزه بر این باورند که هرگز نتوانسته تاثیری بر کاهش نرخ ارز داشته باشد. آنها در گفت‌وگو با زومیت تصریح می‌کنند که قیمت تتر به شدت تحت تأثیر قیمت دلار قرار دارد و محدود کردن معاملات تتر نمی‌تواند باعث پایین آمدن نرخ ارز یا تثبیت آن گردد. علاوه بر این، نگرانی‌هایی درباره عواقب ادامه این محدودیت‌ها برای دسترسی کاربران به دارایی‌ها و عملکرد صرافی‌های داخلی وجود دارد.

سهند حمزه‌ای، مدیرعامل آبان‌تتر، در گفتگو با زومیت، به هدف اعلام شده از این تصمیم اشاره کرده و می‌گوید: «به ما گفته شده که هدف بانک مرکزی کنترل هیجانات نرخ ارز است. به نظر می‌رسد که بانک مرکزی بر این باور است که تتر بر قیمت دلار تأثیر دارد و تلاش می‌کند با اعمال محدودیت در معاملات تتر، قیمت دلار را مدیریت کند.

بنابر گفته او، این دستور از سوی یک کارگروه به تصویب رسیده و به وضوح به نظر می‌رسد که بانک مرکزی بر تصمیمات آن تأثیرگذار است. مدیرعامل آبان‌تتر اعتقاد دارد که رابطه بین قیمت دلار و تتر برخلاف تصور این تصمیم‌گیرندگان عمل می‌کند:

از آنچه که در این مدت مشاهده شده، مشخص است که قیمت دلار تأثیر بیشتری بر روی قیمت تتر دارد. اغلب، نخست قیمت دلار دچار تغییر می‌شود و سپس بواسطه آن قیمت تتر تغییر می‌کند.

– سهند حمزه‌ای، مدیرعامل آبان‌تتر

او ادامه می‌دهد که در مدت زمان مورد اشاره، قیمت تتر عموماً پایین‌تر از قیمت دلار بوده است. به نظر حمزه‌ای، بازار تتر نسبت به بازار ارزهای دیگر کوچک‌تر است و بیشتر تحت تأثیر قیمت آن‌ها قرار دارد.

رئیس هیئت‌مدیره انجمن فین‌تک بر این باور است که محدودیت‌های مربوط به معاملات تتر، تغییری در عوامل کلیدی تأثیرگذار بر نرخ ارز ایجاد نخواهد کرد. او تاکید می‌کند که در شرایطی که ورود ارز به کشور محدود باشد، این سیاست‌ها ممکن است به طور مقطعی به تثبیت نرخ کمک کنند، اما نمی‌توانند اثر عوامل اقتصادی را در آینده از بین ببرند.

علی جهانی، مدیرعامل و یکی از بنیانگذاران بیت‌پین، نیز در گفت‌وگو با زومیت بر نازا بودن محدودیت‌های معاملاتی تتر تأکید می‌کند:

واقعیت این است که ما نمی‌دانیم این محدودیت‌ها چه زمانی به پایان خواهد رسید، اما آنچه واضح است این است که این محدودیت‌ها تأثیری بر افزایش نرخ دلار نداشته‌اند و از زمان اجرایی شدن این تصمیمات، نرخ دلار حدود ۲۰ هزار تومان افزایش یافته است.

– علی جهانی، مدیرعامل و هم‌بنیان‌گذار بیت‌پین

جهانی بیان می‌کند که دوباره انگشت اتهام به سمت پلتفرم‌های رمزارزی نشانه رفته است، در حالی که به اعتقاد او، این شرکت‌ها در جلسات گذشته با بانک مرکزی و سایر نهادهای حاکمیتی، به وضوح اعلام کرده‌اند که قیمت تتر تابع قیمت دلار است.

وی به شرایط حساس کشور و نیاز به کاهش نگرانی‌های مردم و نهاد حاکمیتی اشاره کرده و توضیح می‌دهد که پلتفرم‌ها به منظور محدود کردن بازار تتر، محدودیت‌های شبانه، محدودیت نمایش قیمت و نمودار و سقف خرید روزانه دو هزار دلار برای هر کاربر را اجرا کرده‌اند.

رئیس هیئت‌مدیره انجمن فین‌تک نیز منشأ این محدودیت‌ها را مصوبه کارگروه اقدام مشترک برای جلوگیری از التهاب بازار ارز می‌داند. به گفته او، توقف معاملات تتر و ریال در ساعات معین و همچنین تعیین سقف دو هزار تتری، از اجزای این مصوبه بوده است.

مدیرعامل بیت‌پین محدودیت موجود در بازار تتر را به کاهش هزینه‌های روزمره در یک شرکت در بحران تشبیه می‌کند؛ تصمیماتی که ممکن است در کوتاه‌مدت تاثیر مثبت یا حس اضطرار ایجاد کنند، اما ادامه آن‌ها می‌تواند فعالیت اصلی کسب‌وکار را به خطر بیندازد. به اعتقاد او، این محدودیت‌ها بر معاملات تتر در کوتاه‌مدت شاید حس اضطرار اقتصادی را منتقل کند و سرعت چرخه پول را کاهش دهد، اما نمی‌توان آن را حفظ کرد.

مدیرعامل آبان‌تتر نیز نظری در مورد دلیل محدودیت‌های شبانه بیان می‌کند: «فکر می‌کنم که بانک مرکزی سعی کرده در زمان‌هایی که حجم معاملات دلار در بازار ایران به حداقل می‌رسد، مانند شب‌ها یا ایام تعطیل، بازاری برای تتر وجود نداشته باشد که ممکن است تأثیری بر نرخ دلار بگذارد.» اما او می‌افزاید که با وجود تمام این محدودیت‌ها، قیمت دلار بدون توجه به آن‌ها به روند خود ادامه داده و همچنان افزایش یافته است.

مدیرعامل بیت‌پین هم بر این باور است که محدودیت‌های برقرار شده و تعیین سقف خرید هیجانات را در میان کاربران بیشتر می‌کند. او درباره مشاهدات خود در روزهای اجرای این تصمیمات می‌گوید: «ما مشاهده کردیم که کندل بازگشایی بازار تتر، پرنوسان‌ترین کندل بوده و نوسانات قیمت آن تا چهار برابر بیشتر از ساعات دیگر روز افزایش یافته است.»

حمزه‌ای همچنین هزینه‌های تحمیل‌شده ناشی از این تصمیمات را متوجه کسب‌وکارها و مشتریان آن‌ها می‌داند:

این موضوع هزینه‌هایی را بر عهده دو گروه می‌گذارد؛ یکی کسب‌وکارها که به دلیل بسته شدن بازارهایشان، طبیعی است که درآمد آنها کاهش یابد و دیگری مشتریان این کسب‌وکارها که با محدودیت‌های شدید معاملاتی مواجه هستند و فقط در زمان‌های خاص می‌توانند معاملات خود را انجام دهند و همچنین محدودیت‌هایی در حجم معاملات دارند.

– سهند حمزه‌ای، مدیرعامل آبان‌تتر

جهانی به کاهش اعتماد به پلتفرم‌های داخلی و گرایش کاربران به استفاده از پلتفرم‌های خارجی و بازارهای زیرزمینی به عنوان عواقب ادامه این محدودیت‌ها اشاره می‌کند. او می‌گوید، این روند می‌تواند شفافیت معاملات را کاهش داده، بستر افزایش جرایم را فراهم آورد و ریسک دارایی کاربران را افزایش دهد.

او بر این باور است که کاهش حضور کاربران، عمق بازار پلتفرم‌های داخلی را نیز محدود کرده و توانایی آن‌ها را برای ارائه بازاری کارا و نقدشونده به چالش می‌کشد. جهانی تعداد کارمندان فعال در این کسب‌وکارها را حدود ۵ هزار نفر تخمین می‌زند و نسبت به آسیب دیدن توان آن‌ها هشدار می‌دهد.

مدیرعامل بیت‌پین همچنین به فشار روانی ناشی از محدودیت دسترسی به دارایی‌ها اشاره کرده و اظهار می‌کند: «این حق مردم است که با خیال راحت به دارایی‌های خود دسترسی داشته باشند. آن‌ها باید بتوانند به مانند سایر مردم در دیگر نقاط دنیا آزادانه به دارایی خود دسترسی پیدا کرده و آن را معامله کنند.»

حمزه‌ای نیز اشاره می‌کند که شرکت‌های حاضر در جلسات مربوط به این موضوع، به محدودیت‌های معاملات اعتراض کرده‌اند. او توضیح می‌دهد که در برخی از این جلسات، علاوه بر نمایندگان شرکت‌ها، نمایندگانی از نظام صنفی، انجمن بلاکچین و انجمن فین‌تک نیز حضور داشته‌اند.

مدیرعامل بیت‌پین بر این باور است که حل این مسئله به شفاف‌سازی رویکرد حاکمیت در قبال رمزارزها نیاز دارد. او افزود که کاربران هم‌زمان با هزینه کردن فشارهای داخلی و بین‌المللی، باید شرایطی را که به نظر می‌رسد تنها امنیتی به آن نگاه می‌شود، به چالش بکشند.