برای اولین بار دارویی با توانایی درمانی مؤثر بر هپاتیت B به تأیید رسید

درمیان میلیونها نفری که از هپاتیت B مزمن رنج میبرند، درمان معمول این بیماری شامل استفاده طولانیمدت از داروهای ضد ویروسی است؛ این داروها میتوانند فعالیت ویروس را کاهش دهند، اما معمولاً قادر به حذف کامل آن از بدن نیستند. اکنون با تأیید یک داروی جدید در ایالات متحده، امید به مدیریت پایدار این بیماری بدون وابستگی همیشگی به داروها افزایش یافته است.
به گزارش نیواطلس، داروی تزریقی هیبساگو (Hibsago) که دارای ماده مؤثره بپیرویرسن است، در تاریخ ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶ بهمنظور درمان گروه خاصی از بزرگسالان مبتلا به هپاتیت B مزمن تأیید شد. دادههای کارآزماییهای بالینی نشان میدهد که حدود یک فرد از هر پنج بیمار مصرفکننده این دارو توانستهاند پس از قطع درمانهای ضدویروسی بیماری را به مدت حداقل شش ماه تحت کنترل نگه دارند.
هپاتیت B نوعی عفونت ویروسی است که به کبد آسیب میزند و در صورت مزمن شدن میتواند منجر به سیروز، نارسایی کبد و حتی سرطان کبد گردد. این بیماری بیش از ۲۵۰ میلیون نفر در سطح جهانی را درگیر کرده و سالانه جان بیش از یک میلیون نفر را به خطر میاندازد.
داروهای ضد ویروسی فعلی قادر به مهار تکثیر ویروس هپاتیت B هستند، اما بسیاری از بیماران برای جلوگیری از عود مجدد عفونت به مصرف دارو تا سالها یا حتی به طور دائمی مجبورند.
در کارآزماییهای بالینی، ۱۹ درصد از بیمارانی که داروی جدید را دریافت کردهاند، موفق شدند که حداقل شش ماه پس از قطع تمامی درمانها، عفونت را بدون نیاز به دارو کنترل کنند.
ویژگی بارز هیبساگو در مقایسه با درمانهای موجود، ایجاد امکان دستیابی به «درمان عملکردی» است. در این نوع درمان، پس از قطع دارو، DNA ویروس در خون شناسایی نمیشود و پروتئین سطحی ویروس، HBsAg، نیز به مدت حداقل ۲۴ هفته در آزمایشها تشخیص داده نمیگردد.
با این حال، درمان عملکردی به معنی حذف کامل ویروس از بدن نیست؛ بلکه نشاندهنده کنترل عفونت بدون نیاز به مصرف مستمر دارو میباشد.
تأیید هیبساگو بر مبنای نتایج دو کارآزمایی بالینی در فاز سوم تحت عنوان B-Well صورت گرفته است. طبق دادههای منتشر شده، ۲۴ درصد از بیماران مصرفکننده این دارو شرایط لازم برای قطع درمانهای ضدویروسی قبلی خود را کسب کردند، در حالی که هیچیک از دریافتکنندگان دارونما موفق به این امر نشدند.
علاوه بر این، ۱۹ درصد از گیرندگان هیبساگو، ۲۴ هفته پس از قطع کلیه درمانها، همچنان عفونت را تحت کنترل داشتند و پروتئین HBsAg در خون آنها قابل تشخیص نبود. در گروهی که دارونما دریافت کرده بودند، هیچ بیمار موفق به این نتیجه نشد.
هیبساگو به عنوان نخستین داروی تأییدشده از دسته الیگونوکلئوتیدهای آنتیسنس برای هپاتیت B مزمن شناخته میشود. این دارو با هدف قرار دادن RNA پیامرسان ویروس، میزان تولید برخی پروتئینهای ویروسی را کاهش داده و به سیستم ایمنی این امکان را میدهد تا کنترل بهتری بر روی عفونت پیدا کند.
مدت زمان تزریق هیبساگو حداکثر به ۲۴ هفته میرسد و این دارو میبایست در کنار درمان ضدویروسی موجود استفاده شود. بیمار همچنین باید حداقل ۲۴ هفته پس از آخرین تزریق، به مصرف داروی قبلی خود ادامه دهد. تنها در صورت مناسب بودن نتایج آزمایشها، امکان قطع درمان وجود خواهد داشت.
هیبساگو در حال حاضر تنها برای گروه ویژهای از بزرگسالان مبتلا به هپاتیت B مزمن تأیید شده است. این بیماران نباید به سیروز کبدی مبتلا باشند، حداقل شش ماه درمان ضدویروسی را داشته باشند، میزان DNA ویروس در خون آنها کنترل شده باشد و سطح پروتئین HBsAg آنها از ۳۰۰۰ واحد بینالمللی در میلیلیتر بیشتر نباشد.
با اینکه هیبساگو درمان نهایی هپاتیت B نیست و بهطور خاص برای گروه ویژهای از بیماران تجویز میشود، میتواند گام مهمی در راستای درمان این بیماری مزمن به شمار آید.
این داروی جدید همچنین شامل خطراتی است که نباید به راحتی نادیده گرفته شوند. سازمان غذا و داروی ایالات متحده نسبت به احتمال آسیبهای جدی کبدی، کاهش تعداد پلاکتهای خونی و افزایش خطر خونریزی هشدار داده است. همچنین اختلال در عملکرد کلیه و واکنشهای التهابی شدید نیز از دیگر خطرات محتمل هستند. بنابراین درمان باید تحت نظر پزشک و با انجام آزمایشهای منظم صورت گیرد.
تونی وود، مدیر ارشد علمی شرکت داروسازی GSK، که هیبساگو را تولید کرده است، بیان میکند که این دارو برای نخستین بار این امکان را فراهم میآورد که برخی بیماران پس از یک دوره درمانی ششماهه بتوانند به کنترل پایدار بیماری بدون نیاز به داروهای دائمی دست یابند.
اگرچه درمان جدید برای تمامی بیماران مؤثر نیست، اما نتایج حاصل از آن را میتوان بهعنوان یک پیشرفت در عرصه مقابله با هپاتیت B مزمن در نظر گرفت. موفقیت در حدود ۱۹ درصد از بیماران نشان میدهد که امکان کنترل طولانیمدت بیماری پس از قطع دارو وجود دارد، هدفی که بهدست آوردن آن با درمانهای سنتی بسیار دشوار بوده است.



