نامزدی لانا نسیبه از امارات، متهم به نقض جدی حقوق بشر، ممکن است او را به عنوان دبیرکل بعدی سازمان ملل متحد معرفی کند / نگرانیهای ناظران حقوق بشر در این خصوص

ناظران حقوق بشر با تأکید بر سوابق تاریک ابوظبی در سرکوبهای سنگین آزادیهای مدنی و بهویژه بر اساس اتهامات مستند سازمان ملل درباره تسلیح شبهنظامیان مسئول نسلکشی و قتلعام هزاران غیرنظامی در الفاشر سودان، نسبت به انتخاب نمایندهای از این دولت هشدار میدهند. آنها معتقدند این انتخاب ممکن است به اعتبار بینالمللی سازمان ملل لطمه بزند و یک فاجعه جدی برای تحرکات علیه جنایات جنگی در خاورمیانه و آفریقا ایجاد کند.
شبکه خبری فرانس۲۴ گزارش میدهد که دولت امارات متحده عربی بهطور رسمی لانا نسیبه، وزیر مشاور در امور خارجه امارات را به عنوان نامزد جدید جانشینی آنتونیو گوترش در سازمان ملل معرفی کرده است.
خبرگزاری رسمی امارات نیز اعلام کرد که محمد بن زاید آل نهیان، رئیس این کشور، با اشاره به سالها تجربه نسیبه در ساختار سازمان ملل و سابقه شغلی او، این نامزدی را ثبت کرده است.
در این حال، شرکت روابط عمومی مستقر در نیویورک به نام «تنئو» با ارسال اطلاعیهای به رسانهها، ورود رسمی نسیبه به عنوان هفتمین نامزد این فرآیند را تأیید کرده است.
نسیبه در بیانیهاش اعلام کرده که با خوشبینی قوی و دیپلماسی پیگیر، از جانب وزارت امور خارجه امارات مرخصی گرفته است تا تمرکز بیشتری بر رقابت داشته باشد.
مدت مسئولیت آنتونیو گوترش تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ (دیماه ۱۴۰۵) به پایان میرسد و برای انتخاب جانشین، ۱۹۳ کشور عضو مجمع عمومی باید پیش از این تاریخ تصمیمگیری کنند.
با این وجود، ورود این دیپلمات ۴۸ ساله که از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۴ سفیر امارات در سازمان ملل بوده است، با خوشبینیهای محدودی مواجه شده است؛ به طوری که ریچارد گوان، پژوهشگر ارشد گروه بینالمللی بحران، تأکید میکند که نحوه ورود هماهنگ او نشاندهنده توافقهای پنهانی است که قبلاً انجام شده و این روند بیشتر شبیه به یک «تاجگذاری» برنامهریزی شده به نظر میرسد.
کارنامه تاریک حقوق بشری و اتهام تسلیح عاملان نسلکشی در الفاشر
در کنار تحرکات دیپلماتیک پنهانی، کارشناسان مستقل و سازمانهای مردمنهاد به سوابق ناخوشایند امارات هشدار دادهاند.
دیدهبان حقوق بشر در گزارشی که سال ۲۰۲۶ از وضعیت امارات منتشر کرده، به تفکیک محدودیتهای شدید علیه حق آزادی بیان، تجمع و احزاب در این کشور پرداخته است.
نگرانی بزرگتر اما مربوط به پرونده جنگ خونین داخلی در سودان است؛ جایی که کارشناسان مستقل سازمان ملل، ابوظبی را به تأمین مالی و نظامی و ارسال سلاحهای پیشرفته به نیروهای شبهنظامی واکنش سریع (RSF) در جنگ علیه ارتش این کشور متهم کردهاند.
سازمان عفو بینالملل نیز در گزارشی که در اردیبهشت ۱۴۰۴ (مه ۲۰۲۵) منتشر کرده، افشا کرده است که بمبهای هدایتشونده و خمپارهاندازهای سنگین چینی که توسط شبهنظامیان در دارفور مورد استفاده قرار گرفته، از سوی امارات ارسال شده و این اقدام، نقض و تحریمی فاحش در منطقه دارفور محسوب میشود؛ امری که مقامهای امارات همواره آن را انکار کردهاند.
ناتانیل ریموند، مدیر اجرایی آزمایشگاه تحقیقات بشردوستانه در دانشگاه ییل، انتخاب نسیبه را به منزله یک فاجعه عمیق برای عملیاتهای امدادرسانی و حقوق بشری سازمان ملل در سودان، یمن و شمال آفریقا قلمداد کرد.
ریموند با اشاره به فاجعه کشتار وحشتناک در شمال دارفور بیان کرد: «نسیبه در شرایطی به تعارض منافع و وفاداری دوگانه بین منشور سازمان ملل و کشوری که خود سازمان ملل آن را به معاونت در نسلکشی و کارهای وحشتناک در الفاشر متهم کرده، درگیر است؛ جنایتی که از نظر نهادهای رسمی به وضوح نشانههای یک نسلکشی را دارد؛ بنابراین در آستانه نخستین سالگرد کشتار الفاشر، سازمان ملل نباید با قرار دادن فردی از دولتی که تأمینکننده سلاحهای آن جنایت بوده، بر مسند دبیرکلی جشن بگیرد.»
مناقشه منطقهای و چالش انتخابهای آمریکای لاتین
نامزدی لانا نسیبه همچنین معادلات سنّتی و غیررسمی سازمان ملل در خصوص گردش منطقهای پست دبیرکلی را به چالش کشیده است؛ روالی که طبق آن نوبت به منطقه آمریکای لاتین و کارائیب (GRULAC) میرسید.
پیشتر گزینههای برجسته آمریکای لاتین، از جمله ربکا گرینسپن از کاستاریکا، کارولین رودریگز برکت از گویان و رافائل گروسی از آرژانتین، در مراحل رأیگیری شورای امنیت پیشتاز بودند، اما هر یک از آنان با دستکم دو رأی مخالف (کارت قرمز) از سوی اعضای دائمی دارای حق وتو مواجه شدند.
دیپلماتهای کشورهای آمریکای لاتین، از جمله پاناما، نسبت به نادیده گرفتن سهم منطقهای خود از سوی قدرتهای بزرگ ابراز نگرانی کرده و تأکید دارند که هر نامزد تازهوارد باید در جلسات عمومی مجمع عمومی نسبت به اقدامها و کارنامه دولت خود پاسخگو باشد.
اگرچه نسیبه در نزد مقامات غربی، از جمله برت مکگورک، مشاور ارشد سابق کاخ سفید، بهدلیل روابط نزدیکش با واشنگتن و پیشبرد توافقهای عادیسازی با اسرائیل، شخصیتی مطمئن به حساب میآید، اما منتقدان بر این عقیدهاند که تطهیر سوابق مداخلهجویانه ابوظبی با سپردن زمام این نهاد مدافع صلح جهانی، آسیبهای غیرقابل جبرانی به اعتبار و فلسفه وجودی سازمان ملل خواهد زد.
۴۲/۴۲



