راهنمای سرمایه‌گذاری در بازار بورس در دوران نوسانات شدید از نظر کارشناسان مالی کیان

نوسان یکی از خصوصیات پایه‌ای تعدادی از بازارهای مالی است که می‌تواند منجر به سود یا زیان در آن‌ها شود. اما در نظر داشته باشید که دامنه نوسان همیشه ثابت نیست. برخی روزها ممکن است با نوسانات شدیدتری مواجه باشیم، در حالی که روزهای دیگری از ثبات بیشتری برخوردارند. در یک تا دو سال گذشته، شاهد روزهای نوسانی در بازارهای ارز، طلا و سهام بوده‌ایم. در چنین شرایطی، توجه به نکات خاص ضروری است تا از افت ارزش دارایی‌مان، به ویژه در دوران‌هایی که نرخ تورم چشمگیر است، جلوگیری شود. در ادامه، به بررسی نکات کلیدی برای سرمایه‌گذاری در بورس در روزهای نوسانی بازارهای داخلی خواهیم پرداخت و به شما در این مسیر هدایت خواهیم کرد.

تصمیم‌گیری در زمینه سرمایه‌گذاری در بازارهای پرریسک اهمیت فوق‌العاده‌ای دارد. این اهمیت به ویژه در شرایط نوسانی تشدید می‌شود، زیرا یک تصمیم نادرست می‌تواند به جای سودآوری، احتمال ضرر را افزایش دهد. از سوی دیگر، اگر انتخاب‌های درستی داشته باشیم، می‌توانیم از پاداش‌های مناسب بهره‌مند شویم. به عبارت ساده، احتمال دستیابی به بازدهی در روزهایی که نوسان بیشتر است، افزایش می‌یابد، اما در عین حال ریسک نیز بالا می‌رود.

امکان کسب بازدهی بیشتر همراه با ریسک افزون‌تر، باید ما را در زمان معامله به رعایت چند نکته مهم ترغیب کند که در ادامه به برخی از آن‌ها اشاره خواهیم کرد و به تفصیل توضیح خواهیم داد.

یکی از نکات مهمی که قبل از هر معامله در روزهای نوسانی باید مد نظر قرار دهید، مشخص کردن هدف و افق زمانی برای سرمایه‌گذاری است. اگر به دنبال کسب سود در مدت کوتاهی هستید، لازم است گزینه‌هایی را انتخاب نمایید که نقدشوندگی بالایی دارند و سریعاً تغییر می‌کنند. به منظور انتخاب مناسب، به ویژه در شرایط سرمایه‌گذاری مستقیم، تسلط بر تحلیل تکنیکال ضروری است. یکی دیگر از گزینه‌های سودآور در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاری در صندوق‌های سهامی اهرمی است.

از طرفی، اگر افق سرمایه‌گذاری شما بلندمدت است، توصیه می‌شود که با دید بنیادی فعالیت کنید و سهام یا گزینه‌هایی را خریداری نمایید که در درازمدت بازدهی قابل توجهی خواهند داشت. در صورتی که زمان کافی یا دانش مالی لازم را ندارید، می‌توانید به صندوق‌های سهامی معمولی یا شاخصی یا بخشی مراجعه کنید. یکی از مزایای مهم این صندوق‌ها، به خصوص در مورد صندوق‌های معمولی و شاخصی، این است که سرمایه‌گذاری با مبلغ کم را در مجموعه‌ای از سهام معتبر فراهم می‌کنند و تنوع را به خوبی اعمال می‌نمایند، یعنی سهام را از گروه‌های مختلف انتخاب می‌کنند.

نکته دیگری که در زمینه سرمایه‌گذاری در روزهای نوسانی از اهمیت خاصی برخوردار است، توجه به ویژگی‌های روحی سرمایه‌گذار و میزان ریسک‌پذیری یا ریسک‌گریزی اوست. اگر، ریسک‌گریزی بالایی دارید، بهتر است در شرایط نوسانی فعالیت‌های ریسکی را محدود کنید و به گزینه‌های کم‌ریسک، مانند صندوق‌های درآمد ثابت، گرایش پیدا کنید.

از سوی دیگر، اگر ریسک‌پذیر باشید، بهترین فرصت‌ها برای سرمایه‌گذاری و بهره‌برداری می‌تواند در چنین موقعیت‌هایی باشد. البته باید گزینه‌های مناسب را انتخاب کنید. صندوق‌های سهامی و اهرمی می‌توانند انتخاب مطلوبی باشند.

نکته چهارم که باید در روزهای پرنوسان به آن توجه کنید این است که تمام سرمایه خود را به یک گزینه اختصاص ندهید. به عنوان مثال، سعی نکنید تنها در یک سهم سرمایه‌گذاری کنید یا تمام دارایی خود را فقط در سهام یا طلا هزینه نمایید. این روش ریسک شما را به طور قابل توجهی افزایش می‌دهد و در صورت وقوع اشتباهی، زیان سنگینی را به همراه خواهد داشت. تنوع‌بخشی و توزیع ریسک یکی از راهکارهای کلیدی است که می‌توانید برای کاهش ریسک و کسب سود بیشتر در بازارهای مالی در شرایط نوسانی دنبال کنید، مثلاً با استفاده از صندوق‌های سرمایه‌گذاری مختلف در زمینه‌های سهامی، طلا و درآمد ثابت.

تنوع‌بخشی به سرمایه‌گذاری کمک می‌کند تا ریسک‌ها کاهش یابند، به شرط آنکه فقط به عنوان یک گزینه ساده در میان چند دارایی دیده نشود. برای این‌که تنوع‌بخشی به درستی انجام شود، باید دارایی‌هایی را انتخاب کنیم که کمترین همبستگی را با یکدیگر داشته باشند. به این ترتیب، سبدی که از دارایی‌ها ایجاد می‌کنیم در صورت بروز ریسک و افت ارزش در بخشی از آن، با افزایش در بخش دیگر، زیان‌ها را تا حدودی جبران می‌کند.

به عنوان مثال‌ای از تنوع‌بخشی در سرمایه‌گذاری می‌تواند تشکیل یک سبد متنوع از انواع مختلف سهام، صندوق درآمد ثابت و همچنین سرمایه‌گذاری در طلاهای بورسی یا خرید صندوق طلا باشد که بسته به روحیات فرد و شرایط بازار می‌تواند وزن‌های متفاوتی به آن‌ها اختصاص یابد. سهام می‌تواند شامل انتخاب‌هایی با بازدهی ریالی یا دلاری باشد، یا ترکیبی از چند صندوق سهامی مختلف باشد.

در روزهایی که بازار بورس، به ویژه بازار سهام، با نوسانات و تلاطم‌های شدیدی همراه است، طلا می‌تواند یک گزینه مناسب برای کاهش ریسک تلقی شود. سرمایه‌گذاری در طلا یا خرید صندوق‌های طلا بورسی، گزینه‌ای عالی برای حفظ قدرت خرید در برابر تورم و نیز کاهش ریسک به شمار می‌آید. به همین دلیل است که در دوران‌های با تورم و نرخ ارز بالا، طلا معمولاً گزینه‌ای جذاب با بازدهی مطلوب و ریسک پایین به حساب می‌آید. علاوه بر این، طلا می‌تواند نوسانات نرخ ارز را پوشش دهد و در برابر ریسک‌های مختلف، از جمله ریسک‌های ژئوپلتیک، نوعی محافظت ایجاد کند.

برای کاهش قابل توجه ریسک سبد سرمایه‌گذاری‌تان، می‌توانید به سرمایه‌گذاری در صندوق درآمد ثابت بپردازید. این صندوق به خاطر ویژگی‌های خاص و مناسب خود، می‌تواند در شرایط سخت به عنوان پشتیبانی برای سرمایه‌گذاران عمل کند. صندوق‌های درآمد ثابت به همراه نرخ سود روزشمار و بدون نرخ شکست، از ریسک بسیار پایینی برخوردار هستند. به علاوه، این صندوق‌ها به سادگی نقدشوندگی دارند و در صورت نیاز، به سادگی می‌توان آن‌ها را برداشت کرد. با توجه به این ویژگی‌ها، انتخاب یک صندوق درآمد ثابت بزرگ با سود مناسب که هم‌اکنون به حدود 40 درصد موثر سالانه رسیده، نسبت به سپرده‌گذاری در بانک یک گزینه بهتر به حساب می‌آید. بسته به میزان ریسک‌گریزی یا ریسک‌پذیری شما و شرایط کلی بازار، می‌توانید بخشی از دارایی خود را به این گزینه اختصاص دهید و ریسک کلی سبد دارایی‌تان را به میزان قابل توجهی کاهش دهید.

برای فعالیت در بازار سرمایه با مبلغ کم، چندین راهکار وجود دارد. یکی از این راه‌ها، خرید مستقیم سهام است که نیاز به دانش تحلیلی و صرف وقت برای پیگیری تحولات بازار دارد. به‌ویژه، زمان معاملات بازار معمولاً در زمانی است که بسیاری از افراد مشغول کارهای روزانه خود هستند. حداقل خرید سهام در حال حاضر 500 هزار تومان تعیین شده است. همچنین، افرادی که به دنبال فعالیت با مبلغ کم در بازار سرمایه هستند، می‌توانند گزینه‌های دیگری چون انواع صندوق‌های سهامی، از جمله صندوق‌های اهرمی، بخشی، شاخصی و کلاسیک، صندوق‌های املاک و مستغلات، صندوق در صندوق، صندوق‌های کالایی مانند طلا و صندوق‌های درآمد ثابت را نیز در نظر بگیرند. برای ورود به این بازار و خرید این گزینه‌ها، ابتدا باید در سامانه سجام ثبت‌نام کرده و احراز هویت نمایید و سپس کد بورسی دریافت کنید و در یکی از کارگزاری‌ها یا اپلیکیشن‌های مربوطه، حساب باز کنید. با مراجعه به اپ یا کارگزاری می‌توانید این گزینه‌ها را خریداری کنید.

در روزهای نوسانی بورس، سرمایه‌گذاران معمولاً دچار اشتباهات متداولی می‌شوند. در ادامه، به چند نمونه از این اشتباهات مرسوم اشاره خواهیم کرد.

یکی از اشتباهات اصلی در این روزها، خرید هیجانی است. ممکن است در یک بازه زمانی خاص، قیمت یک دارایی به حدی برسد که افراد متمایل به خرید یا فروش آن شوند. اما خرید هیجانی ممکن است کاملاً نادرست باشد و قیمت ممکن است به ناگاه تغییر کند.

گاهی در روزهای پرنوسان، افراد تصور می‌کنند که گزینه‌ای را با قیمت مناسب پیدا کرده‌اند. در این شرایط، ممکن است با پولی که برای مخارج دیگر در نظر گرفته‌اند، به این سرمایه‌گذاری وارد شوند. آن‌ها سپس امید دارند که به زودی این دارایی را به قیمتی بالاتر بفروشند و ضمن پوشش دادن هزینه‌ها، سودی نیز عایدشان شود. این روش دارای ریسک بالایی است و اگر بازار معکوس شود، فرد با استرس و اضطراب و همچنین ضرر مالی مواجه خواهد شد.

در روزهای پرنوسان، بررسی مکرر و زیاد قیمت یک دارایی می‌تواند منجر به وسواس در خرید یا فروش آن شود. در این حالت، اقدام به خرید یا فروش در زمان‌هایی انجام می‌شود که به طور معمول مناسب نیست.