از بیعانه‌های تقلبی تا شرکت‌های فیک؛ با انواع کلاهبرداری‌های وام آشنا شوید

در عصر حاضر، اخذ وام می‌تواند به‌عنوان راه‌حلی موثر برای رفع نیازهای مالی فوری عمل کند، اما متأسفانه این حوزه به محلی مناسب برای کلاهبرداران تبدیل گشته است. با تکیه بر تجربیات چندین‌ساله در دیجی‌وام، در این مقاله به تحلیل روش‌های متداول کلاهبرداری خواهیم پرداخت و همچنین نکات مهمی برای تضمین دریافت وام امن را بررسی خواهیم کرد.

هدف اصلی ما افزایش آگاهی شماست تا در مواجهه با موقعیت‌های مشکوک مربوط به وام، با احتیاط رفتار کنید و به ترفندهای فریبنده کلاهبرداران مبتلا نشوید.

یکی از رایج‌ترین شیوه‌های کلاهبرداری در عرصه وام، درخواست مبالغی به‌عنوان بیعانه برای خرید امتیاز وام می‌باشد. کلاهبرداران با ارائه وعده‌های جذاب همچون نرخ سود پایین، اقساط کم یا عدم نیاز به ضامن، به جذب کاربران از طریق رسانه‌های اجتماعی نظیر تلگرام، اینستاگرام و حتی سایت‌های آگهی مانند دیوار و شیپور می‌پردازند. آن‌ها خود را به‌عنوان شرکت‌های معتبر معرفی کرده و با شیوه‌های هوشمندانه، اعتماد اولیه را جلب می‌کنند.

افزایش ترفندهای مربوط به بیعانه در تلگرام به‌روش بسیار قابل‌توجهی گسترش یافته است. کلاهبرداران با فشار آوردن به کاربران برای اضافه کردن افراد جدید به گروه، دامنه‌ی عمل خود را گسترش می‌دهند. سپس، ویدیوهای جعلی از رضایت مشتریان و رسیدهای واریزی قلابی را در گروه به نمایش می‌گذارند که در صورت دقت، جعلی بودن آن‌ها نمایان خواهد شد.

مدیر گروه پس از جلب توجه متقاضی، بیعانه‌ای در حدود ۱ تا ۳ میلیون تومان از او می‌طلبد. این متقاضی که معمولاً در شرایط مالی دشواری قرار دارد، به‌سرعت بدون فکر واریز می‌کند. به محض دریافت رسید، ادمین حساب را مسدود کرده و فرد را از گروه حذف می‌کند. به دلیل مبلغ کم، بسیاری از قربانیان موضوع را پیگیری نمی‌کنند و کلاهبردار به قربانیان جدیدی روی می‌آورد.

اگر با چنین آگهی‌هایی مواجه شدید، هرگز پیش‌پرداخت نکنید و از منابع معتبر استعلام نمایید.

یکی از شیوه‌های دیگر کلاهبرداری که اخیراً در زمینه وام معمول شده، ایجاد شرکت‌های صوری وام‌دهی می‌باشد. کلاهبرداران با ثبت رسمی شرکت، امکان مراجعه حضوری را فراهم می‌کنند و به این ترتیب، اعتماد کاربران را بدست می‌آورند.

تبلیغات مرتبط با این شرکت‌ها در اینستاگرام و در بیلبوردهای شهری به وفور وجود دارد. آن‌ها مشتریان را به دفتر خود دعوت کرده، شرایط وام را به‌گونه‌ای جذاب توضیح می‌دهند و سپس قراردادی رسمی تنظیم می‌کنند. در این مرحله، مبالغی تحت عنوان «هزینه ثبت‌نام»، «استعلام اعتباری» یا «اعتبارسنجی» دریافت می‌شود که این مبالغ عموماً قابل‌توجه است.

نکته‌ی حائز اهمیت در قراردادهای کلاهبرداری این است که معمولاً بندهایی پنهان وجود دارد. به‌عنوان مثال، در این قراردادها تأکید می‌شود که در صورت عدم واریز وام، هزینه‌ها عودت داده نخواهد شد. پس از واریز، کلاهبرداران چند روز به تأخیر می‌اندازند و سپس اعلام می‌کنند که اعتبارسنجی نشان می‌دهد شما واجد شرایط دریافت وام نیستید.

در مواردی که وام برپایه سند ملکی ارائه می‌شود، کلاهبرداران کمیسیون را پیشاپیش دریافت کرده و در صورتی که وام تأمین نشود، هیچ پول بازگشتی وجود ندارد. این روش با ظاهری قانونی، قربانیان را به دام می‌اندازد. برای اجتناب از چنین وضعیتی، همواره قرارداد را با مشورت وکیل یا مشاور مالی بررسی کرده و از پرداخت پیش‌پرداخت بدون تضمین رسمی خودداری کنید.

پلتفرم‌های آگهی آنلاین، مانند دیوار و شیپور، به محل تفریحی کلاهبرداران وام تبدیل شده‌اند. آنان با استفاده از خطوط تلفن و حساب‌های بانکی اجاره‌ای، آگهی‌هایی برای وام‌های پرطرفدار از جمله وام ازدواج منتشر می‌کنند؛ وامی که با نرخ‌های سود و اقساط پایین، متقاضیان زیادی دارد. کلاهبرداران با فریب مشتریان، مبالغی به‌عنوان بیعانه دریافت کرده و بلافاصله بعد از آن، شماره تلفن را غیرفعال می‌کنند.

در پیگیری‌ها، معمولاً به فردی ناآگاه برمی‌خورید که سیم‌کارت یا حساب را به‌واسطه مبلغی اجاره داده است. گاهی اوقات نیز از سیم‌کارت‌ها و حساب‌های مربوط به افراد فوت‌شده سوءاستفاده می‌شود. خبر خوش این است که برخی وب‌سایت‌ها برای جلوگیری از بروز مشکلات، آگهی‌دهندگان را در دو مرحله تأیید هویت می‌کنند. شماره‌تلفن با کد ملی تطبیق داده می‌شود، اطلاعات ثبت احوال بررسی خواهد شد و فقط افراد زنده مجاز به ثبت آگهی هستند. اطلاعات به‌صورت ایمن ذخیره می‌شود. بنابراین، برای آگهی‌های وام، همواره از پلتفرم‌های معتبر که دارای سیستم تأیید هویت هستند، استفاده کنید.

وعده «وام فوری بدون ضامن یا چک، تنها با سفته» یکی از مخاطره‌آمیزترین ترفندهاست که در شبکه‌های اجتماعی و وب‌سایت‌های آگهی به میزان زیادی تبلیغ می‌شود. این روش غالباً برای پولشویی استفاده می‌شود و پس از امضای سفته، کلاهبرداران آن را علیه شما اجرا می‌کنند، اطلاعات شخصی‌تان را می‌فروشند یا با بارگذاری سودهای سنگین، بدهی‌های کلانی را ایجاد می‌کنند.

در تابستان سال ۱۴۰۴، پرونده‌های متعددی در سرتاسر کشور به ثبت رسید و بانک مرکزی به‌طور صریح اعلام کرد که این نوع تبلیغات، تله‌های کلاهبرداری هستند.

هرگز سفته را بدون یک قرارداد رسمی امضا نکنید. همواره از بانک‌های معتبر استعلام بگیرید و به وعده‌های فوری و آسان مشکوک باشید. این فریب نه تنها می‌تواند موجب از دست دادن پول شما شود، بلکه ممکن است شما را درگیر مسائل حقوقی بلندمدت کند.

کلاهبرداران گاهی به‌عنوان «نماینده رسمی» بانک‌های معتبر مانند بانک ملی خود را معرفی می‌کنند و با شعارهایی مانند «بدون دردسر، از بانک خودتان وام می‌گیریم»، مدارک شناسایی و بانکی شما را جمع‌آوری کرده و سپس با خالی کردن حساب‌های شما یا تحمیل وام‌های جعلی با سودهای بالا، اعتماد شما را مورد سو استفاده قرار می‌دهند. این روش عموماً از طریق تماس‌های تلفنی یا ملاقات‌های حضوری در مکان‌هایی مانند کافه‌ها انجام می‌شود و در سال جاری، تعدادی پرونده از اخاذی به‌واسطه وعده وام بانکی به ثبت رسیده است.

به یاد داشته باشید هیچ بانکی برای ارائه وام با شما تماس نخواهد گرفت و هیچ نمایندگی غیررسمی نیز در این زمینه وجود ندارد. اطلاعیه‌های وام همیشه در سیستم‌های رسمی بانک‌ها یا در بنرهای داخل شعبه‌ها منتشر می‌گردد.

یکی از متداول‌ترین حملات، ارسال پیامک از شماره‌های ناشناس با متونی نظیر «تبریک! وام ۵۰ میلیونی از وزارت کار مورد تأیید قرار گرفت، روی لینک بزنید» می‌باشد. کلیک روی لینک شما را به سایتی جعلی هدایت می‌کند که اطلاعات بانکی شما را سرقت نموده یا بدافزاری بر روی دستگاه شما نصب می‌کند. این ویروس تنها اطلاعات شخصی‌تان را نمی‌دزدد، بلکه پیامکی شبیه آن را برای تمام مخاطبین شما ارسال کرده و زنجیره را گسترش می‌دهد. در سال جاری، گزارش‌های متعددی وجود داشت که در آن حساب‌ها به‌طور کامل خالی شده‌اند.

این ترفندها معمولاً از برنامه‌های دولتی مانند وام‌های اشتغال سوءاستفاده می‌کنند. راه‌های پیشگیری بسیار ساده است؛ پیامک‌های ناشناس را نادیده بگیرید، هرگز به لینک‌های مشکوک کلیک نکنید، شماره را مسدود کنید و صرفاً از اپلیکیشن‌های رسمی بانک‌ها بهره بگیرید.

در پایان، تبلیغات بنری شهری با عناوینی نظیر «ما وام شمارا خریداری می‌کنیم» یا «به‌فروش وام‌های ازدواج، مسکن و فرزندآوری» می‌تواند مخاطبان را به دام بیندازد. کلاهبرداران با اخذ هزینه‌هایی مانند «فعال‌سازی پرونده»، «کارمزد بانکی» یا «هزینه بیمه» (۱ تا ۵ میلیون تومان)، ناپدید شده و دیگر خبری از آن‌ها نخواهد بود. در پیگیری، خط تلفن و حساب بانکی معمولاً متعلق به شخصی بی‌خبر می‌باشد.

هرگز سیم‌کارت یا کارت بانکی غیر فعال خود را به کسی در قبال مبلغی واگذار نکنید. اگر قربانی شدید، بلافاصله اطلاعات فرد را به پلیس فتا گزارش دهید. این روش با ظاهر قانونی، بیشترین آسیب را به اعتماد عمومی می‌زند.

دریافت وام می‌تواند راهی برای مدیریت مالی باشد، اما بدون آگاهی، ممکن است به فاجعه‌ای مالی تبدیل شود. با شناسایی روش‌های کلاهبرداری در این حوزه همچون بیعانه‌های تلگرامی و پیامک‌های ویروسی، می‌توانید با اطمینان بیشتری تصمیم‌گیری نمایید. همواره از منابع معتبر مانند بانک‌های رسمی، وب‌سایت‌های تأییدشده و مشاوران مالی کمک بگیرید و اگر به برخی آگهی‌های وام مشکوک شدید، با پلیس فتا یا بانک مرکزی تماس بگیرید. با استفاده از این راهنما، قدم‌های ایمن‌تری بردارید و آینده مالی‌تان را در امان نگه دارید.