ناسا از استارشیپ ناامید شده است؛ ممکن است سفر فضانوردان به ماه با ماهنشین دیگری از سر گرفته شود
سرپرست موقت ناسا در روز دوشنبه اعلام کرد که این آژانس به دنبال ایجاد «طرح جایگزین» برای اعزام فضانوردان به سطح ماه است، چرا که شرکت اسپیس ایکس، متعلق به ایلان ماسک، از برنامههای خود عقب مانده است.
شان دافی، مدیر موقت ناسا و وزیر حملونقل ایالات متحده، در گفتگوهایی با شبکههای سیانبیسی و فاکسنیوز بیان کرد که قصد دارد یک مناقصه جدید برای طراحی یک «ماهنشین» جدید برای دیگر شرکتها برگزار کند. او تأکید کرد که مأموریت ناسا برای «برتری بر چین» در رقابت مجدد فرود انسان بر روی ماه، یک امر فوری است و گفت:
ما منتظر یک شرکت نمیمانیم. میخواهیم پروژه را جلو ببریم و در دومین رقابت فضایی از چینیها پیشی بگیریم.
دافی همچنین خاطرنشان کرد که یکی دیگر از اولویتها این است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، تمایل دارد تا فرود انسان بر روی ماه قبل از ۲۰ ژانویه ۲۰۲۹، یعنی پایان دوران ریاستجمهوریاش، تحقق یابد. این هدف به این معناست که باید یک ماهنشین جدید در کمتر از سه سال و نیم ساخته شود، پروژهای که احتمالاً میلیاردها دلار به هزینههای موجود ناسا اضافه خواهد کرد.
مدیر موقت ناسا، بلو اورجین، شرکت متعلق به جف بزوس و بنیانگذار آمازون، را به عنوان یکی از گزینهها معرفی کرد. این شرکت هماکنون به واسطه قراردادی به ارزش ۳٫۴ میلیارد دلار، در حال کار بر روی ماهنشینی برای ناسا است که قرار است در مأموریت آرتمیس ۵ که برای دهه ۲۰۳۰ برنامهریزی شده، به کار گرفته شود. همچنین شرکتهای دیگری مانند لاکهید مارتین نیز ممکن است برای ورود به این رقابت فضایی اقدام کنند.
در واکنش به اظهارات دافی، ایلان ماسک در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اسپیس ایکس با سرعتی چشمگیر در مقایسه با دیگر شرکتهای فضایی در حال پیشرفت است. در نهایت، استارشیپ تمام مراحل مأموریت ماه را به انجام خواهد رساند؛ این را به یاد داشته باشید.»
سه پرتاب آزمایشی ناموفق استارشیپ در سال جاری موجب کندی فعالیتهای اسپیس ایکس شده است.
ماسک در پستی دیگر ذکر کرد: «بلو اورجین هرگز محمولهای به مدار زمین نرسانده، چه برسد به فرود بر ماه.» او بعداً توضیح داد که هدفش از این گفته «محمولهی مفید» بوده است، زیرا بلو اورجین در ژانویه گذشته فضاپیمایی آزمایشی را به مدار فرستاد.
در سال ۲۰۲۱، اسپیس ایکس قراردادی به ارزش ۲٫۹ میلیارد دلار برای ساخت ماهنشین آرتمیس ۳ به امضا رساند؛ مأموریتی که هدف آن فرود دو فضانورد ناسا در قطب جنوب ماه است. انتظار میرود که این مأموریت در میانهی سال ۲۰۲۷ انجام شود، اما هیچ کس امید ندارد که ناسا بتواند بر اساس این زمانبندی عمل کند. سوال اصلی این است که زمان دقیق تأخیر در پرتاب چقدر خواهد بود.
برای مأموریت آرتمیس ۳، اسپیس ایکس از نسخهای خاص از موشک بزرگ استارشیپ استفاده خواهد کرد که ارتفاع آن معادل یک ساختمان ۱۷ طبقه است. این موشک در اصل با هدف گسیل انسانها به مریخ طراحی شده و بسیار بزرگتر و پیچیدهتر از آن چیزی است که برای یک مأموریت قمری مورد نیاز است.
سه پرتاب آزمایشی ناموفق استارشیپ در سال جاری، روند پیشرفت اسپیس ایکس را به کُندی کشانده است. اگرچه دو پرتاب اخیر با موفقیت همراه بودهاند، پروازهای بعدی به دلیل کار بر روی نسخهی بهینهسازی شدهی استارشیپ، تا پیش از آغاز سال ۲۰۲۶ انجام نخواهند شد.
به دلیل حجم و وزن بسیار زیاد استارشیپ، این موشک نمیتواند به صورت مستقیم به سمت ماه حرکت کند و باید در مدار زمین تأمین سوخت شود؛ فرآیندی که تا کنون در این مقیاس هیچگاه انجام نشده است. بر اساس قراردادی با ناسا، اسپیس ایکس ملزم به انجام یک فرود موفق بدون سرنشین بر سطح ماه قبل از مأموریت آرتمیس ۳ است.
اگرچه کاملاً مورد تحسین قرار گرفته است، اما کارشناسان حوزه فضایی نسبت به حل سریع تمام چالشهای فنی مرتبط با چنین موشک پیچیدهای تردید دارند. ناسا نیز در حال حاضر در حال بازنگری در مسیر خود است.
داگلاس کوک، یکی از مدیران سابق ناسا که حامی ساخت یک ماهنشین جدید است، اظهار داشت: «آنها میبایست کار تهیه یک ماهنشین تازه را آغاز کنند که احتمال واقعی رسیدن به هدف را داشته باشد. مسیر کنونی ناسا نمیتواند چین را شکست دهد.»
در این شرایط، لاکهید مارتین ممکن است یک گزینه نجاتبخش برای ناسا باشد. ماهنشین پیشنهادی این شرکت که از دو مرحله بزرگتر تشکیل شده، کوچکتر از طرحهای اسپیس ایکس و بلو اورجین است و شبیه به ماهنشینهایی است که در مأموریتهای آپولو در دهههای ۶۰ و ۷۰ میلادی استفاده میشد. بهنظر میرسد این ماهنشین قابل دستیابیتر باشد و میتوان آن را از قطعات موجود در حال حاضر تولید کرد.
با این حال، ساخت هر گونه ماهنشین جدید در زمان محدود پیشرو، چالشی بزرگ برای شرکتهای فضایی به شمار میرود. همچنین این فضاپیما احتمالاً هزینهای بیش از قراردادهای فعلی با اسپیس ایکس یا بلو اورجین خواهد داشت، چرا که این دو شرکت ثروتمند بخش اعظم هزینههای توسعه را خودشان تأمین میکنند؛ اما شرکتهای سنتیتر مانند لاکهید مارتین چنین ریسکی را نخواهند پذیرفت.
