شکست غرب در به کارگیری مکانیسم اسنپ بک، علامت تغییرات جهانی است
محمد باقر قالیباف در اجلاس دیپلماسی استانی که در مرکز همایشهای آستان قدس رضوی برگزار شد، بیان کرد: در این شهر، همزمان با تپش قلب ایران و همچنین به عنوان دروازهای به سوی شرق و محور ارتباط ملتها، جمع شدهایم. حضور ما در مشهد، ادامهی تفکری است که از شیراز آغاز گردید و هدف آن خارج کردن سیاست خارجی از انحصار مرکز و حرکت دادن آن به سوی مردم است.
وی اضافه کرد: واضح است که با تعاون وزارت امور خارجه، استانداریها و بخش خصوصی میتوان دیپلماسی را از حالت متمرکز به سمت فعالت و پویایی سوق داد. یک حکومت موفق به معنای استفاده بهینه از منابع و تبدیل آن به ارزش است. این حکمرانی مولد نامیده میشود و دارای چهار ویژگی کلیدی است: هوشمندسازی، شفافیت، مردمیسازی و کارآمدی. هوشمندسازی به معنای اتخاذ تصمیمات و اجرا بر مبنای دادهها، فناوری و علم است. شفافیت به ایجاد اعتماد عمومی اشاره دارد که باید در تمامی سطوح تقویت و توسعه یابد. مردمیسازی به این معناست که مردم از جایگاه تماشاگر به عنوان بازیگران تغییر وارد عرصه سیاست شوند و کارآمدی به معنای این است که نتایج سیاستها به بهبود شرایط زندگی مردم منتهی گردد. این عوامل به چهار دستاورد اساسی شامل قدرت، ثروت، معنویت و منزلت خواهند انجامید که ضامن استقلال کشور است.
او تصریح کرد: چنانچه این چهار محور در توازن و تعادل باشند، جامعه نه تنها اداره میشود بلکه به خود میبالد. در این راستا، دیپلماسی اقتصادی به عنوان نشانهای است که حکمرانی مولد با تکیه بر آن، چهرهای از خود در عرصه بینالمللی عرضه مینماید. دیپلماسی استانی یکی از نمودهای حکمرانی مولد به شمار میرود.
قالیباف ادامه داد: دیپلماسی استانی به معنای ورود هماهنگ و هدفمند استانها به صحنه تعاملات خارجی در سیاست ملی است. در این الگو، طراحیهای کلان در مرکز شکل میگیرد و استانداران و فعالان اقتصادی با درک میدانی و ارتباط نزدیک با واقعیتهای مرزی، تواناییهای ملی را در جاهای صحیح قرار میدهند.
وی تأکید کرد: کشوری همچون ایران که از موقعیت جغرافیایی خاصی برخوردار است، نمیتواند سیاستهای خود را تنها به روابط رسمی محدود کند و سیاست خارجی میبایست در سطوح ملی، فروملی و استانی عمل کند. هر استان با مزیتهای خود میبایست نقشی تاثیرگذار در تجارت کشور ایفا نماید. تجربیات نشان داده که کشورهایی مانند چین، ترکیه و هند، با فعال سازی شهرهای خود، توانستهاند قدرت ملی خود را به چندین برابر افزایش دهند و ایران نیز قابلیت فعالیت در هر دو سطح ملی و فروملی را دارد.
قالیباف افزود: ناکامیهای آمریکا و سه کشور اروپایی در اجرایی کردن مکانیسم «اسنپ بک» و ایستادگی دو عضو شورای امنیت علیه این تصمیم، نمادی از جهان جدیدی است که تصمیمات آن در یک پایتخت نوشته نمیشود. در همین راستا، سیاستهای تعرفهای و تجاری تبعیض آمیز آمریکا که به دنبال تحمیل ارادهاش بر اقتصاد جهانی است، با واکنش جدی از سوی ملت و جامعه مواجه خواهد شد.
رییس مجلس ادامه داد: سیاست خارجی باید مبتنی بر نقشه ظرفیتهای استانی طراحی شود تا هر استان بتواند بخشی از راهبرد منطقهای ایران را پیش ببرد. شناسایی قابلیتها و ظرفیتهای هر استان باید به عهده خود مردم آن استان باشد. آنان با آگاهی از وضعیت واقعی، چهره حقیقی توانهای محلی را به سفارتخانهها و افکار عمومی معرفی کرده و راههای همکاری را هموار میسازند.
قالیباف ضمن تأکید بر این نکته که در حال حاضر اقتصاددانان باید به جامعهشناسان آیندهنگر تبدیل شوند، چرا که ایجاد فرصت برای ایران اهمیت دارد، اظهار داشت: پیشنهاد میشود که در ساختار سفارتخانهها، کارگروههای استانی و منطقهای تأسیس گردد. نقش استانداران و مدیران استانی در عرصه سیاست خارجی تنها یک نقش سیاسی نیست بلکه ابزاری برای بهبود منزلت ملی محسوب میشود. در زمینه دیپلماسی اقتصادی، مجلس میتواند به عنوان پیونددهنده دولت، قوه قضائیه و بخش خصوصی عمل نماید.
وی با یادآوری این نکته که حکمرانی مولد بدون پاسخگویی پایدار نمیتواند دوام بیاورد، تصریح کرد: مجلس برای همکاری با دولت در رفع موانع قانونی و ساختاری آمادگی دارد و در تعامل با قوه قضائیه، بستری امن برای سرمایهگذاری و کاهش بروکراسی فراهم خواهد ساخت. ما نزدیک به بیست و پنج سال است که بر اهمیت تمرکز زدایی در کشور تأکید داریم، هم از لحاظ تئوریک و هم از بعد عملی. بنابراین ما از تصمیم دولت برای واگذاری اختیارات به استانداران حمایت میکنیم، گرچه این فرآیند باید در چارچوب مشخصی انجام شود.
ایران ۱۴۱۴، تصویری روشن از تابآوری، پیشرفت و منزلت ملی خواهد بود.
قالیباف به برخی از واگذاریها اشاره کرد و خاطرنشان کرد: در هر زمینهای که تصدیگری وجود دارد، دولت باید آن را به واگذاری درآورد؛ نه تنها به استانداریها، بلکه این وظیفه باید به بخش خصوصی و ملت نیز سپرده شود. ما خواهان آن هستیم که هر ایرانی، چه در داخل و چه در خارج از کشور، خود را به عنوان شریک در اعتبار و قدرت ملی ایران احساس کند.
رییس مجلس با تأکید بر اینکه در افق ۱۴۱۴، ایران باید به سهم واقعی خود در اقتصاد و فرهنگ منطقه بازگردد، خاطر نشان کرد: ایران ۱۴۱۴ نه تنها یک شعار تبلیغاتی بلکه واقعیاتی از تابآوری، پیشرفت و منزلت ملی خواهد بود.
