اخطار مهم درباره چشم‌انداز سواحل مازندران؛ سطح دریای خزر به منفی ۲۹ متر رسید

همایون خوشروان، پژوهشگر حوزه علوم دریایی، درباره وضعیت فعلی تراز آب دریای خزر ابراز نگرانی کرد و سرنوشت سواحل را در شرایط نامشخصی قرار داد.

فارس در خبری اعلام کرد: او اظهار داشت که اگر روند کاهش تراز آب که در حال حاضر به حدود منفی ۲۹ متر رسیده، ادامه یابد، تغییرات جبران‌ناپذیری در جغرافیای سواحل مازندران ایجاد خواهد شد.

این پژوهشگر علوم دریایی همچنین به ویژگی دریا به عنوان یک پهنه آبی بسته اشاره کرد و تأکید نمود که تراز این دریا ناشی از تعادل بین ورودی‌های رودخانه‌ها، میزان بارش و نرخ تبخیر است.

مدیر پیشین مرکز تحقیقات و مطالعات دریای خزر افزود: پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند که افزایش دما و به تبع آن بالا رفتن نرخ تبخیر، این تعادل را به‌طور معناداری به سمت کاهش تراز آب سوق می‌دهد.

خوشروان همچنین بیان کرد که بر اساس مدل‌های اقلیمی، در سناریوی انتشار متوسط، کاهش حدود ۸ متر و در سناریوی انتشار بالا، کاهش حدود ۱۴ متر تراز آب تا پایان قرن پیش‌بینی می‌شود، هرچند دامنه عدم‌قطعیت در این مدل‌ها قابل توجه به نظر می‌رسد.

این پژوهشگر، با طرح یک سؤال کلیدی به افق سال ۲۰۵۰ میلادی پرداخت و توضیح داد که برخی مدل‌ها نشان می‌دهند که تا میانه قرن حاضر، تراز آب شاید به محدوده منفی ۳۲ تا حتی پایین‌تر از منفی ۳۳ متر برسد. اگرچه این اعداد به‌صورت قطعی نیستند، اما روند اقلیمی نزدیک به این پیش‌بینی‌ها قرار دارد.

اراضی جدید ساحلی: فرصت یا تهدید؟

کاهش تراز آب خزر از سال ۱۳۷۵ بدین‌سو به نمایان شدن نواحی از شن، ماسه و رسوبات در قسمت‌هایی از سواحل مازندران منجر شده است و مسئولان منابع طبیعی مناطق ساری و غرب از شناسایی تقریباً هزار و ۶۶۶ هکتار اراضی ساحلی در مازندران خبر داده‌اند؛ اراضی‌ای که در حال حاضر مراحل تثبیت مالکیت دولتی آن‌ها پیگیری می‌شود، اما در خصوص …

خوشروان پیامدهای این پدیده را فراتر از فاصله گرفتن آب از ساحل دانست و یادآور شد: با تغییر موقعیت خط ساحلی، نواحی کم‌عمق به خشکی تبدیل می‌شوند، اسکله‌ها و تأسیسات ساحلی از نوار آب فاصله می‌گیرند، زیست‌گاه‌های ساحلی دچار تغییرات خواهند شد و بسیاری از کاربری‌های اقتصادی اراضی ساحلی نیاز به بازنگری جدی خواهند داشت.

او همچنین با تأکید بر اهمیت این موضوع بیان کرد که پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهند حتی کاهش ۵ متری تراز آب می‌تواند حدود ۲۰ درصد از سطح کنونی آب را به خشکی تبدیل کند.

این پژوهشگر در پایان، چالش مدیریتی تازه‌ای را برای شهرهای ساحلی مازندران مطرح کرد و از برنامه‌ریزان در بابلسر، فریدونکنار و محمودآباد پرسید: آیا باید برای خط ساحلی آینده برنامه‌ریزی کنیم یا صرفاً به خط ساحلی فعلی نگاه کنیم؟ پاسخ به این ارتباط نیازمند پایش مستمر تراز آب، نقشه‌برداری دقیق توپوگرافی و مدل‌سازی دقیق تغییرات اقلیمی است؛ چراکه ساحل کنونی لزوماً در سال ۲۰۵۰ نیز به همین شکل خواهد بود.

۲۳۳۲۱۷