زُوکس برای گسترش روباتاکسیهایش چراغ سبز گرفت
تا چند روز دیگر، عدد ۱۰۰ دیگر سقف ناوگان زُوکس در نوادا نخواهد بود. مجوزی که شرکت زیرمجموعه آمازون را به حداکثر صد روباتاکسی محدود میکرد، ۲۵ سپتامبر منقضی میشود و نسخه بهروزشده آن این محدودیت را ندارد. نتیجه فوری، هجوم صدها خودروی بدون راننده به خیابانهای لاسوگاس نیست؛ زُوکس هنوز باید خودرو بسازد، آنها را آزمایش کند و برای تقاضای واقعی به کار بگیرد. با این حال، برداشتهشدن سقف درست در زمانی رخ میدهد که رقابت روباتاکسی در شهر داغتر از همیشه شده است.
زُوکس برخلاف بسیاری از رقبا، یک خودروی معمولی را به حسگر و رایانه مجهز نکرده است. وسیله مکعبیشکل شرکت از ابتدا برای حرکت خودکار طراحی شده و فرمان، پدال و صندلی راننده ندارد. مسافران روبهروی هم مینشینند و خودرو میتواند بدون نیاز به دورزدن، در دو جهت حرکت کند. این طراحی فضای داخلی را بهتر استفاده میکند، اما از نظر مقررات دشوارتر است؛ زیرا بسیاری از استانداردهای خودرو با فرض وجود کنترلهای انسانی نوشته شدهاند.
مجوزی که راه درآمد را باز کرد
زُوکس ماه گذشته پس از دریافت معافیت موقت از بخشی از استانداردهای فدرال ایمنی خودرو، دریافت کرایه از مسافران لاسوگاس را آغاز کرد. این معافیت برایش حیاتی بود. خودرویی که فرمان و پدال ندارد نمیتواند بهسادگی چکلیست وسیله متعارف را پر کند، حتی اگر سامانه خودرانش ایمن باشد. مجوز فدرال اجازه میدهد شرکت طی دو سال، هر سال تا ۲۵۰۰ دستگاه از این طراحی را وارد عملیات کند. پایان سقف نوادا یک مانع محلی دیگر را هم کنار میزند.
امروز مجموع ناوگان سفارشی زُوکس در چهار شهر آمریکا حدود صد دستگاه اعلام شده است؛ بخش عمده آنها در لاسوگاس و سانفرانسیسکو قرار دارند و خودروهایی در آستین و میامی نیز آزمایش میشوند. لاسوگاس فعلاً تنها بازاری است که شرکت در آن از مسافر پول میگیرد. برای راهاندازی سرویس پولی در کالیفرنیا، مجوز جداگانهای لازم است. همین تفاوت نشان میدهد توسعه روباتاکسی فقط یک مسئله مهندسی نیست؛ هر ایالت و هر شهر مسیر مقرراتی خود را دارد.
زُوکس تعداد دقیق خودروهای فعال در لاسوگاس یا برنامه افزایش ناوگان را اعلام نکرده است. برآورد یک پایگاه مستقل ردیابی خودروهای خودران از حضور بیش از ۳۰ دستگاه در شهر حکایت دارد. سخنگوی شرکت گفته ناوگان طی ماههای آینده بهتدریج بزرگ میشود تا پاسخگوی تقاضا باشد. واژه «تدریجی» مهم است. افزایش سریع تعداد خودرو بدون مرکز پشتیبانی، تیم تعمیر، نقشه بهروز و فرایند رسیدگی به حادثه میتواند کیفیت سرویس را پایین بیاورد.
لاسوگاس به میدان رقابت تبدیل میشود
برداشتن محدودیت زُوکس همزمان با ورود جدی رقباست. نهاد حملونقل نوادا در ماه اوت برای تسلا، اوبر و ویمو مجوزهایی صادر کرد که در مجموع میتواند طی دوازده ماه تا هفت هزار روباتاکسی را به محدوده کلارک کانتی، محل قرارگرفتن لاسوگاس، بیاورد. این سقف به معنای ورود قطعی همه خودروها نیست، اما ظرفیت مقرراتی بازار را نشان میدهد. شهری که چند سال پیش آزمایشگاه کوچک خودرانها بود، اکنون آماده رقابت تجاری چند بازیگر است.
ویمو پیشتر سرویس خود را با چند ده مینیون Ojai در محدودهای حدود ۲۳ مایل مربع آغاز کرده؛ منطقهای که بخشهایی از نوار مشهور لاسوگاس و محلههای اطراف را پوشش میدهد. زُوکس باید در برابر شرکتی رقابت کند که تجربه بیشتری در سفر پولی دارد. مزیت زُوکس میتواند وسیله اختصاصی و تجربه کابین متفاوت باشد. ضعف احتمالی نیز همان خاصبودن خودروست: تعمیر، تولید و تأمین قطعه برای ناوگانی که نمونه مشابه عمومی ندارد، به سرمایه و زمان بیشتری نیاز دارد.
برای مسافر، رقابت زمانی معنا دارد که انتظار کمتر، محدوده سرویس بزرگتر و قیمت مناسبتر شود. یک ناوگان کوچک ممکن است در ساعات شلوغ خودرو نداشته باشد یا فقط میان چند نقطه مشخص حرکت کند. افزایش تعداد به زُوکس اجازه میدهد زمان انتظار را پایین بیاورد و داده بیشتری از شرایط واقعی جمع کند. اما شرکت نباید برای بالا بردن تعداد، آزمون و نگهداری را فشرده کند. اعتماد عمومی به خودرو بدون فرمان شکننده است و یک توقف نامناسب در تقاطع میتواند بیش از هزار سفر بیحاشیه دیده شود.
مسئله مقیاس فقط ساخت خودرو نیست
روباتاکسی برای هر کیلومتر به مجموعه بزرگی از خدمات پنهان متکی است. نقشه باید تغییرات خیابان و کارگاههای ساختمانی را منعکس کند، حسگرها باید مرتب تمیز و کالیبره شوند، باتری شارژ شود و مرکز کنترل برای موقعیتهای مبهم آماده باشد. اگر مسافر چیزی در خودرو جا بگذارد یا در باز نشود، کسی باید پاسخ دهد. حذف راننده هزینه یک شغل را کم میکند، ولی همه عملیات انسانی را از بین نمیبرد؛ شکل آن را از داخل خودرو به پشت صحنه منتقل میکند.
طراحی بدون کنترل دستی یک تصمیم جسورانه است. در خودروهای متعارفِ خودران، اپراتور آموزشدیده میتواند در شرایط خاص پشت فرمان بنشیند و وسیله را جابهجا کند. زُوکس چنین راهی ندارد و برای بازیابی باید از روشهای از راه دور یا تجهیزات پشتیبانی استفاده کند. در مقابل، نبود فرمان و پدال مانع آن میشود که مسافر در لحظه ترس کنترل را بگیرد و رفتاری پیشبینیناپذیر ایجاد کند. همه چیز بر این فرض بنا شده که سامانه و عملیات پشتیبان بدون نیاز به راننده کار میکنند.
لاسوگاس محیط سادهای هم نیست. ترافیک سنگین، گردشگرانی که مسیر را نمیشناسند، محلهای سوار و پیادهشدن شلوغ و رویدادهای بزرگ، رفتار خیابان را تغییر میدهند. از سوی دیگر، آبوهوای نسبتاً خشک و خیابانهای پهن، برخی دشواریهای برف و باران را ندارد. برای یک شرکت خودران، چنین شهری هم آزمایشگاهی سخت و هم بازاری جذاب است: سفرهای کوتاه زیاد و مسافرانی که آمادگی امتحان تجربه تازه را دارند.
انقضای سقف صد دستگاهی را باید آغاز یک مرحله دانست، نه پیروزی نهایی. زُوکس اکنون آزادی بیشتری برای رشد دارد، اما باید نشان دهد تولید وسیله اختصاصی، نگهداری ناوگان و جذب مسافر همزمان پیش میروند. اعداد بزرگ مجوز رقبا فشار را بیشتر میکند؛ شرکتی که خودرو کافی نداشته باشد، سهم بازار را بهسرعت از دست میدهد. در عین حال، عجله بیش از حد در صنعتی که ایمنی بنیان آن است میتواند همه پیشرفت را عقب بیندازد.
چند ماه آینده روشن میکند برداشتهشدن محدودیت روی کاغذ چقدر به افزایش سفر واقعی منجر میشود. معیار موفقیت فقط تعداد خودروهای سبزرنگ در خیابان نیست. باید دید مسافر چند دقیقه منتظر میماند، سامانه در موقعیتهای دشوار چند بار کمک میخواهد، خودرو چه مدت از روز فعال است و هزینه هر سفر به کجا میرسد. زُوکس اجازه بزرگترشدن را گرفته؛ حالا باید ثابت کند روباتاکسی عجیب و بدون فرمانش میتواند از یک تجربه دیدنی به وسیلهای عادی برای رفتوآمد روزانه تبدیل شود.
منبع: TechCrunch
