ویتامینی موثر برای سلامت سلولهای ریه
بر اساس گزارشی از خبرآنلاین، ویتامین C میتواند بهعنوان یک محافظ مؤثر در برابر یکی از چالشهای نامحسوس اما شایع در زمینه سلامت جهانی یعنی آلودگی هوا عمل کند. تحقیقات تازه بیانگر این است که این آنتیاکسیدان شناختهشده میتواند میزان التهاب ریه و آسیبهای سلولی ناشی از قرارگیری در معرض ذرات معلق کوچکتر از ۲.۵ میکرون را به طور قابلملاحظهای کاهش دهد.
ایسنا در گزارشی اعلام کرد که محققان دانشگاه فناوری سیدنی (UTS) و مؤسسه تحقیقاتی پزشکی وولکاک (Woolcock) تأثیر ویتامین C بر روی التهاب ریه و تخریب میتوکندری که با ذرات معلق کوچکتر از ۲.۵ میکرون در هوا ارتباط دارد، مورد بررسی قرار دادهاند (آلودگی هوای ناشی از ذرات ریز مرسوم در محیطهای شهری).
این ذرات معلق در جو عمدتاً به دلیل احتراق مازوت، بنزین، نفت و دیزل، و همچنین سوزاندن چوب تولید میشوند. به علاوه، آتشسوزیهای جنگلی و طوفانهای گرد و غبار میتوانند منجر به افزایش شدید سطح آلودگی شوند؛ دو پدیدهای که اغلب با بروز مشکلات تنفسی همراه هستند.
قرارگیری در معرض ذرات معلق کوچکتر از ۲.۵ میکرون میتواند منجر به بروز بیماریهای مختلف مانند آسم، بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD)، فیبروز ریوی و حتی سرطان ریه شود. در نتیجه، محافظت در برابر این ذرات ریز، با توجه به اینکه آنها بخشی از هوایی هستند که استنشاق میکنیم، چالشی بزرگ به حساب میآید.
در این تحقیق، دانشمندان رویکردی دو سویه در نظر گرفتند و تأثیرات آنتیاکسیدانی ویتامین C را روی موشها و در کشتهای سلولی آزمایش نموده و دریافتند که این ویتامین میتواند اثرات منفی ناشی از قرارگیری در معرض ذرات کوچکتر از ۲.۵ میکرون را بهطور قابلتوجهی کاهش دهد.
در مراحل اولیه، محققان مشاهده کردند که ذرات معلق کوچکتر از ۲.۵ میکرون حتی در مقادیر متوسط میتوانند به افزایش سلولهای التهابی، ترشح سیتوکینهایی نظیر IL-۱β، TNF-α و IL-۱۷ و همچنین افزایش استرس اکسیداتیو منجر شوند.
در موشها، میتوکندریها (عناصر سلولی که بهطور خاص نسبت به آسیب ناشی از آلودگی حساس هستند) تحت تأثیر قرار گرفته و دچار تورم، تجزیه و افزایش فعالیت در تولید گونههای فعال اکسیژن شدند.
سلولهای ریه انسان نیز مشابه چنین واکنشی را نشان دادند. این سلولها با کاهش زندهمانی، رشد استرس اکسیداتیو و فعال شدن مسیرهای التهابی مرتبط با بیماریهای مزمن تنفسی واکنش کردند.
جالب است بدانید که ویتامین C تقریباً تمامی اثرات منفی در هر دو نوع سلول (موش و انسان) را بهطور چشمگیری کاهش داد. در این مطالعه، نشانگرهای التهابی کاسته شدند، آنزیمهای آنتیاکسیدانی مانند SOD۲ و GPX۴ بهبود یافتند و ساختار و عملکرد میتوکندری محافظت شد. نکته شگفتانگیز این است که این مکمل توانست میتوکندری را پایدار کرده و از زنجیرهای از آسیبهای اکسیداتیو ناشی از ذرات معلق کوچکتر از ۲.۵ میکرون جلوگیری کند.
برایان الیور (Brian Oliver)، استاد دانشکده علوم زیستی در UTS به این نکته اشاره کرد که ایشان برای نخستینبار امیدی به درمان پروسهای مقرونبهصرفه برای رفع این مشکل جهانی که میلیونها نفر را تحت تأثیر قرار میدهد، ایجاد کردهاند. اکنون ما میدانیم که هیچ سطحی از آلودگی هوا ایمن محسوب نمیشود و این آلودگی موجب التهاب ریهها و بروز بیماریهای تنفسی متعددی خواهد شد.
دوز ویتامین C مورد استفاده در موشها تقریباً معادل یک گرم یا ۱۰۰۰ میلیگرم برای انسان بود که این مقدار بالاتر از نیاز روزانه توصیهشده تقریباً ۷۵ میلیگرم برای زنان و ۹۰ میلیگرم برای مردان است. با این حال، آستانه ایمنی برای ویتامین C ۲۰۰۰ میلیگرم در روز محسوب میشود و بسیاری از مکملها در مقادیر ۵۰۰ میلیگرم و ۱۰۰۰ میلیگرم عرضه میشوند.
با این وجود، محققان به افراد توصیه میکنند که بدون مشورت با پزشک مربوطه، اقدام به افزایش دوز ویتامین C نکنند. اگر چه وقوع عوارض ناشی از مصرف بیش از حد این ویتامین نادر است، اما میتواند عواقب ناخوشایند گوارشی به همراه داشته و افرادی با شرایط خاص سلامتی ممکن است با خطرات جدیتری مواجه شوند.
این تحقیق نشان میدهد که مصرف مقدار مجاز بالاتر ویتامین C برای شما میتواند مفید باشد، اما لازم است با پزشک عمومی مشورت کرده تا از مناسبترین نوع مکمل در سطوح درست استفاده کرده و از مصرف بیش از حد هر مکمل دیگر که ممکن است در یک مکمل بدون نسخه وجود داشته باشد، بپرهیزید.
در حالی که این نتایج امیدوارکننده به نظر میرسند، اما باید تأکید کرد که هنوز در مراحل ابتدایی هستند و تحقیقات بیشتری از جمله آزمایشهای بالینی انسانی برای تأیید اثربخشی و ایمنی آنها ضروری است.
این مطالعه در نشریه Environment International منتشر شده است.
۲۳۳۲۱۷
