چالش بزرگ برای بازگشت به ماه: کمبود سوخت مداری، فرودگر اسپیسایکس را متوقف کرد

برنامه آرتمیس متعلق به ناسا که هدفش بازگرداندن انسان به کره ماه است، با چالش جدی فنی روبهرو شده است. مطابق با ارزیابیهای داخلی خود ناسا، فرودگر ماه یا HLS که توسط شرکت اسپیسایکس طراحی شده، پیش از ارسال فضانوردان در مأموریت تاریخی «آرتمیس ۳» به سطح ماه، با معطلی چندساله مواجه خواهد گردید.
عوامل تأخیر: پیچیدگی در طراحی سوخترسانی مداری
به نقل از ایتنا و با استناد به گزارشهای کارشناسان، مشکل عمده به فناوری سوختگیری مجدد (Refueling) در مدار زمین مربوط میشود. فرودگر استارشیپ، برای پیمودن مسیر خود به جانب ماه، باید پیش از شروع سفر، مخازن سوخت برودتی خود را در فضا شارژ کند. این در حالی است که تیم اسپیسایکس تاکنون نتوانستهاند راهحلی برای این فرآیند پیچیده پیدا کنند. طراحیهای پیشنهادی مداوم برای موتور «رپتور» استارشیپ، این چالش را دشوارتر کرده و روند ترقی را به تأخیر انداخته است.
هشدار تحلیلگر ارشد ناسا
پاول هیل، تحلیلگر ارشد ایمنی در ناسا، پس از بازدید از تأسیسات اسپیسایکس در «استاربیس»، اظهار داشت: «برنامه فرودگر ماه (HLS) با چالشهای بزرگی مواجه است و برآوردهای ما نشان میدهند که آمادهسازی آن برای مأموریت آرتمیس ۳ در سال ۲۰۲۷ با تأخیری چندساله ممکن است.» او هیچ زمانبندی دقیقی برای حل این مشکل ارائه نکرد.
توازن بین خوشبینی و واقعبینی
در همین حال، «گوین شاتول»، رئیس عملیات اسپیسایکس، بهتازگی ابراز امیدواری کرده است که این نگرانی به اندازهای که برخی مهندسان این شرکت تصور میکنند، دشوار نباشد. اما سوابق این شرکت در رعایت زمانبندیها، اعتماد به این خوشخیالی را زیر سؤال میبرد. برای نمونه، اسپیسایکس در سال ۲۰۲۳ اعلام کرد که قصد دارد آزمایش سوختگیری در مدار را تا اوایل سال ۲۰۲۵ انجام دهد، اما به این هدف دست نیافت. همچنین، ایلان ماسک، مدیرعامل اسپیسایکس، در اوایل سال جاری وعده داده بود که این قابلیت را «سال آینده» به نمایش خواهد گذاشت که آن نیز محقق نشد.
رقابت فضایی و فرصت برای چین
این تأخیرهای مکرر، نگرانیهایی درباره حفظ برتری ایالات متحده در رقابت فضا ایجاد کرده است. تحلیلگران معتقدند که این وقفه ممکن است فرصتی استراتژیک برای برنامه فضایی چین فراهم کند. این کشور در حال کار بر روی فرودگر قمری خود با نام «لانیو» (Lanyue) است و هدفگذاری آن فرود فضانوردان خود بر سطح ماه تا سال ۲۰۳۰ است.
ماموریتهای آتی: آرتمیس ۲ در مسیر صحیح
با وجود این چالشها، ناسا تأکید میکند که مأموریت «آرتمیس ۲» که برای پرتاب در اوایل سال ۲۰۲۶ برنامهریزی شده، در مسیر مناسبی قرار دارد. در این مأموریت، چهار فضانورد بدون فرود بر ماه، به مدار قمری سفر خواهند کرد. این سفر نخستین مأموریت سرنشیندار به مدار ماه پس از گذشت بیش از پنج دهه از آخرین مأموریت آپولو در سال ۱۹۷۲ خواهد بود.
به نظر میرسد تحقق رویای بازگشت بشر به سطح ماه مجدداً نیازمند عبور از مرزهای دشوار فناوری و آزمونهای فراوان باشد.



