آزمون جذب معلم در وزارت آموزش‌وپرورش ابطال شد/ این وزارتخانه با کمبود کادر آموزشی در مدارس ابتدایی و هنرستان‌ها روبروست

این روزها وزارت آموزش‌وپرورش در وضعیتی بحرانی قرار دارد. از یک سو، گزارش‌های دولتی نشان دهنده کاهش استخدام‌های وسیع در مقایسه با سال‌های گذشته است و از سوی دیگر، لغو آزمون استخدامی سال جاری و مشکلات متعدد در توزیع نیروی انسانی، وضعیت آموزش در کشور را پیچیده‌تر کرده است و سیستم آموزشی در میان تغییرات جمعیتی و کمبود منابع مالی گرفتار شده است.

بر اساس گزارشی از تسنیم، کمبود معلم به‌طور یکنواخت در تمامی نقاط سیستم آموزشی توزیع نشده است و مقطع ابتدایی با مشکل تراکم بالای کلاس‌ها مواجه است؛ به‌گونه‌ای که بیش از نیمی از دانش‌آموزان کشور در این مقطع تحصیل می‌کنند. همچنین، در شهرهای بزرگ و مناطق حاشیه‌ای، کلاس‌ها با تراکم بالای دانش‌آموزان رو به رو هستند و نسبت معلم به دانش‌آموز در این نواحی از استانداردهای قابل قبول فراتر رفته و این وضعیت، بیشترین آسیب را به فرایند یادگیری کودکان می‌زند.

علاوه بر این، در مقاطع متوسطه و هنرستان‌ها نیز به شدت به حضور استادکار و مهندس نیاز وجود دارد؛ زیرا دبیری تعداد زیادی از دانش‌آموزان به سمت دوره‌های متوسطه و به ویژه هنرستان‌ها در حال افزایش است و کمبود استادکار، انباردار و هنرآموز در حال حاضر به شدت احساس می‌شود.

براساس آمارهای رسمی، وزارت آموزش‌وپرورش هر سال در حدود ۲۵ تا ۳۰ هزار معلم جدید را از طریق آزمون‌های استخدامی جذب می‌کند. علیرضا کاظمی، وزیر آموزش‌وپرورش، بیان کرد که با وجود تلاش برای دریافت مجوزهای لازم، شرایط فعلی و وقوع شرایط «جنگی» مانع از برگزاری آزمون استخدامی و جذب نیرو تا شروع مهرماه شده است. این امر به همراه عدم اختصاص سهمیه ۵ هزار نفری سربازمعلمان، فشار بیشتری به بخش منابع انسانی، به ویژه در مناطق روستایی و دور افتاده وارد کرده است. با این حال، با تلاش‌های انجام‌گرفته در راستای ساماندهی نیروهای انسانی، سال تحصیلی جاری با چالش‌های کمتری نسبت به پیش‌بینی‌ها آغاز شد.

سخنگوی وزارت آموزش‌وپرورش، علی فرهادی، نیز در صحبت با تسنیم در مورد وضعیت برگزاری آزمون در سال آینده توضیح داد که هنوز تصمیمی در این مورد اتخاذ نشده و این موضوع در حال بررسی است. برگزاری آزمون استخدامی زمانی دستور کار قرار می‌گیرد که فارغ‌التحصیلان دانشگاه فرهنگیان و دانشگاه شهید رجایی برای تأمین نیروی مورد نیاز کافی نباشند.

علاوه بر این، در حوزه‌هایی مانند مراقبان سلامت و مشاوران مدارس هنوز با استانداردهای مطلوب فاصله وجود دارد. همچنین هنرستان‌ها به نیروهای مکملی از جمله استادکار، انباردار و هنرآموز دوم نیاز دارند و درخواست جذب نیروی انسانی در این زمینه به سازمان اداری و استخدامی ارسال خواهد شد.

سیر نزولی نیاز آموزش‌وپرورش به نیروی انسانی

از سوی دیگر، علی باقرزاده، رئیس مرکز برنامه‌ریزی منابع انسانی و امور اداری وزارت آموزش‌وپرورش، با تأکید بر اینکه نیاز این وزارتخانه به نیروی انسانی دیگر مانند گذشته رو به افزایش نیست و در حال کاهش است، گفت: با این حال، سیاست‌های وزارتخانه و الزامات برنامه هفتم توسعه، از جمله کاهش تراکم کلاس‌ها به منظور بهبود کیفیت آموزش، همچنان با قوت دنبال می‌شود.

او همچنین در خصوص وضعیت استخدام نیروهای حق‌التدریس، مربیان پیش‌دبستانی، سازندگی سوادآموزی، مدارس غیردولتی و مربیان طرح امین عنوان کرد که جذب این گروه‌ها در years گذشته در واقع بر مبنای قوانین مصوب مجلس بوده و در حال حاضر هیچ قانونی جدیدی که وزارتخانه را ملزم به استخدام این افراد کند، وجود ندارد.

فرصت‌های ویژه برای مهندسان

یک نکته مهم مطرح‌شده در خصوص تأمین نیرو، عدم تطابق ظرفیت دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی با نیاز آموزش‌وپرورش به هنرآموز است. برای رفع این نقیصه و در راستای اجرای قانون برنامه هفتم، جذب دانشجوی مهارت‌آموز از سال گذشته با ظرفیت ۳ هزار نفر آغاز شده است.

طبق این طرح، فارغ‌التحصیلان رشته‌های مهندسی دانشگاه‌های دولتی و غیردولتی می‌توانند در آزمون مربوطه شرکت کنند و پس از قبولی به عنوان هنرآموز مشغول به کار شوند. این افراد هم‌زمان با گذراندن سال پایانی تحصیل، دروس مرتبط با علوم تربیتی را نیز در دانشگاه فرهنگیان آموخته و از کمک‌هزینه‌های تحصیلی بهره‌مند خواهند شد.

مدیریت توزیع و حفظ ماندگاری معلمان در مناطق کمتر برخوردار

چالش اصلی وزارت آموزش‌وپرورش فقط در کمبود معلم خلاصه نمی‌شود، بلکه توزیع ناعادلانه نیروهای متخصص نیز از جمله مشکلات اساسی است. برای برطرف کردن این مسئله، وزارتخانه نیازمند بازنگری در سیاست‌های انگیزشی است تا معلمان مستعد برای خدمت در مناطق روستایی، عشایری و حاشیه‌ای کلان‌شهرها ترغیب شوند. ارائه بسته‌های حمایتی مسکن، امتیازهای انگیزشی و تسهیلات رفاهی می‌تواند سبب افزایش ماندگاری معلمان در این مناطق شود.

با عنایت به کمبود شدید نیروهای کارگاهی و استادکاران در هنرستان‌ها، طرح جذب دانشجویان مهارت‌آموز از میان فارغ‌التحصیلان مهندسی می‌تواند گامی مهم در جهت رفع این مشکل باشد.

۲۳۳۲۱۷