«نمونه اولیه» کوشش برای ارتباط دادن فرهنگ خانواده ایرانی با هوش هوشمند است
سریال «نسخه آزمایشی»، با کارگردانی سیدمسعود اطیابی و تهیه‌کنندگی ایرج محمدی، اثری از ژانر کمدی اجتماعی است که تمرکز آن بر خانواده و موضوعاتی همچون هوش مصنوعی و رباتیک می‌باشد. این مجموعه ۹۰ قسمتی کوشیده است تا از طریق موقعیت‌های کمدی، برخورد انسان‌ها با تکنولوژی‌های نوین را به تصویر بکشد و در عین حال، اهمیت خانواده، روابط انسانی و فرهنگ ایرانی و اسلامی را در چارچوب این تکنولوژی‌ها به نمایش بگذارد. یکی از ویژگی‌های بارز این مجموعه، حضور بازیگران از نسل‌های مختلف و بهره‌برداری از قابلیت‌های کمدی تلویزیون است.
به نقل از ایرنا، ایرج محمدی در یک گفت‌وگوی توضیحاتی درباره چگونگی شکل‌گیری ایده این سریال داد و بیان کرد: ایده اولیه «نسخه آزمایشی» در شرایطی شکل گرفت که کشور پس از جنگ ۱۲ روزه با روزهای سختی روبرو بود. پس از تخریب ساختمان شیشه‌ای صداوسیما به‌دست اسرائیل و در زمانه‌ای که کشور با چالش‌های فراوانی دست به گریبان بود، متوجه شدیم که به‌عنوان فعالان فرهنگی و هنری، مسئولیتی داریم و باید مطابق با نیازهای جامعه کاری انجام دهیم. در آن ایام، مردم حال و روز خوبی نداشتند و احساس کردیم که ساخت یک اثر نمایشی می‌تواند فضای تازه‌ای ایجاد کند و به بهبود روحیه مخاطبان کمک نماید.
وی ادامه داد: در چنین اوضاعی، تصمیم به تولید یک کمدی گرفتیم. شاید در نگاه اول، پرداختن به کمدی در چنین روزهایی از جنگ متناقض به نظر برسد، اما مردم انتظار دارند که تنوع نمایشی، از جمله کمدی، از تلویزیون پخش شود. لذا، ایده اولیه «نسخه آزمایشی» را تدوین کردیم و آن را به سیمافیلم ارائه دادیم. پس از بررسی و تأیید طرح، نویسندگان را به همکاری دعوت کردیم تا ایده را توسعه دهند و نسخه‌ای کامل‌تر ارائه کنند. این طرح نیز مورد تأیید قرار گرفت و تصمیم گرفتیم که مجموعه را در قالب یک سیتکام ۹۰ قسمتی تولید کنیم.
تهیه‌کننده «نسخه آزمایشی» بیان کرد: شرایط تولید بسیار دشوار بود و با چالش‌های متعددی روبرو بودیم، ولی هرگز کار را متوقف نکردیم. حتی جنگ ۴۰ روزه نیز نتوانست برقصه ما تأثیر بگذارد و ما به تلاشمان برای پیشبرد پروژه ادامه دادیم.
محمدی توضیح داد: این سریال بر موضوع هوش مصنوعی و ربات‌ها متمرکز است؛ پدیده‌ای جهانی که کشورهای مختلف در حال ساخت و ارائه رویکردهای متفاوتی از آن هستند. این موضوع، هسته اصلی داستان ماست و در کشور خودمان نیز شاهد فعالیت‌های بسیاری در این عرصه هستیم. همچنین، هدف ما این بود که خانواده را به‌عنوان محور داستان قرار دهیم و نشان دهیم که فرهنگ ایرانی و اسلامی چگونه می‌تواند بر شیوه برخورد انسان با هوش مصنوعی تأثیر بگذارد. این پیوند برای ما جذابیت خاصی داشت و سعی کردیم آن را در بستر داستان به تصویر بکشیم.
جوانان به فناوری‌های جدید علاقه‌مند هستند
او ادامه داد: امروزه به‌طور روزانه اخبار جدیدی درباره پیشرفت‌های هوش مصنوعی در سرتاسر جهان منتشر می‌شود و ما نیز در کشور خود شاهد تحولات جدی در این زمینه هستیم. نسل جوان به فناوری‌های نوین علاقه‌مند است و کاملاً طبیعی است که چنین موضوعی برای مخاطب جذابیت داشته باشد. با این حال، معتقدم که باید در زمینه شناخت و استفاده از فناوری پیشرو باشیم تا بتوانیم از آن به‌صورت مؤثرتر بهره‌برداری کنیم.
محمدی تصریح کرد: «نسخه آزمایشی» در واقع تلاشی است برای فرهنگ‌سازی پیرامون این فناوری و هم‌زمان به بررسی فرهنگ خانواده می‌پردازد؛ اینکه خانواده‌ها چگونه با هوش مصنوعی برخورد می‌کنند، چه سؤالات و چالش‌هایی مطرح می‌شود و چگونه می‌توانند در کنار استفاده از امکانات جدید، ارزش‌های انسانی و خانوادگی خود را حفظ نمایند. به همین دلیل، موضوع سریال را نو و متناسب با شرایط امروز جامعه ارزیابی می‌کنیم.
پیام اصلی «نسخه آزمایشی» برای بینندگان
تهیه‌کننده سریال «نسخه آزمایشی» با تأکید بر اهمیت خانواده در داستان این مجموعه خاطرنشان کرد: مهم‌ترین پیام ما، توجه به محوریت خانواده و این نکته است که اعضای یک خانواده چگونه می‌توانند در مواجهه با چالش‌ها و حوادث مختلف، در کنار هم باقی بمانند و از یکدیگر حمایت کنند. در این سریال، خانواده‌ای را مشاهده می‌کنیم که اعضای آن به همدیگر علاقه دارند و در موقعیت‌های گوناگون از هم حمایت می‌کنند. به باور من، پرداختن به چنین موضوعی می‌تواند تأثیرگذار باشد، به‌خصوص بر روی جوانانی که در طول داستان با مسائل و چالش‌های متنوعی مواجه می‌شوند. از سوی دیگر داستان، بر ربات‌ها و هوش مصنوعی تمرکز دارد. پروفسور داستان ما در مسیر پژوهش‌هایش به پدیده‌های جدیدی می‌رسد و ربات‌ها را تا جایی ارتقا می‌دهد که بتوانند از انسان‌ها بیاموزند و آموزش ببینند. این فرایند می‌تواند بر زندگی اجتماعی مردم نیز تأثیر بگذارد. ما تلاش کرده‌ایم در کنار پرداختن به فناوری، روابط انسانی و اهمیت خانواده را نیز به‌عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی امروز به نمایش بگذاریم.
محمدی انتخاب کارگردان را از جمله مراحل مهم تولید یک مجموعه تلویزیونی دانست و گفت: آقای اطیابی تجربه زیادی در حوزه کمدی دارد و با آثار پرفروشی در کارنامه خود به خوبی شناخته شده است. دعوت از او برای همکاری در یک پروژه چنین به سادگی اتفاق نمی‌افتد، اما زمانی که پیشنهاد ساخت سریال را به او مطرح کردیم، او به شدت به موضوع علاقمند شد. او به خوبی می‌دانست که پرداختن به چنین ایده‌ای در قالب یک سریال، فرصت‌های ویژه‌ای را ارائه می‌دهد و امکان بسط داستان و شخصیت‌ها در این قالب بیشتر است.
وی افزود: آقای اطیابی تمایل داشت تا باز هم در تلویزیون فعالیت کند و چه بهتر که این حضور در ژانر تخصصی خود، یعنی کمدی، اتفاق بیفتد. خوشبختانه پیشنهاد ما توسط او پذیرفته شد و به این ترتیب همکاری صمیمانه‌ای میان ما شکل گرفت. امید دارم که نتیجه این همکاری، اثری دلنشین برای بینندگان باشد.
تهیه‌کننده «نسخه آزمایشی» به کمبود بازیگران متناسب با نیازهای آثار کمدی اشاره کرد و گفت: ما در زمینه انتخاب بازیگر برای کمدی با یک خلأ جدی مواجه هستیم؛ این مسئله هم در سینما و تلویزیون و هم در پلتفرم‌های نمایش خانگی به وضوح دیده می‌شود. در سال‌های اخیر، صداوسیما مناطق استعدادهای توانمندی را پرورش داده که به سینما و پلتفرم‌ها پیوسته‌اند. با این حال، به عقیده من، یکی از وظایف ذاتی سازمان صدا و سیما، پرورش و معرفی نیروهای تازه برای صنعت تصویر است. در حدود ۱۰ سال گذشته، تعداد زیادی از بازیگران تئاتر و حوزه‌های دیگر توجه تهیه‌کنندگان و کارگردانان را به خود جلب کرده‌اند و نسل جدیدی از بازیگران وارد عرصه شده‌اند که از لحاظ سنی و تجربه با نسل‌های قبلی تفاوت دارند. معتقدم اگر این بازیگران مسیر حرفه‌ای مناسبی را دنبال کنند و فرصت همکاری با گروه‌های زبده را به دست آورند، توانایی تبدیل شدن به چهره‌های تاثیرگذار و موفق را خواهند داشت. نباید از ظرفیت این نسل غافل شد؛ به‌طوری که بازیگران نسل‌های پیشین همچنان فعال هستند و به کار خود ادامه می‌دهند، معرفی و پرورش نیروهای جدید نیز باید ادامه یابد.
استفاده از بازیگران با نسل‌های مختلف
محمدی افزود: در «نسخه آزمایشی» از بازیگران قدیمی، میانی و جدید بهره‌برداری کرده‌ایم تا ضمن استفاده از تجربه چهره‌های با سابقه، شرایط را برای بازیگران جوان‌تر نیز فراهم آوریم.
تهیه‌کننده «نسخه آزمایشی» درباره مسائل مالیاتی در تولید آثار فرهنگی و هنری خاطرنشان کرد: ما محصول فرهنگی تولید می‌کنیم و دستمزدی دریافت می‌کنیم که باید هزینه‌های پروژه را پوشش دهد و در نهایت آن را به آنتن برساند. در این مسیر، مسائل مربوط به سامانه‌های مالیاتی و تعهدات قانونی نیز به عهده تهیه‌کننده است. به عقیده من، باید برای بخش فرهنگ و هنر، سازوکارهای حمایتی و معافیت‌های مشخصی در نظر گرفته شود.
وی تأکید کرد: اگر به تولیدکنندگان اثر فرهنگی به‌صورت مشابه با تاجری که ساختمانی می‌سازد و آن را می‌فروشد، برخورد شود، ادامه تولید آثار فرهنگی دشوار خواهد شد. فعالیت ما ماهیت متفاوتی دارد و لازم است که مقررات و فرآیندهای مالی این تفاوت را مد نظر قرار دهند. تهیه‌کننده باید امکان داشته باشد که با تمرکز بر تولید، اثر را به مرحله پخش برساند و باید از حمایت و ساختار پرداختی مناسب با شرایط کاری خود بهره‌مند باشد.
محمدی در پاسخ به این سؤال که چه میزان از داستان سریال برگرفته از مسائل واقعی جامعه است، گفت: عمده موضوعات سریال از واقعیت‌ها و مسائل روز جامعه الهام گرفته شده است. در بخش مربوط به ربات‌ها و هوش مصنوعی تلاش کردیم فضای داستان را متناسب با تحولات فناوری به‌روز کنیم؛ در بخش روابط انسانی نیز به سراغ سؤالات و چالش‌هایی رفتیم که مردم در زندگی روزمره با آن‌ها مواجه هستند. یکی از مسائل موجود در سریال، نقش جوانان در جامعه است. جوانان باید رنگارنگ با سطح تحصیلات، توانایی‌ها و مهارت‌های خود به جامعه مفید باشند و نباید فقط به تصدی سمت‌های مدیریتی خاص معطوف شوند. همچنین، روابط میان همسران و تأثیر کیفیت این ارتباط بر فضای خانواده نیز در داستان دستمایه قرار گرفته است. تلاش کرده‌ایم این مسائل را در بستر داستان و از طریق موقعیت‌های نمایشی مطرح کنیم تا مخاطب بتواند با آن‌ها ارتباط برقرار کند.
تهیه‌کننده این مجموعه به فرق اصلی سریال در انتخاب موضوع، کارگردان، بازیگران و شیوه اجرا اشاره کرد و گفت: به نظر من، تفاوت یک اثر کمدی از آثار هم‌سبک تنها در موضوع آن خلاصه نمی‌شود؛ بلکه نحوه بیان داستان، انتخاب عوامل و کیفیت اجرا نیز از اهمیت بالایی برخوردارند. در «نسخه آزمایشی» ما تلاش کردیم با انتخاب موضوعی مرتبط با زندگی روزمره، همکاری با کارگردانی با تجربه و همچنین به‌کارگیری ترکیبی از بازیگران از نسل‌های مختلف، اثری متفاوت به نمایش بگذاریم. از همان ابتدا، ما در تلاش بودیم که استانداردهای بالایی را در بخش‌های مختلف تولید رعایت کنیم تا مجموعه‌ای بسازیم که هم از لحاظ موضوع و هم از نظر اجرا، ارتباط خوبی با مخاطب برقرار کند.
محمدی افزود: به‌طور کلی من در پروژه‌هایی که تهیه‌کنندگی آن‌ها را بر عهده داشته‌ام، به سراغ ساخت فصل دوم نرفته‌ام. فعلاً هم برنامه خاصی برای ادامه این مجموعه به‌صورت فصل دوم نداریم.
تهیه‌کننده سریال «نسخه آزمایشی» با بیان اینکه ترجیح می‌دهد قضاوت نهایی را به بینندگان واگذار کند، اظهار داشت: به عنوان تهیه‌کننده، من به‌طور مستقیم به بینندگان توصیه نمی‌کنم که یک اثر را تماشا کنند یا خیر؛ این مخاطب است که باید اثر را ببیند و تصمیم بگیرد. با این حال، بازخوردهایی که تا به حال از مخاطبان دریافت کرده‌ایم، امیدوارکننده بوده و به نظر می‌رسد موضوع و شیوه اجرا و فضای گرم و امیدبخش سریال توانسته است توجه عده‌ای از بینندگان را جلب کند. در روند تولید این مجموعه، به جزئیات فنی نیز توجه خاصی شده است. از موسیقی تیتراژ که با همکاری آقای علیمردانی تهیه شده تا تدوین و موسیقی متن، سعی شده است همه بخش‌ها با دقت و کیفیت مناسب آماده شوند تا مخاطب در حین تماشای سریال با مشکلات فنی مواجه نشود. امیدوارم همه این تلاش‌ها، به همراه داستان و شخصیت‌ها، تجربه‌ای دلپذیر برای خانواده‌ها رقم بزند و «نسخه آزمایشی» بتواند جایگاه مناسبی در میان آثار کمدی تلویزیون پیدا کند.
۵۹۲۴۴
