مدل اقتصادی شقاقی برای زمانه مقاومت؛ نیازمند بازنگری در واردات و تخصیص ارز هستیم / باید الگوی اقتصادی متناسب با شرایط کنونی تغییر کند
فشارهای خارجی روزافزون، انتخاب یک استراتژی مناسب برای مواجهه با بحران و پیامدهای اقتصادی ناشی از آن را به یکی از موارد کلیدی در سیاست‌گذاری در ایران تبدیل کرده است. وحید شقاقی شهری، متخصص در حوزه اقتصاد کلان، بر این باور است که در صورت انتخاب استراتژی مقاومت برای آینده نزدیک، اقتصاد ایران ناگزیر نیاز به بازنگری در الگوی حکمرانی اقتصادی خود خواهد داشت؛ الگویی که او معتقد است بر پایه درآمدهای نفتی، واردات گسترده و تخصیص منابع ارزی بنا شده است.
شقاقی در توضیح نظرات خود، تصریح می‌کند که تمرکز بر سیاست تثبیت اقتصادی، هدایت کنترل رشد نقدینگی، حمایت از فعالیت‌های تولیدی و نظارت دقیق بر جریان پول و کالاها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
براساس گزارش خبرآنلاین، وحید شقاقی شهری، کارشناس اقتصاد کلان، بر این باور است که انتخاب استراتژی مقاومت در دوره پیش‌رو نیازمند تغییرات بنیادین در الگوی حکمرانی اقتصادی ایران است. او می‌افزاید که در شرایط استمرار این استراتژی، اداره اقتصادی که به صادرات نفت، واردات نامحدود، مناسبات مبتنی بر رانت و تخصیص وسیع منابع ارزی وابسته است، غیرممکن خواهد بود.
شقاقی با اشاره به وضعیت کنونی اقتصاد سیاسی در ایران، کشور را در شرایط بحرانی و سرنوشت‌ساز می‌بیند. او رویکرد دولت ترامپ در مذاکرات را مبتنی بر «تسلیم حداکثری» توصیف کرده و معتقد است که هدف این رویکرد، محدود کردن قابلیت‌های دفاعی و هسته‌ای، مداخله در حکمرانی سیاسی و کنترل بر منابع نفتی است. به همین دلیل، او استراتژی «مقاومت فعالانه میان‌مدت» را در کنار دیپلماسی زمان‌بر پیشنهاد می‌دهد.
تبدیل الگوی اقتصادی در دوران مقاومت
شقاقی بر این باور است که در صورت انتخاب استراتژی مقاومت، ادامه الگوی قبلی حکمرانی اقتصادی حداقل در بازه دوساله پیش‌رو ممکن نخواهد بود. به اعتقاد این اقتصادشناس، در این شرایط، باید به سوی اقتصادی درون‌زا و متکی به ظرفیت‌های تولیدی داخلی حرکت کرده و منابع محدود کشور را به شکلی هدفمندتر به کار گرفت.
او همچنین سیاست‌های تثبیت اقتصادی را از ملزومات بهبود تاب‌آوری اقتصاد می‌شمارد؛ این سیاست‌ها شامل اصلاح نظام مالیاتی، برقراری انضباط پولی، حمایت از تولید و تأمین کالاهای اساسی می‌باشد.
حکمرانی مبتنی بر داده و اصلاح مالیات
یکی از پیشنهادات شقاقی، پیاده‌سازی حکمرانی مبتنی بر داده برای رصد دقیق جریان نقدینگی و خلق پول در نظام بانکی می‌باشد. او همچنین بر لزوم هوشمندسازی سیستم مالیاتی بر اساس اطلاعات واقعی تراکنش‌ها و صورت‌حساب‌های الکترونیکی تأکید می‌کند.
او اشاره می‌کند که حمایت‌های دولتی می‌بایست بر اساس وضعیت اقتصادی خانوارها و با استفاده از سازوکارهای هوشمند انجام گیرد. پیگیری جریان کالا از گمرک به انبارها و مراکز خرده‌فروشی، شناسایی دقیق کالاها و ایجاد سامانه‌ای برای هشدار سریع درباره کمبود اقلام ضروری از دیگر اقداماتی است که می‌تواند به بهبود مدیریت زنجیره تأمین کمک کند.
کنترل نقدینگی و حمایت از تولید داخلی
شقاقی پیشنهاد تعیین سقف ۵۰ درصدی برای رشد سالانه نقدینگی را در راستای سیاست انضباط پولی ارائه می‌دهد. وی همچنین پیشنهاد می‌کند که دولت کالابرگ را اجرا کرده و حداقل پنج نوع کالای مهم و ضروری را تهیه و توزیع کند تا دسترسی خانوارها به کالاهای اساسی تضمین شود.
به عقیده این کارشناس اقتصادی، جایگزینی واردات توسط تولیدات داخلی باید در اولویت قرار گیرد، اما این سیاست نباید به کاهش رقابت یا ایجاد انحصار منجر شود. تقویت ظرفیت‌های تولید داخلی باید به‌گونه‌ای پیش برود که بنگاه‌ها بتوانند نیازهای کشور را برآورده کنند.
او همچنین یادآور می‌شود که منابع بانکی باید به سمت بنگاه‌های فعال و معتبر تولیدی هدایت شود و با فراهم کردن «کریدور سبز» بانکی و مالیاتی، موانع فعالیت این بنگاه‌ها در شرایط بحرانی کاهش یابد.
مدیریت منابع ارزی و واردات
شقاقی بر اهمیت مدیریت واردات اقلام کلیدی و ساماندهی واردات غیررسمی تأکید می‌کند و بر این باور است که محدودیت‌های خارجی نباید موجب اختلال در تأمین کالاهای ضروری باشد. او تأکید دارد که سیاست‌گذار باید برای مدیریت زنجیره تأمین برنامه‌ریزی دقیقی داشته باشد.
در نهایت، او تخصیص هوشمند، هدفمند و محدود منابع ارزی را یکی از ارکان سیاست تثبیت اقتصادی معرفی می‌کند. مجموعه پیشنهادات شقاقی بر این مبنا استوار است که در صورت ادامه استراتژی مقاومت، اقتصاد ایران به بازنگری در تخصیص منابع، تقویت تولید داخلی، کنترل جریان پول و مدیریت دقیق‌تر تأمین کالاهای ضروری نیاز مبرم دارد؛ اقداماتی که به اعتقاد او می‌توانند به افزایش تاب‌آوری اقتصاد در برابر فشارهای خارجی کمک نمایند.
متن کامل این مصاحبه را از این‌جا می‌توانید مطالعه کنید.
۲۲۳۲۲۹
