فلاحت‌پیشه: بدون دخالت آمریکا، کشورهای پیمان مکه نخواهند توانست از پایان جنگ جلوگیری کنند/ آغاز جنگ پیش از پایان سال میلادی در صورت ناکامی دیپلماسی محتمل است
خبرآنلاین: در روز گذشته، مقامات کشورهای عربستان، ترکیه و پاکستان به تهران سفر کرده و با مسئولان عالی‌رتبه کشور به گفتگو نشستند. در حالی که اخبار غیررسمی حاکی از احتمال پیوستن ایران به پیمان مکه بود، برخی تحلیلگران بر این باورند که انگیزه حضور آن‌ها در تهران، میانجی‌گری میان ایران و آمریکا و تلاش برای پیشگیری از وقوع جنگ مجدد است.
در همین ارتباط، حشمت‌الله فلاحت‌پیشه، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس دهم، در مصاحبه‌ای با خبرگزاری خبرآنلاین درباره سفر این مقامات، اظهار داشت: «مسئله ایران در پیمان مکه در مقایسه با مسئله یمن در اولویت کمتری قرار دارد و تا زمانی که موضوع یمن به‌طور کامل حل نشود، موضوع ایران به مرحله اجرا در نخواهد آمد. از این رو، باید مسئله یمن و جنگ ایران به‌عنوان یک دستور کار مشترک مورد بررسی قرار گیرد و آمریکا نیز به این نشست چهارجانبه ملحق شود.»
وی در ادامه پیش‌بینی خود از احتمال آغاز مجدد جنگ را چنین بیان کرد: «هر زمانی که جنگ آغاز شود، اگر دیپلماسی موفق عمل نکند، احتمالاً قبل از پایان سال میلادی جدید آغاز خواهد شد. به نظر من، با توجه به انباشت تجهیزات نظامی در منطقه و چیدمان نظامی و مانورهای انجام شده از سوی طرفین، این جنگ بسیار وسیع خواهد بود و ممکن است مرحله ابتدایی آن فقط چند هفته به طول بینجامد، اما در نهایت به یک جنگ پایدار و فرسایشی تبدیل خواهد شد.»
در ادامه می‌توانید گفت‌وگوی کامل حشمت‌الله فلاحت‌پیشه را مطالعه کنید؛
*************************
* تحلیل‌ها نشان می‌دهد که آمریکا و اسرائیل احتمالاً قصد دارند قبل از برگزاری انتخابات به ایران حمله کنند. بنیامین نتانیاهو و رئیس ستاد ارتش اسرائیل با این نظریه مخالف هستند و دونالد ترامپ نیز اشاره کرده که ممکن است حمله پیش از انتخابات صورت گیرد. ارزیابی شما از این وضعیت چیست؟ آیا امکان وقوع جنگ وجود دارد؟
به نظر من، در شرایط کنونی، در موضوع ایران با سه دیدگاه متفاوت رو به رو هستیم. از یک سو، آمریکا که در زمینه جنگ و توافق در موضعی مردد قرار دارد و از سوی دیگر، اسرائیل که سیاست آن تداوم جنگ علیه ایران است. همچنین کشورهای منطقه به عنوان قدرت‌های متوازن، نقش مؤثری ایفا می‌کنند.
به عبارت دیگر، اگر کشورهای منطقه به دیپلماسی توجه کنند، موضع متردد آمریکایی‌ها به سمت جنگ همه‌جانبه علیه ایران سوق پیدا نخواهد کرد. در این شرایط، می‌توان به واقعی بودن امکان دیپلماسی امیدوار بود و شانس وقوع جنگ را کاهش داد.
متأسفانه، تاکنون وضعیت به گونه‌ای بوده که اکثر کشورهای منطقه از دیپلماسی ناامید شده‌اند. می‌توان گفت نشست گروه مکه با ایران یکی از آخرین فرصت‌های موجود برای تقویت دیپلماسی است و می‌تواند به‌عنوان مانعی در برابر جنگ عمل کند. در غیر این صورت، مراودات و حرکت‌ها در منطقه به سمت جنگ پیش خواهد رفت.
در حال حاضر، بزرگ‌ترین انباشت تجهیزات نظامی در اسرائیل موجود است و تأسیسات تولید سلاح در آمریکا نیز در چند شیفت فعال هستند. بنابراین ترامپ که احتمال جنگ را جدی می‌داند، در مذاکرات با ایران حداقل امتیاز و در مقابل حداکثر دستاوردها را برای توافق خواسته است. همین مسئله به بن‌بست دیپلماسی دامن زده است.
تا زمانی که جنگ عربستان و حوثی‌ها در یمن ادامه دارد، پیمان مکه نمی‌تواند از بحران یمن فراتر برود
* آیا نشست پیمان مکه می‌تواند مقدمات یک توافق اولیه میان ایران و آمریکا را فراهم کند و آیا احتمال پیوستن ایران به این پیمان وجود دارد؟
هدف اصلی پیمان مکه، پاسخ به تهدیداتی است که عربستان از جانب یمن و همچنین تهدیدات مرتبط با آبراه‌های خود احساس می‌کند. در این راستا، جنبه‌های عملیاتی و سیاسی و امنیتی موضوع یمن و عربستان مد نظر قرار دارد و ازدست‌یابی به آتش‌بس در جنگ یمن ضروری است. اگر این مسأله محقق شود، آن‌گاه می‌توان مسئله جنگ ایران و آمریکا را بررسی کرد.
من بر این باورم که تا زمانی که جنگ عربستان علیه حوثی‌ها در یمن ادامه یابد، پیمان مکه نمی‌تواند اقدام مؤثری در خصوص شرایط ایران داشته باشد. هر یک از اعضای پیمان نقش خاصی در تأثیرگذاری دارند. عربستان بر همسایگان جنوبی ایران تأثیر می‌گذارد، ترکیه امنیت و شرایط منطقه را در قالب ناتو تنظیم می‌کند و پاکستان به‌عنوان توازن‌بخش میان آمریکا و چین عمل می‌کند.
اما واقعیت این است که موضوع ایران در پیمان مکه به وضوح نسبت به موضوع یمن اولویت پایین‌تری دارد و تا زمانی که بحران یمن به راه حلی نرسد، موضوع ایران هم نمی‌تواند در دستور کار قرار بگیرد. از این رو، برای دستیابی به توافق، ضروری است که موضوع یمن و جنگ ایران به عنوان یک دستور کار مشترک مورد توجه قرار گیرد و آمریکا نیز باید به این نشست چهارجانبه دعوت شود. اگر ایران و دیگر اعضای پیمان به دنبال رسیدن به نتیجه مثبت از نشست هستند، باید آمریکا را نیز به مذاکرات دعوت کنند تا بتوانند به توافقی برای پایان جنگ دست یابند. بدون حضور آمریکا، اعضای پیمان مکه قادر به جلوگیری از ادامه جنگ نخواهند بود.
اگر دیپلماسی شکست بخورد، جنگ آینده به‌صورت غافلگیرکننده‌ای آغاز خواهد شد
* آقای محسن رضایی اخیراً در سخنانی بیان کردند که تحریم‌های اقتصادی در بلندمدت موجب آسیب‌دیدن خانواده‌ها خواهد شد. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که دولت نیز در ماه‌های اخیر به این مسائل پرداخته است. همچنین آقای پزشکیان به بیانات رهبر شهید اشاره کردند و تأکید کردند که باید از وضعیت نه جنگ و نه صلح خارج شویم. به نظر شما منظور آقای رضایی از این اظهارات چیست؟ آیا این موارد به معنای اجرای حملات پیش‌دستانه است و پیام آن برای مسئولین، کارشناسان و فرماندهان نظامی چیست؟
اگر آخرین تلاش‌های دیپلماتیک، از جمله پیمان مکه با ایران، بی‌نتیجه بماند، هر لحظه امکان وقوع یک حمله پیش‌دستانه وجود خواهد داشت. به هرحال، زمانی که دیپلماسی به شکست بیانجامد، جنگ ناگزیر خواهد بود و تنها زمان آن نامعلوم است. در این دست از درگیری‌ها، چینش تجهیزات و ناوگان نظامی حرف اول را خواهد زد. بنابراین، وقتی طرفین متوجه جدی بودن وضعیت می‌شوند، ممکن است برای اقدام پیش‌دستانه تصمیم‌گیری کنند.
به نظر من، ایران، آمریکا و اسرائیل به طور همزمان در حال آماده‌سازی خود برای جنگ هستند؛ چراکه همه آن‌ها معتقدند اگر دیپلماسی ناموفق باشد، جنگ به‌طور ناگهانی و غافلگیرکننده‌ای رخ خواهد داد.
* آیا ممکن است که جنگ به‌صورت فرسایشی و طولانی‌مدت آغاز شود؟
اگر دیپلماسی نتیجه ندهد، جنگ به طور حتم قبل از پایان سال میلادی آغاز خواهد شد. به اعتقاد من، با توجه به انباشت تجهیزات نظامی در منطقه و نوع آرایش نظامی و مانورهای انجام شده از سوی طرف‌ها، این جنگ به شدت وسیع خواهد بود و ممکن است مرحله آغازین آن تنها چند هفته به طول بینجامد، اما به محتمال زیاد به یک جنگ فرسایشی و پایدار تبدیل خواهد شد.
29215
