گرفتن وام ۴۰۰ میلیون‌تومانی با استفاده از وثیقه‌ی دارایی‌های بورسی
اقتصاد۲۴-در شرایطی که افزایش قیمت‌ها و تورم، بسیاری از خانوارها را به فروش دارایی‌های سرمایه‌ای وادار کرده تا نیاز مالی خود را تأمین کنند، امروز سه‌شنبه ۵ آبان ۱۴۰۵، گروه مالی فیروزه سرویس جدیدی تحت عنوان «اعتراض خرید با وثیقه‌گذاری دارایی‌های بازار سرمایه» معرفی کرد. طبق این طرح، سهام‌داران و دارندگان واحدهای صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله بدون نیاز به فروش دارایی‌های خود، می‌توانند آن‌ها را به‌صورت الکترونیکی به شرکت سپرده‌گذاری مرکزی سپرده و بر اساس ارزش آن، اعتبار خرید دریافت کنند.
این اعتبار صرف خرید از فروشندگان طرف قرارداد فیروزه می‌شود و به هدف تقویت قدرت خرید خانوارها، جلوگیری از فروش غیرمجاز دارایی‌ها و ایجاد دسترسی سریع‌تر به منابع مالی طراحی شده است.
ربیعی: امکان دسترسی به اعتبار برای خانواده‌ها ضروری است
رامین ربیعی، مدیرعامل گروه مالی فیروزه، در این نشست با تأکید بر هدف این گروه برای تبدیل شدن به «سوپرمارکت مالی» اظهار داشت: ما در تلاشیم تا همه خدمات مالی و سرمایه‌گذاری را به ساده‌ترین و قابل دسترس‌ترین شکل به تمامی مردم ایران ارائه کنیم.
او به این نکته اشاره کرد که برای تحقق این هدف نیاز به توسعه زیرساخت‌های نرم‌افزاری و دیجیتال داریم و گفت: اپلیکیشن فیروزه اکنون این امکان را برای بیش از ۹۰ درصد از جمعیت ایران فراهم کرده است تا از ابزارهای متنوع مالی و سرمایه‌گذاری بهره‌مند شوند.
ربیعی افزود که گروه مالی فیروزه علاوه بر تأمین مسئولیت‌های تجاری خود، به رسالت ملی نیز توجه دارد و سعی دارد با توسعه خدمات مالی، به بهبود اقتصاد ملی، وضعیت خانوارها و قدرت خرید مردم یاری کند.
او در ادامه، تورم و نرخ واقعی بهره منفی را از جمله عوامل کلیدی افزایش نیاز خانوارها به اعتبار دانست و بیان کرد که فراهم کردن دسترسی به منابع اعتباری در چنین شرایط اقتصادی می‌تواند به عنوان پشتیبانی، فشار نقدینگی بر خانواده‌ها را کاهش دهد.
مدیرعامل گروه مالی فیروزه تصریح کرد که این گروه در یک سال اخیر بر تقویت ابزارهای اعتباردهی، ویژه ابزارهایی که قدرت خرید مردم را افزایش می‌دهد، تمرکز داشته است.
او بخشی از اقدامات اخیر را شامل ارائه سرویس خرید اقساطی شمش طلای فیزیکی و خدمات اعتباری سازمانی عنوان کرد.
ربیعی درباره اهمیت این سرویس جدید گفت: استفاده از دارایی‌های بورسی به‌عنوان وثیقه برای دریافت اعتبار، یکی از خواسته‌های همیشگی فعالان قدیمی بازار سرمایه است.
او بیان کرد که این مکانیزم می‌تواند سهام‌داران را از فروش دارایی‌های ارزشمند برای تأمین هزینه‌های جزئی و روزمره بی‌نیاز کند.
مدیرعامل فیروزه همچنین به بازدهی برخی دارایی‌های بازار سرمایه در یک سال اخیر اشاره کرد و گفت: اگر کسی در سال گذشته مالک صندوق طلا یا صندوق شاخصی بوده باشد، از افزایش ارزش دارایی خود بهره‌مند شده است؛ بنابراین در صورت امکان استفاده از اعتبار به‌جای فروش دارایی، می‌توانست هزینه‌های زندگی یا خرید اقلام ضروری را تأمین کند و از دست دادن دارایی‌اش به خاطر فشار نقدینگی جلوگیری کند.
او تصریح کرد: با توجه به نرخ واقعی بهره منفی در اقتصاد، خانوارها همچنان به ابزارهایی نیاز دارند که به آن‌ها امکان می‌دهد تا دارایی‌های خود را حفظ کرده و حتی بخشی از درآمد و دستمزد ماهانه‌شان را به دارایی بدل کنند، در حالی که می‌توانند از اعتبارهای کوتاه‌مدت برای پوشش هزینه‌های خود استفاده کنند.
توثیق الکترونیکی به‌عنوان جایگزینی برای فرایندهای زمان‌بر
مدیرعامل گروه مالی فیروزه تمایز سرویس جدید از روش‌های سنتی دریافت تسهیلات را در ارتباط آن با زیرساخت توثیق الکترونیکی بازار سرمایه عنوان کرد.
او بیان کرد که دریافت وام با وثیقه‌گذاری دارایی موضوعی جدید نیست، اما در روش‌های بانکی، مراحل طراحی پرونده، اعتبارسنجی، بررسی در کمیته‌های اعتباری و محدودیت منابع، پروسه دریافت تسهیلات را زمان‌بر می‌کند.
ربیعی تصریح کرد که از طریق زیرساخت‌هایی که شرکت سپرده‌گذاری مرکزی و سازمان بورس فراهم کرده‌اند، سهام‌داران می‌توانند بدون گذراندن مراحل طولانی و تنها با چند کلیک، دارایی‌های خود را توثیق و به مقدار مشخصی اعتبار خرید دریافت کنند.
او این تغییر را عاملی برای کاهش زمان فرایند دریافت اعتبار از ماه‌ها به چند ساعت و با احتمال موفقیت بالاتر توصیف کرد.
او همچنین از سازمان بورس و شرکت سپرده‌گذاری مرکزی برای ایجاد زیرساخت فنی این خدمت قدردانی کرده و گفت که این سرویس برای همه دارندگان دارایی در بازار سرمایه از هر نقطه کشور در دسترس است.
معماریان: پشتوانه این خدمت، دارایی‌های عمومی است
میلاد معماریان، مدیرعامل فیروزه دیجیتال، در بخش دیگری از این نشست، راه‌اندازی سرویس جدید را نتیجه همکاری گروه مالی فیروزه و شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اعلام کرد.
او به ارزش دارایی‌های موجود در بازار سرمایه اشاره و اظهار کرد: پشت این ارقام، اعتماد و پس‌انداز میلیون‌ها نفر وجود دارد. سؤال اساسی این است که آیا این دارایی‌ها می‌توانند در زندگی روزمره سهام‌داران و سرمایه‌گذاران نیز تأثیرگذار باشند یا خیر.
بر اساس توضیحات معماریان، پیش از راه‌اندازی این زیرساخت، سهام‌داری که برای خرید یا تأمین نقدینگی به پول نیاز داشت، معمولاً می‌بایست دارایی خود را بفروشد. حال با تحقق این امکان، این افراد می‌توانند دارایی خود را حفظ کرده و از طریق توثیق آن، اعتبار خرید دریافت کنند.
او مراحل استفاده از این سرویس را بدین صورت توضیح داد: کاربر باید به اپلیکیشن فیروزه وارد شده و در بخش «اعتبار»، گزینه «کیف پول با پشتوانه دارایی» را انتخاب کند. سپس با انتخاب گزینه درخواست اعتبار و تعیین نوع و میزان دارایی، پیامکی از سوی شرکت سپرده‌گذاری مرکزی به کاربر ارسال می‌شود.
پس از وارد کردن کد پیامک، دسترسی به دارایی‌های فرد در سپرده‌گذاری مرکزی برقرار می‌گردد و کاربر مشخص می‌کند که چه مقدار از هر دارایی را می‌خواهد توثیق کند. از آنجا که ضریب اعتباردهی دارایی‌ها با یکدیگر متفاوت است، اعتبار قابل دریافت بر اساس نوع و ارزش دارایی تعیین خواهد شد.
پس از تأیید اطلاعات و تکمیل فرایند در سامانه سپرده‌گذاری مرکزی، اعتبار در کیف پول کاربر فعال می‌شود. کاربر می‌تواند هنگام پرداخت در فروشگاه‌ها و از پذیرندگان طرف قرارداد فیروزه، گزینه «پرداخت با فیروزه» را انتخاب کرده و شرایط پرداخت را تعیین کند.
معماریان مراحل اصلی این فرایند را شامل توثیق دارایی، دریافت اعتبار و استفاده از اعتبار در شبکه پذیرندگان بررسی کرد و گفت که در حال حاضر ۱۶۸ نماد قابلیت توثیق دارند.
مدیرعامل فیروزه دیجیتال افزود که ضریب اعتباردهی در بازار دوم معمولاً بین ۶۰ تا ۸۰ درصد ارزش دارایی است، در حالی که در بازار نوآفرین و بازار پایه فرابورس، اعتبار تا حدود ۳۰ درصد ارزش دارایی قابل دریافت است. این ضرایب با توجه به نوع دارایی و شرایط بازار تعریف می‌شوند.
او خاطرنشان کرد که با آغاز این خدمت، ویژگی جدیدی به بازار سرمایه افزوده شده است؛ به این معنا که سهام‌داران در شرایطی که نیاز مالی دارند، به‌جای فروش دارایی، آن را توثیق کرده و مالکیت خود را حفظ و خریدهای لازم را انجام می‌دهند.
اعتبار برای خرید از شبکه پذیرندگان
معماریان بیان کرد که شبکه پذیرندگان این سرویس شامل حوزه‌های مختلفی همچون دیجی‌کالا، خدمات مرتبط با فناوری، سفر، فروشگاه‌های طلا و لوازم خانگی است.
طبق توضیحات او، اعتبار اختصاص یافته به‌صورت اعتبار خرید در کیف پول کاربر ذخیره می‌شود و برای خرید کالا و خدمات از فروشگاه‌های طرف قرارداد قابل بهره‌برداری است.
او همچنین افزود که فیروزه در این فرایند نقش پیونددهنده بین کاربر، بانک‌ها، تأمین‌کنندگان اعتبار و شبکه پذیرندگان ایفا می‌کند.
معماریان خاطرنشان کرد که این خدمت امکان استفاده از دارایی‌های بازار سرمایه در زندگی روزمره را برای کاربران فراهم می‌کند و به پذیرندگان نیز می‌تواند منجر به افزایش فروش شود.
مدیرعامل فیروزه دیجیتال ابراز امیدواری کرد که با توسعه خدمات مالی در اکوسیستم بازار سرمایه، ارزش افزوده بیشتری به مردم ارائه شود و در وضعیت کاهش تورم و ثبات اقتصادی، به بهبود کیفیت زندگی خانوارها کمک کند.
جزئیات اعتبار، کارمزد و بازپرداخت
بر اساس اطلاعات ارائه‌شده در این نشست، منابع لازم برای اعتبار خرید از سوی گروه مالی فیروزه و از طریق شرکت فرعی فیروزه دیجیتال تأمین می‌شود. مقدار حداکثر اعتبار قابل دریافت برای هر کاربر، مطابق با مصوبات بانک مرکزی به مبلغ ۴۰۰ میلیون تومان محدود است؛ با این حال، میزان دقیق اعتبار هر فرد به ارزش دارایی توثیق‌شده و ضریب اعتباردهی آن وابسته است.
این خدمت، وام بانکی به معنای مرسوم نیست و کاربر بابت اعتبار خرید هیچ سود و بهره بانکی پرداخت نمی‌کند. دوره بازپرداخت اعتبار در حال حاضر می‌تواند سه، چهار یا شش ماهه باشد و انتخاب آن بر عهده کاربر است. همچنین در نشست اشاره به دوره‌های ۱۲ و ۲۴ ماهه تسهیلات بانکی شد که با دوره بازپرداخت این اعتبار خرید تفاوت دارد.
در زمان استفاده از خدمات، هزینه‌های مربوط به خدمت دریافت می‌شود. همچنین بابت عملیات توثیق، سهمی از مبلغ اعتبار به سپرده‌گذاری مرکزی تعلق نمی‌گیرد، اما کارمزد مشخصی از سوی این شرکت دریافت می‌شود که با توجه به نوع پذیرنده و شرایط خرید، می‌تواند متغیر باشد و در نشست، بازه‌ای از صفر تا ۱۴ درصد برای آن مطرح شد.
در حال حاضر حداقل مبلغ مشخصی برای اعتبار اعلام نشده و امکان استفاده از مبالغ کوچک نیز وجود دارد. مبلغ اعتبار باید متناسب با ارزش دارایی و ضریب توثیق آن باشد.
عدم نیاز به تغییر کارگزار ناظر
یکی از مزایای مهم سرویس جدید این است که کاربر برای استفاده از آن، نیازی به نگهداری سهام خود نزد کارگزار ناظر فیروزه ندارد. اگر دارایی فرد نزد هر یک از کارگزاران فعال در سراسر کشور باشد و در صورت امکان دسترسی به آن از طریق سامانه سپرده‌گذاری مرکزی، قابلیت توثیق خواهد داشت و انتقال ناظر برای استفاده از این خدمت الزامی نیست.
در مرحلۀ نخست، سهام و واحدهای صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله، به‌ویژه صندوق‌های طلا و صندوق‌های سهامی، در لیست دارایی‌های قابل توثیق قرار دارند. در مورد گواهی‌های سپرده کالایی نیز اعلام شد که این دارایی‌ها در حال حاضر در فهرست دارایی‌های قابل توثیق این سرویس وجود ندارند.
نحوه بازپرداخت و سازوکار نکول
طبق توضیحات ارائه‌شده، اقساط باید در ابتدای هر ماه پرداخت شوند و کاربران تا روز پنجم هر ماه فرصت دارند تا قسط خود را از طریق اپلیکیشن پرداخت کنند.
در صورت تأخیر، ابتدا تماس، اخطار و تعامل با کاربر برای تسویه بدهی انجام می‌شود. اگر بدهی بعد از این مراحل نیز پرداخت نشود، فیروزه بنا به دستورالعمل و از طریق شرکت سپرده‌گذاری مرکزی، اقدام به درخواست فروش بخشی از دارایی توثیق‌شده و تسویه بدهی خواهد کرد. این پروسه، در صورت ورود به فاز فروش، حدود ۳۰ روز به طول می‌انجامد.
در این سازوکار، دارایی‌های توثیق‌شده به‌طور مستقیم برای پرداخت اقساط فروخته نمی‌شوند، مگر اینکه کاربر در بازپرداخت نکول کند و فرایند فروش وثیقه فعال گردد. همچنین اعتبار اعطاشده تنها برای خرید کالا و خدمات قابل بهره‌برداری است و امکان خرید مجدد دارایی‌های بازار سرمایه با این اعتبار فعلاً وجود ندارد.
افزایش و کاهش وثیقه و آزادسازی دارایی
کاربران قادرند در هر روز، مقدار بیشتری از دارایی خود را که تحت ضوابط سرویس قرار دارد، به وثیقه اضافه کنند و متناسب با آن اعتبار بیشتری کسب نمایند. محدودیتی خاصی برای تعداد دفعات توثیق در هر روز اعلام نشده است.
آزادسازی وثیقه نیز از طریق ثبت درخواست در سامانه قابل انجام است. ثبت درخواست در تمامی ساعات شبانه‌روز ممکن است و بر اساس الزامات اعلام‌شده، فرایند آزادسازی حداکثر تا دو روز کاری انجام خواهد شد. همچنین تلاش می‌شود تا این زمان در عمل کاهش یابد.
اگر ارزش دارایی توثیق‌شده به محدوده‌های تعیین شده نزدیک شود، پیش از رسیدن به نقطه سربه‌سر، به کاربر اخطار داده می‌شود تا با پرداخت بدهی یا اصلاح وضعیت وثیقه، از حفظ اعتبار خود اطمینان حاصل کند. در غیر این صورت، اعتبار تخصیص‌یافته ممکن است پس گرفته شود یا فرایندهای مربوط به تسویه و فروش وثیقه آغاز گردد.
علاوه بر این، در صورت بروز شرایط خاص در بازار، مانند نوسانات شدید یا تکرار وضعیتی مشابه سال ۱۳۹۹، ضرایب اعتباردهی می‌تواند کاهش یابد. این ضرایب با توجه به نقدشوندگی و شرایط بازار سرمایه تعیین می‌شوند.
توسعه خدمات در آینده
مسئولان گروه فیروزه اعلام کردند که سرویس معرفی‌شده در مرحله اول «اعتبار خرید» است و در اپلیکیشن فیروزه خدمات متنوعی از جمله خرید کالاهای روزمره، سفر، لوازم خانگی و سایر خدمات ارائه خواهد شد.
آن‌ها همچنین افزودند که در آینده و با انعقاد قراردادهای جدید با بانک‌ها، تسهیلات نقدی بانکی نیز به این اکوسیستم افزوده خواهد شد. با توجه به قوانین موجود، اعطای وام بانکی در اختیار بانک‌هاست و فیروزه در این بخش نقش فراهم‌کننده زیرساخت و پیونددهنده بین کاربر و بانک را ایفا خواهد کرد.
این خدمات با هدف ایجاد ارتباطی مؤثر میان بازار سرمایه و نیازهای مالی روزمره خانوارها طراحی شده است. دارندگان دارایی‌های بورسی می‌توانند با مراجعه به اپلیکیشن فیروزه، ارزش دارایی‌های قابل توثیق خود را مشاهده کرده و مراحل درخواست اعتبار را کامل نمایند.
منبع: مهر
