مدیر عامل اسنپ‌پی: طرح آینده ما ارائه اعتبارات با اقساط ۶، ۹ و ۱۲ ماهه خواهد بود

طبق گزارش‌های منتشرشده از سوی اسنپ‌پی، ارزش بازار BNPL یا «همین حالا بخر، بعداً پرداخت کن» در ایران از ۴ هزار میلیارد تومان در سال ۱۴۰۱ به ۱۳۲ هزار میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴ افزایش خواهد یافت. پیش‌بینی‌های این شرکت نشان می‌دهد که ارزش بازار تا پایان سال ۱۴۰۵ به ۴۰۰ هزار میلیارد تومان می‌رسد که این به معنای سه برابر شدن بازار در فقط یک سال خواهد بود.

این اطلاعات در رویداد “نُت به نُت در پی یک صدا” که توسط اسنپ‌پی در شامگاه دوشنبه، چهارم آبان‌ماه ارائه شد، ارائه گردید. مجید حسامی، مؤسس و مدیرعامل اسنپ‌پی، در این نشست به روند شکل‌گیری بازار خرید اعتباری در ایران، فاصله آن با بازارهای بین‌المللی و چشم‌انداز آینده این صنعت پرداخت.

با توجه به اطلاعات ارائه‌شده توسط حسامی، سهم BNPL از خرده‌فروشی آنلاین ایران در سال ۱۴۰۴ به ۱۷ درصد خواهد رسید. او این رقم را با بازارهای جهانی مقایسه کرد و بیان کرد که ایران هم‌اکنون در زمینه سهم خرید اعتباری در تجارت آنلاین، در کنار استرالیا و بالاتر از کشورهایی نظیر بریتانیا و ایالات متحده قرار دارد.

بر اساس آمار ارائه‌شده در این نشست، سوئد با ۳۰ درصد سهم در صدر بازارهای مورد بررسی قرار دارد و آلمان با ۲۴ درصد در موقعیت بعدی قرار می‌گیرد. سهم BNPL در استرالیا و ایران ۱۷ درصد، در بریتانیا ۱۲ درصد و در ایالات متحده ۸ درصد گزارش شده است. لازم به ذکر است که این ارقام فقط به سهم BNPL از خرده‌فروشی آنلاین اشاره دارند و ممکن است به معنای بزرگ‌تر بودن ارزش ریالی یا تعداد تراکنش‌ها در بازار اعتباری ایران نباشد.

حسامی در بخش دیگری از اظهارات خود به مسیر شش ساله اسنپ‌پی اشاره کرد؛ مسیری که از سال ۱۳۹۹ با نخستین تراکنش اعتباری برای یک سفر اسنپ آغاز شد. در آن زمان، سقف اعتبار ارائه‌شده به کاربران فقط ۲۰۰ هزار تومان بود و این سرویس صرفاً در اکوسیستم اسنپ فعالیت داشت.

سقف اعتبار در سال ۱۴۰۰ به ۵۰۰ هزار تومان افزایش یافت. یک سال بعد، سرویس خرید چهار قسطی به راه افتاد و اعتبار کاربران ابتدا به یک میلیون تومان و سپس به پنج میلیون تومان افزایش یافت. در همان سال، اسنپ‌پی فعالیت خود را به فروشگاه‌ها و پلتفرم‌های خارج از اکوسیستم اسنپ گسترش داد.

در سال ۱۴۰۲، نوبت به ورود به خریدهای حضوری رسید. اسنپ‌پی برای این منظور کارت اعتباری ارایه کرد، اما همان‌طور که حسامی اشاره کرد، نهاد ناظر با فعالیت شرکت‌های BNPL در زمینه کارت مخالفت کرد و این سرویس در اواخر همان سال غیرفعال شد.

در بلک‌فرایدی سال ۱۴۰۲، اسنپ‌پی موفق به ثبت ۱۰۰ هزار سفارش در تجارت الکترونیک شد؛ رکوردی که به گفته حسامی، مبنای هدفگذاری‌های بعدی شرکت قرار گرفت: رسیدن به حداقل ۱۰۰ هزار سفارش در روز.

اکنون آمار فعالیت اسنپ‌پی به سطحی گسترده‌تر رسیده است. بر اساس اطلاعات منتشر شده، این شرکت در سال گذشته ۱۷۵ میلیون تراکنش اعتباری ثبت نموده و در سال جاری به رکورد بیش از یک میلیون تراکنش اعتباری در روز دست یافته است.

اسنپ‌پی همچنین اعلام کرد که ۴۵ میلیون کاربر واجد دریافت اعتبار دارد که از این تعداد ۱۹ میلیون نفر ثبت‌نام کرده‌اند. ۹٫۵ میلیون کاربر حداقل یک تراکنش موفق داشته و تعداد کاربرانی که هر ماه تراکنش انجام می‌دهند به ۴٫۷ میلیون نفر رسیده است. شبکه پذیرندگان این شرکت هم‌اکنون شامل ۷۵ هزار فروشگاه آنلاین، حضوری و اینستاگرامی است.

یکی از نکات اصلی گزارش اسنپ‌پی به تفاوت میان دسترسی ایرانیان به خدمات بانکی و امکان دریافت اعتبار تعلق دارد؛ شکافی که به گفته حسامی، بستر شکل‌گیری بازار BNPL را فراهم کرده است.

او توضیح داد که در سال ۱۳۹۹، از هر ۱۰۰ ایرانی، ۹۱ نفر حساب بانکی داشتند و از هر ۱۰۰ بزرگسال، ۷۲ نفر به گوشی‌های هوشمند دسترسی داشتند. با این حال، فقط ۲۵ درصد بزرگسالان موفق به دریافت وام یا اعتبار شدند.

در همان سال، سهم کارت‌های اعتباری از تراکنش‌ها در ایران تنها ۰٫۳ درصد گزارش شد، در حالی که حسامی میانگین جهانی استفاده از کارت اعتباری در خریدهای حضوری را ۲۱ درصد و در تراکنش‌های آنلاین ۲۴ درصد ذکر کرد.

اسنپ‌پی فعالیت خود را با هدف پر کردن همین شکاف آغاز کرد و مدلی ارائه داد که برای دریافت اعتبار به ضامن، چک، سفته و مدارک متداول بانکی احتیاج ندارد و به کاربران بدون سود و کارمزد خدمات ارائه می‌دهد.

یکی از اطلاعات مهم ارائه‌شده در این نشست به الگوی بازپرداخت کاربران مربوط می‌شد. حسامی اعلام کرد که در ابتدایی‌ترین روزهای فعالیت اسنپ‌پی، ۹۵ درصد کاربران جدید فاقد رتبه اعتباری بودند؛ امری که دریافت تسهیلات از مسیرهای سنتی را برای بسیاری از آن‌ها دشوار می‌کرد.

احسان رحمانی‌نیا، معاون مالی اسنپ‌پی، در این رویداد همچنین در مورد نحوه سنجش اعتبار این کاربران توضیح داد و بیان کرد که شرکت به‌جای تکیه بر روش‌های سنتی ارزیابی اعتبار، مدلی مبتنی بر یادگیری ماشینی توسعه داده است. این مدل از ردپای دیجیتال کاربران در بخش‌های مختلف اکوسیستم اسنپ، شامل اسنپ‌فود، اسنپ‌مارکت و سرویس تأمین خودرو، برای ارزیابی ریسک اعتباری بهره می‌برد.

بر اساس گفته‌های او، ارائه اعتبار بدون وثیقه از ابتدا یکی از چالش‌های اساسی برای شرکت بوده و طراحی مدل مخصوص اعتبارسنجی برای مدیریت همین ریسک انجام شده است.

رحمانی‌نیا تأکید کرد که برای تداوم فعالیت و رشد پایدار شرکت‌های BNPL، سه موضوع تأمین مالی پایدار، انضباط مالی و مدیریت ریسک از اهمیت بالایی برخوردار است.

او افزود که اسنپ‌پی تلاش کرده تا با متنوع‌سازی روش‌های تأمین مالی، مدیریت داخلی ریسک و تقسیم ریسک بین شرکت، پذیرنده و مشتری، شرایطی را فراهم کند که تسویه‌حساب فروشگاه‌ها به‌موقع انجام شود.

اکنون، بخش عمده‌ای از فعالیت اسنپ‌پی بر روی اعتبارات کوتاه‌مدت و خریدهای چهارقسطی متمرکز است و این شرکت در نظر دارد به‌زودی دوره بازپرداخت اعتبار را افزایش دهد.

با این حال، افزایش مقادیر اعتبار و طولانی‌کردن دوره بازپرداخت، نیاز به منابع مالی پایدار و مدیریت دقیق‌تر ریسک را بیشتر می‌کند؛ دو چالشی که مدیران اسنپ‌پی در این نشست بر آن تأکید کردند.

علی فدایی، معاون تجاری اسنپ‌پی، نیز در رویداد شب گذشته به نقش شبکه پذیرندگان و مدل‌های همکاری این شرکت با کسب‌وکارها پرداخت. او بر اهمیت حفظ هویت مستقل پذیرندگان تأکید کرد و بیان داشت که کسب‌وکارها می‌توانند از زیرساخت‌ها و امکانات پلتفرمی اسنپ‌پی بهره‌مند شده و در عین حال مشتریان فعلی خود را حفظ کنند و به گسترش شبکه مشتریان خود بپردازند.

طبق گفته فدایی، اسنپ‌پی با توجه به اندازه و نیاز کسب‌وکارها، دو مدل همکاری برای کسب‌وکارهای کوچک و متوسط و کسب‌وکارهای بزرگ طراحی نموده است. در مدل اول، این پلتفرم با افزایش قدرت خرید مشتریان، هدایت ترافیک، اجرای کمپین‌های فروش و فراهم نمودن امکان برنامه‌ریزی مبتنی بر داده، به‌عنوان موتور رشد پذیرندگان عمل می‌کند. همکاری با کسب‌وکارهای بزرگ نیز بر سه محور ایجاد فرصت‌های جدید، اجرای کمپین‌های مشترک و ایجاد ارزش پیشنهادی متمایز برای مشتریان متمرکز است.

مهدی یگانه، معاون بازاریابی اسنپ‌پی، در ارائه‌ای به نام «هارمونی نت‌ها» به رفتار خرید کاربران و نقش این پلتفرم در هدایت مشتریان به شبکه پذیرندگان پرداخت.

یگانه بیان کرد که میانگین سفارش به ازای هر کاربر اسنپ‌پی به ۲۴ سفارش رسیده است. این پلتفرم همچنین ۴۲ میلیون ارجاع از جست‌وجوی محصولات به فروشگاه‌ها و بیش از ۲٫۴ میلیون ارجاع کاربر به شبکه پذیرندگان ثبت کرده است. به‌علاوه، حدود ۸۷ درصد از سفارش‌ها از صفحه اصلی اسنپ‌پی آغاز می‌شوند.

او همچنین خاطرنشان کرد ۹۹ درصد از سفارش‌های ثبت‌شده در یک سال گذشته مربوط به کاربرانی است که حداقل دو بار خرید کرده‌اند. بررسی رفتار مشتریانی که در سال ۱۴۰۱ به سرویس چهار قسطی پیوسته‌اند، نشان می‌دهد که میزان خرید آن‌ها در چهارمین سال عضویت حدود ۹ برابر شده است؛ رشدی که به گفته او، فراتر از نرخ تورم این دوره بوده است.