نتایج جدید واکسن سرطان مدرنا؛ کاهش ۴۲ درصدی احتمال عود بیماری یا فوت
واکسن سرطان تولید شده به‌وسیله‌ی فناوری mRNA از شرکت مدرنا در یک کارآزمایی بالینی بزرگ به نتایج امیدبخشی دست یافته است. بر اساس اطلاعات جدید منتشرشده از سوی شرکای داروسازی مدرنا و مرک، ترکیب این واکسن شخصی‌سازی‌شده با داروی ایمنی‌درمانی کیترودا، خطر بازگشت بیماری یا مرگ را در بیماران مبتلا به ملانومای پرخطر به میزان ۴۲ درصد کاهش داده است، در مقایسه با استفاده از کیترودا به‌تنهایی.
به گزارش ساینتیفیک آمریکن، جزئیات مربوط به این کارآزمایی بالینی در فاز سوم در تاریخ ۲۲ اکتبر (۳۰ مهر) افشا و در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک گذاشته شد. این انتشار زودهنگام اطلاعات باعث شد که مدرنا و مرک بخشی از یافته‌های پژوهش را زودتر از موعد مقرر به اطلاع عمومی برسانند.
انتشار این داده‌ها با کاهش ارزش سهام مدرنا همزمان شد؛ با این وجود، کارشناسان حوزه سرطان چنین نتایج را امیدوارکننده می‌دانند. کارن نادسن، مدیر اجرایی مؤسسه غیرانتفاعی پارکر برای ایمنی‌درمانی سرطان، یافته‌های جدید را به‌طور جدی دلگرم‌کننده ارزیابی کرده است.
در مرداد ۱۴۰۵، زومیت از موفقیت اولیه همین واکسن در فاز سوم کارآزمایی بالینی گزارش داده بود، اما آن زمان میزان دقیق کاهش خطر بازگشت یا گسترش سرطان هنوز مشخص نشده بود.
کاهش ۴۲ درصدی خطر بازگشت سرطان در بیش از هزار بیمار
این کارآزمایی بالینی که به‌صورت مشترک توسط مرک و مدرنا انجام شده، با همکاری ۱٬۱۳۷ بیمار مبتلا به ملانومای پرخطر صورت گرفت. ملانوما یک نوع سرطان پوست است که قابلیت گسترش به سایر اندام‌های بدن را دارد و در مراحل پیشرفته می‌تواند تهدیدی جدی برای جان بیماران باشد.
در این مطالعه، محققان اثربخشی دو شیوه درمانی را مورد بررسی قرار دادند. گروه اول واکسن شخصی‌سازی‌شده‌ی mRNA به نام اینتیسمران اتوژن را به همراه داروی پمبرولیزوماب دریافت کردند. گروه دوم تنها با داروی پمبرولیزوماب که تحت برند کیترودا (Keytruda) عرضه می‌شود، درمان شدند.
واکسن شخصی‌سازی‌شده سرطان مدرنا در کارآزمایی بالینی فاز سوم، خطر بازگشت سرطان پوست یا مرگ را ۴۲ درصد کاهش داد
اینتیسمران اتوژن برخلاف واکسن‌های مرسوم که عموماً در برابر بیماری‌های عفونی به‌کار می‌روند، درمانی تخصصی برای بیماران مبتلا به سرطان است. این واکسن به‌صورت اختصاصی برای هر فرد طراحی می‌شود و به سیستم ایمنی کمک می‌کند تا نشانه‌های خالص سلول‌های سرطانی را شناسایی کرده و با آن‌ها بجنگد.
در مقابل، کیترودا یک نوع داروی ایمنی‌درمانی است که با مسدود کردن یکی از مکانیسم‌های سرکوب‌کننده پاسخ ایمنی، مانع می‌شود که سلول‌های سرطانی به‌راحتی از سیستم دفاعی بدن پنهان شوند. محققان امیدوارند که ترکیب این دو روش توانایی سیستم بدن را در شناسایی و از بین بردن سلول‌های سرطانی باقیمانده پس از جراحی افزایش دهد.
بر اساس نتایج اخیر، پس از یک دوره میانگین پیگیری حدود دو سال، ترکیب واکسن mRNA و کیترودا خطر بازگشت سرطان یا مرگ را نسبت به درمان انفرادی با کیترودا، ۴۲ درصد کاهش داده است. همچنین درمان ترکیبی توانسته است خطر گسترش سرطان به سایر بخش‌ها یا مرگ را در مقایسه با تنها استفاده از کیترودا، ۳۸ درصد کاهش دهد.
اعداد اعلام‌شده به معنای کاهش نسبی خطر در گروهی است که تحت درمان ترکیبی قرار گرفته‌اند و به هیچ وجه بیانگر این نیست که ۴۲ درصد از بیماران به‌طور قطع درمان شده‌اند.
آیا واکسن جدید می‌تواند به افزایش عمر بیماران سرطانی کمک کند؟
با وجود این نتایج خوشحال‌کننده، یکی از سوالات کلیدی همچنان بدون پاسخ باقیمانده است: آیا بیمارانی که واکسن را دریافت می‌کنند، در قیاس با افرادی که از درمان‌های رایج بهره می‌برند، عمر طولانی‌تری خواهند داشت؟
کارن نادسن به این موضوع اشاره می‌کند که داده‌های منتشر شده هنوز شامل اطلاعاتی درباره بقای کلی بیماران نیستند. به عقیده او، علاوه بر بررسی تأثیر واکسن بر طول عمر، همچنین لازم است تا مشخص شود که روش جدید چه تأثیری بر کیفیت زندگی بیماران خواهد داشت.
نادسن می‌گوید با انتشار اطلاعات بیشتری از آینده کارآزمایی‌ها، پاسخ به این سوالات روشن‌تر خواهد شد؛ اما یافته‌های فعلی می‌تواند به‌عنوان پیشرفتی بسیار مثبت در مسیر توسعه واکسن‌های سرطان شخصی‌سازی‌شده در نظر گرفته شود.
ترکیب واکسن مبتنی بر mRNA با داروی کیترودا، خطر گسترش سرطان به سایر اندام‌های بدن یا مرگ را نیز ۳۸ درصد کاهش داد
مایکل پستو، رئیس بخش ملانوما در مرکز سرطان مموریال اسلون کترینگ و از پژوهشگران مشارکت‌کننده در کارآزمایی، در کنفرانس خبری ۲۳ اکتبر توضیح داد که یکی از بزرگ‌ترین پیشرفت‌های این درمان، کاهش تعداد بیمارانی است که پس از عمل جراحی دوباره با سرطان مواجه می‌شوند.
پستو اظهار می‌دارد که استفاده از درمان ترکیبی پس از حذف ملانوما از طریق جراحی می‌تواند به کاهش تعداد بیمارانی که در آینده به عود دوباره بیماری دچار خواهند شد، کمک کند. در این وضعیت، احتمال کاهش نیاز به درمان‌های تکمیلی از جمله پرتودرمانی، جراحی‌های مجدد و سایر روش‌های پیچیده نیز وجود خواهد داشت.
مدرنا در تلاش برای دریافت مجوز واکسن سرطان است
استفان بانسل، مدیرعامل مدرنا، به این نکته اشاره می‌کند که نتایج جدید نشان‌دهنده این است که فناوری mRNA می‌تواند سنگ‌بنای توسعه درمان‌های شخصی‌سازی‌شده بر اساس ویژگی‌های تومور هر بیمار باشد و در تغییر رویکرد درمان سرطان مؤثر واقع شود.
کلی آلسباخ، مدیر اجرایی ائتلاف داروهای mRNA، نیز بر لزوم به‌روزرسانی استانداردهای نظارتی و ادامه حمایت مالی دولت ایالات متحده از پژوهش‌های این حوزه تأکید کرد. او حمایت‌های قبلی دولت، از جمله برنامه عملیات وارپ اسپید را از عوامل کلیدی پیشرفت فناوری mRNA دانست.
شرکت‌های مدرنا و مرک اعلام کرده‌اند که یافته‌های این کارآزمایی برای انتشار در مجله پزشکی The New England Journal of Medicine پذیرفته شده است.
این دو شرکت در حال حاضر در حال مذاکره با نهادهای نظارتی برای دریافت مجوز واکسن هستند. با این وجود، واکسن همچنان در مرحله آزمایشی باقی مانده و برای تعیین تأثیر آن بر طول عمر بیماران و ارزیابی کامل مزایا و خطرات درمان به داده‌های بیشتری نیاز است.
