کلاغ‌ها توانایی دارند تا دو برابر سریع‌تر از انسان‌ها اقدام به تصمیم‌گیری کنند
از دیرباز، کلاغ‌ها به خاطر توانایی‌هایشان در استفاده از ابزار، حل مسائل و نمایش رفتارهای اجتماعی پیچیده به‌عنوان یکی از باهوش‌ترین گونه‌های پرندگان شناخته شده‌اند. به تازگی، تحقیقی نو جدید بیانگر این است که این پرندگان در انجام برخی وظایف شناختی حتی از انسان‌ها نیز سریع‌تر عمل می‌کنند.
طبق گزارشی از لایوساینس، محققان دانشگاه توبینگن آلمان مشاهده کردند که کلاغ‌های لاشه‌خوار (Corvus corone) قادرند به‌طور میانگین جهت حرکت یک سری نقطه‌ها را روی صفحه‌نمایش در زمان ۲۳۵ میلی‌ثانیه شناسایی کنند. این زمان کمتر از یک‌چهارم ثانیه است و طبق مقایسه‌ای با تحقیقات پیشین، به حدود نصف هنگامی که انسان‌ها و میمون‌ها برای وظایف مشابه نیاز دارند، بالغ می‌شود.
برای ارزیابی دقت تصمیم‌گیری کلاغ‌ها، محققان دو پرنده را آموزش دادند تا روی یک صفحه لمسی، جهت غالب حرکت نقطه‌های سفید را تشخیص دهند. در این آزمون، تعدادی از نقطه‌ها به سمت چپ یا راست حرکت کرده و سایر نقاط به‌طور تصادفی جابجا می‌شدند. کلاغ‌ها می‌بایست جهت غالب را شناسایی کرده و با نوک‌زدن به گزینه‌ی صحیح، پاداش غذایی دریافت می‌کردند.
محققان با تغییر تعداد نقطه‌هایی که به‌صورت هماهنگ حرکت می‌کردند، درجه‌ی دشواری آزمون را تنظیم کردند. هرچه تعداد نقاط هم‌جهت کاهش می‌یافت، تشخیص جهت حرکت نیز سخت‌تر می‌شد.
دو کلاغ آزمایش‌شده توانستند جهت حرکت نقطه‌ها را با میانگین سرعت ۲۳۵ میلی‌ثانیه و دقت بسیار بالا تشخیص دهند
نتایج نشان داد که در شرایطی که حرکت نقطه‌ها کاملاً مشخص بود، کلاغ‌ها به دقت نزدیک به ۱۰۰ درصد دست یافتند. حتی زمانی که تنها سه درصد از نقطه‌ها به‌صورت هماهنگ حرکت می‌کردند، عملکرد پرندگان به‌طور معناداری بهتر از حدس تصادفی بود و در نیمی از موارد پاسخ درست را ارائه دادند.
نکته‌ی جالب این است که کلاغ‌ها علی‌رغم سرعت بسیار بالای تصمیم‌گیری، دقت خود را در مراحل مختلف آزمون حفظ کردند. به عبارت دیگر، سرعت بالای آن‌ها به قیمت افزایش خطا تمام نشد.
با این حال، محققان تأکید می‌کنند که در این مطالعه، کلاغ‌ها به‌طور مستقیم با انسان‌ها یا میمون‌هایی که همان آزمایش را انجام داده باشند، مقایسه نشده‌اند. نتیجه‌گیری درباره‌ی برتری سرعت کلاغ‌ها صرفاً بر پایه‌ی مقایسه با مطالعات پیشین انجام شده و برای تأیید نهایی آن به تحقیقات بیشتر نیاز است.
دانشمندان برای درک سازوکار عصبی تصمیم‌گیری سریع کلاغ‌ها، فعالیت ۲۴۸ نورون را در بخش مغزی آن‌ها به نام «نیدوپالیوم دُم‌جانبی» بررسی کردند؛ ناحیه‌ای که از نظر عملکردی به قشر پیش‌پیشانی مغز انسان که در زمینه تصمیم‌گیری و پردازش اطلاعات نقش دارد، شباهت دارد.
در مغز انسان‌ها و دیگر نخستی‌سانان، نورون‌ها حین تصمیم‌گیری به‌تدریج شواهد حسی را جمع‌آوری می‌کنند. زمانی که فعالیت عصبی به آستانه‌ی مشخصی می‌رسد، مغز تصمیم نهایی را اتخاذ می‌کند. پژوهش جدید نشان می‌دهد که فرایند مشابهی در مغز کلاغ‌ها نیز به وقوع می‌پیوندد.
دانشمندان همچنین توانستند تنها ۷۰ میلی‌ثانیه پس از ظاهر شدن نقطه‌ها، با بررسی فعالیت نورون‌ها پیش‌بینی کنند که کلاغ چه انتخابی خواهد داشت. این پیش‌بینی تقریباً ۱۷۰ میلی‌ثانیه پیش از واکنش واقعی پرنده و نوک‌زدن به صفحه‌نمایش صورت‌پذیرفت.
آندریاس نیدر، استاد فیزیولوژی جانوری دانشگاه توبینگن و از نویسندگان این تحقیق، بیان می‌کند که نتایج نشان می‌دهند برای انجام پردازش‌های پیچیده، نیازی به وجود ساختار مغزی مشابه پستانداران نیست.
مغز پرندگان، بر خلاف مغز پستانداران، فاقد نئوکورتکس یا قشر مخ جدید با ساختار لایه‌لایه‌ای مشابه است. با این حال، کلاغ‌ها می‌توانند از روش‌های عصبی متفاوتی برای انجام وظایف شناختی پیچیده بهره ببرند.
این شباهت همچنین از جنبه تکاملی دارای اهمیت است؛ چرا که مسیر تکامل پرندگان و پستانداران بیش از ۳۱۰ میلیون سال پیش از یکدیگر جدا شده است. به باور نیدر، نتایج به‌طور بالقوه نشان‌دهنده‌ی آنند که تکامل در دو گروه مستقل جانوری، راه‌حل‌های یکسانی برای پردازش اطلاعات و تصمیم‌گیری فراهم کرده است.
محققان بر این باورند که سرعت پردازش اطلاعات در مغز کلاغ‌ها ممکن است به نیازهای روزمره زندگی آن‌ها مرتبط باشد. پرواز در محیط‌های سه‌بعدی، عبور از میان موانع، واکنش به اجسام متحرک و شکار طعمه، همگی به پردازش سریع اطلاعات بصری و هماهنگی دقیق میان حواس و حرکت نیاز دارند. این فشارهای تکاملی ممکن است مغز پرندگان را به‌گونه‌ای سازگار کند که عملکرد تصمیم‌گیری آن‌ها سریع‌تر شود.
تحلیل فعالیت مغزی کلاغ‌ها نشان داد که فرایند تصمیم‌گیری آن‌ها توانایی‌های مشابهی با سازوکارهای عصبی انسان‌ها و دیگر نخستی‌سانان دارد
با این وجود، دانشمندان هنوز نمی‌دانند چرا کلاغ‌ها در این نوع خاص از تصمیم‌گیری به‌نظر می‌رسد که سریع‌تر از نخستی‌سانان عمل می‌کنند. به دلیل اینکه این تحقیق تنها بر روی دو پرنده انجام شده، بررسی تعداد بیشتری از کلاغ‌ها و مقایسه‌ی مستقیم آن‌ها با انسان‌ها می‌تواند تصویر واضح‌تری از این تفاوت ارائه کند.
نیدر بر این باور است که یافته‌های اخیر سوالات مهم‌تری را نیز مطرح می‌کند: آیا باید مغز پستانداران را به عنوان معیار اصلی سنجش هوش در جانوران در نظر بگیریم؟ او معتقد است، به جای در نظر گرفتن مغز پستانداران به‌عنوان الگوی اصلی رفتار هوشمندانه، بهتر است گونه‌های مختلف را مورد مطالعه قرار داد تا مشخص شود کدام اصول پردازش اطلاعات میان جانوران مشترک و کدام توانایی‌ها به‌واسطه سازگاری با شرایط محیطی خاص هر گونه شکل گرفته‌اند.
این تحقیق به‌طور قطعی بیان نمی‌کند که کلاغ‌ها به‌طور کلی از انسان‌ها باهوش‌ترند؛ اما شواهد تازه‌ای ارائه می‌دهد که نشان می‌دهد توانایی‌های تصمیم‌گیری پیچیده و سریع ممکن است در مغزهایی با ساختار کاملاً متفاوت نیز تکامل یافته باشد.
این پژوهش در ژورنال Science منتشر شده است.
