یک ماهواره روسی در حال دنبال کردن فضاپیمایی از ایالات متحده است؛ اما علت این امر هنوز مشخص نیست

مانوری که تحت عنوان «عملیات ملاقات و نزدیکشدن» (RPO) شناخته میشود، به منظور نزدیک شدن یک فضاپیما به یک جسم دیگر در مدار، فضاپیما ابتدا باید خود را بر روی همان صفحه مداری هدف قرار دهد و سپس با اتخاذ تغییراتی در سرعت خود، آن را با سرعت جسم مقصد هماهنگ نماید؛ در غیر این صورت، دو فضاپیما تنها با سرعت بالا از کنار یکدیگر عبور خواهند کرد.
این قبیل مانورها علاوه بر اینکه احتمال برخوردهای فاجعهبار را تشدید میکنند، معمولاً نیازمند استفاده زیادی از سوخت پیشران هستند؛ منبعی که در فضا امکان تجدید آن وجود ندارد. به همین خاطر، اپراتورهای ماهوارهها معمولاً تنها در صورتی که دلایل بسیار قانعکنندهای وجود داشته باشد، به این منورها تن میدهند.
در این خصوص، دلیل احتمالی به روشنی نمایان است: مقامهای روسیه از بهرهبرداری اوکراین از تصاویر رادار دهانه ترکیبی ماهواره آیسآی-ایکس۳۶ نگران هستند. این فناوری توانایی تصویربرداری از حالت ابر و دود نیز دارد و میتواند فعالیتهای سطح زمین را تحت نظر گرفته و مدیریت کند.
یک مقام اوکراینی از طریق گفتگو با وبسایت اکسیوس تأیید کرده است که ارتش این کشور با همکاری یک شرکت فنلاندی که در حوزه ماهوارهها فعال است، تعامل داشته است. شرکت آیسآی در اوایل سال جاری اعلام کرد که قراردادی را برای همکاری با وزارت دفاع اوکراین منعقد کرده است. ماهواره آیسآی-ایکس۳۶ در سال ۲۰۲۴، دو سال پس از آغاز تجاوز روسیه به اوکراین، به فضا پرتاب شد.
به نظر میرسد که مقامهای روسیه از به کارگیری اوکراین از تصاویر رادار دهانه ترکیبی ماهواره آیسآی-ایکس۳۶ ناراضی هستند.
تعقیب ماهواره آیسآی-ایکس۳۶ توسط کاسموس-۲۶۱۲ ممکن است بهطور عمده به عنوان یک هشدار برای به نمایش گذاشتن قابلیتهای روسیه باشد؛ اما این احتمال وجود دارد که هدف آن اقدامی مستقیمتر و مخربتر نیز بوده باشد. یک ماهواره تهاجمی در جریان عملیات ملاقات و نزدیکشدن قادر به انجام اقدامات متعددی علیه هدف خود است؛ از جمله تصویربرداری، مختل کردن ارتباطات، مسدود کردن حسگرها یا حتی از کار انداختن فیزیکی فضاپیمای رقیب و خارج کردن آن از مدار.
اپراتورهای آیسآی-ایکس۳۶ ممکن است در مواجهه با این تهدید تصمیم بگیرند که برای دوری از کاسموس-۲۶۱۲ یا دیگر ماهوارههای خطرناک، از پیشران حساس و باارزش خود استفاده کنند. چنین اقدامی میتواند به طور قابل توجهی عمر مفید مأموریت را تحت تأثیر قرار دهد.
عملیات روسیه در زمانی انجام شده است که اوکراین با مختلسازی گستردهتری در پشتیبانی فضایی خود در برابر تهاجم مداوم روسیه روبهرو میباشد. نیروهای اوکراینی و ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور این کشور، از محدودیتهای شدید در خدمات ماهوارهای استارلینک و استارشیلد اسپیسایکس در میادین نبرد خبر دادهاند.
فناوری لازم برای انجام عملیاتهای ملاقات و نزدیکشدن با سرعت چشمگیری در حال رشد است. چین، ایالات متحده، روسیه و چند شرکت خصوصی در طی سالهای گذشته هر یک به طور مستقل تواناییهای خود در این راستا را مورد آزمایش قرار دادهاند. اطلاعات راداری ردیابی نشان میدهد که از ماه می گذشته، برخی دیگر از ماهوارههای خانواده کاسموس نیز مانورهای تحریکآمیز پیرامون آیسآی-ایکس۳۶ اجرا کردهاند؛ اقداماتی که نیروی فضایی ایالات متحده بهطور علنی به آنها اشاره کرده است.
سامسون بیان میکند که قوانین بینالمللی در حول و حوش این گونه مانورها بسیار محدود است و انجام آنها بدون توافق طرف مقابل، هنجارهای فعلی را نقض نموده و از خطوط غیرفابل پذیر برای حفظ امنیت متقابل در مدار، عبور میکند.
طبق گفته سامسون، انجام عملیات ملاقات و نزدیکشدن بدون درخواست قبلی ممکن است به عنوان یک اقدام تهاجمی یا حتی به عنوان عملی جنگی تلقی شود. در همین حال، تنشهایی که از قبل در فضای فوقانی زمین وجود داشت، ممکن است اکنون بیشتر شدت یابند: نیروی فضایی آمریکا ماه گذشته اعلام کرد که سلاحهایی را در فضا مستقر نموده است. جزئیات زیادی در مورد این سلاحها از سوی آمریکا منتشر نشده است، اما برخی از تحلیلگران احتمال میدهند که این سلاحها شامل سیستمهای اخلال در ارتباطات هستند که قادر به انجام عملیات ملاقات و نزدیکشدن نیز میباشند.
با اینکه سیستمهای نظارتی زمینی اکنون امکان ردیابی دقیقتر اکثر ماهوارهها را فراهم میآورند، عدم اظهارنظر عمومی از سوی اپراتورهای فضاپیماهای محرمانه، شناسایی دقیق اهداف آنها در زمان انجام چنین مانورهایی را دشوار میسازد. سامسون تأکید میکند که در حال حاضر، فعالیت خاصی جز نظارت بر این شرایط مرموز در آسمان از عهده هیچکس برنمیآید.



