«مربع آبی»؛ درک زندگی، ورای نشانه‌ها
نگار قربانی، که به‌عنوان میزبان برنامه «مربع آبی» شناخته می‌شود، در گفتگویی با زومیت به بیان تجارب گوناگون زندگی، تاثیر فناوری و نقش جامعه در از میان برداشتن موانع می‌پردازد.
او معتقد است: «هیچ انسانی نباید برای به دست آوردن جایگاهی در جامعه، بیشتر از دیگران تلاش کند.» این نظر از نگار قربانی، که میزبانی پادکست «مربع آبی» را بر عهده دارد، شنیده می‌شود؛ پادکستی که به روایت زندگی افراد و شیوه‌های مختلف آن‌ها در شکل‌دهی به زندگی‌شان می‌پردازد. در روز عصای سفید، فرصتی برای گفتگو با میزبان این پادکست فراهم شد تا درباره این تجربیات و موانع باقی‌مانده در فضای شهری و خدمات دیجیتال صحبت کنیم.
پادکست «مربع آبی» با همکاری مجتمع آموزشی نیکوکاری رعد و تحت مدیریت شاهین طبری، به همراهی نگار قربانی و آرش برهمند تهیه و تولید می‌شود؛ آرش برهمند همچنین کار سردبیری مجموعه را عهده‌دار است. تا کنون، ۶ قسمت از این پادکست با حضور مهمانانی همچون مائده کشوری، فرزاد خلیلی، سارا یوسفی، امید هاشمی، هستی صادقی‌تبار و امین عرب منتشر شده است.
چند دقیقه زندگی در جهانی دیگر
قربانی در صحبت‌هایش اشاره می‌کند که هنگامی که با مهمانانش روبه‌رو می‌شود، اولویت او این است که آن‌ها را به خوبی بشناسد: «افرادی هستند که زندگی متفاوتی دارند و نسبت به شرایط خود به طور متفاوتی واکنش نشان می‌دهند. معلولیت تنها یک برچسب است و احساس نمی‌کنم که نیازی به به کار بردن آن در زمان تعامل با افراد وجود داشته باشد.»
او توضیح می‌دهد که مهمانان با دقت انتخاب می‌شوند تا تجربه‌هایی متنوع در پادکست به گوش برسد؛ شامل افرادی که به‌طور ناگهانی مسیر زندگی‌شان تغییر کرده و همچنین کسانی که از بدو تولد با شرایط خاصی زندگی کرده‌اند. برای قربانی، نحوه مواجهه آن‌ها با چالش‌های زندگی و مسیری که ترسیم کرده‌اند، اهمیت زیادی دارد.
او به کارکرد پادکست و رسانه به عنوان فرصتی برای نزدیک شدن به تجربیات دیگران می‌نگرد: «می‌توانیم دقایق یا ساعت‌هایی را در دنیای دیگری زندگی کنیم، بدون اینکه خود آن وقایع را تجربه کرده باشیم.»
قربانی هدفت را از بین بردن موانع می‌داند؛ موانعی که مانع حضور افراد در روزمرگی زندگی‌شان می‌شود. به عقیده او، باید فضایی فراهم شود که افراد «از کنار زندگی عبور نکنند» و بتوانند حتی کوچکترین جزئیات آن را تجربه کنند.
رمپی که وجود دارد، اما غیرقابل استفاده است
قربانی عنوان می‌کند که نام «مربع آبی» از سوی سیاوش صفاریان‌پور با الهام از نماد آبی مرتبط با دسترسی به امکانات انتخاب شده است. با این حال، او فاصله میان در دسترس بودن امکانات و سهل‌الوصول بودن آن‌ها در بسیاری از مکان‌ها را مشاهده می‌کند: «به عنوان مثال، ممکن است رمپی وجود داشته باشد، اما شیب آن مناسب نباشد؛ یا برای دسترسی به آسانسور باید چند پله را بگذرانید.»
میزبان این پادکست بر این باور است که در ایران فضاهای کاملاً دسترس‌پذیر بسیار اندک هستند. او به خانه محتوای «کُ‌جا»، محل ضبط «مربع آبی»، اشاره می‌کند و آن را از جمله فضاهای دارای دسترس‌پذیری مناسب می‌داند. در نگاه او، تغییر باید با قبول مسئولیت در برابر موانع آغاز شود: «یک جامعه بهتر، جامعه‌ای نیست که از افراد بخواهد با موانع سازگار شوند؛ بلکه جامعه‌ای است که مسئولیت رفع موانع را می‌پذیرد.»
فناوری و نیازهایی که هنوز بی‌پاسخ مانده‌اند
قربانی، نقش فناوری را در ارتقای کیفیت زندگی بسیار حیاتی می‌داند و بخصوص به تأثیر آن بر تحصیلات و امور روزمره افراد نابینا تأکید می‌کند. به اعتقاد او، نوآوری‌ها در چارچوب آزمایش و خطا قرار دارند و برای تداوم نیاز به اصلاح و بهبود دارند.
با این حال، او ارزیابی متفاوتی از ابزارهای در دسترس برای کاربران ویلچر ارائه می‌دهد و می‌گوید: «هنوز اپلیکیشنی پیدا نکرده‌ام که به‌طور کامل برای کسانی که از ویلچر استفاده می‌کنند مفید باشد.»
این صحبت‌ها بیانگر تجارب شخصی قربانی است. انتظارات او از فناوری و جامعه، به همان هدفی که برای میزبانی «مربع آبی» مدنظر دارد، مربوط می‌شود: ایجاد شرایطی که افراد بتوانند به زندگی در تمامی ابعاد آن ادامه دهند، بدون آنکه برای بهره‌مندی از این شرایط، مجبور به تلاش بیشتر شوند.
