دموکراسی الزاما از بستر لیبرالیسم نشأت نمی‌گیرد + فیلم
قهرمان‌پور در جلسه‌ای که به بررسی کتاب «از توسعه تا مردم‌سالاری» اختصاص داشت، به تغییر در رویکردهای مربوط به مطالعات دموکراسی اشاره کرد و بیان داشت: در ایران، تا دهه ۱۹۹۰ میلادی، برخی روش‌های مرتبط با دموکراسی بیشتر مورد توجه بودند، اما پس از آن، توجه به این مباحث کاهش یافته و سایر رویکردها در این زمینه وارد شده‌اند.
او با تأکید بر این نکته که دموکراسی نمی‌توان به سادگی به انتقال مجموعه‌ای از ارزش‌ها به جامعه تقلیل یابد، توضیح داد که تجارب کشورهای مختلف نشان می‌دهد که وجود ارزش‌ها یا نهادهای مربوط به دموکراسی الزماً به تأسیس و حفظ یک نظام دموکراتیک منجر نمی‌گردد.
قهرمان‌پور با اشاره به تجارب کشورهای آسیایی، به این موضوع پرداخت که ژاپن از باثبات‌ترین نظام‌های سیاسی در این منطقه برخوردار است، اما دیگر کشورها لزوماً مسیر مشابهی را طی نکرده‌اند. همچنین در کره جنوبی، با وجود تجربه دموکراتیک، چالش‌ها و بحران‌های سیاسی نشان‌دهنده این است که حتی در نظام‌های دموکراتیک نیز شرایط برای بروز تنش وجود دارد.
این پژوهشگر علوم سیاسی با تأکید بر اهمیت این مسئله برای ایران خاطرنشان کرد که تحقق دموکراسی صرفاً به وجود جامعه مدنی یا برخورداری از ویژگی‌های اقتصادی و اجتماعی محدود نمی‌شود؛ بلکه محاسبات رهبران سیاسی و نگرانی‌های آنان از آینده‌شان پس از انتقال قدرت نیز باید مد نظر قرار گیرد.
او توضیح داد اگر حاکمان تصور کنند که پذیرش دموکراسی به‌معنای کنار گذاشته شدن کامل آن‌ها از عرصه سیاست است، ممکن است در برابر چنین تحولی مقاومت کنند. در عوض، اطمینان نسبت به امکان ادامه حضور سیاسی پس از انتقال قدرت می‌تواند سبب افزایش پذیرش تغییر شود.
قهرمان‌پور همچنین به رابطه بین دموکراسی و لیبرالیسم اشاره کرد و گفت این دو مفهوم در ادبیات نظری ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند؛ اما این سؤال مطرح است که آیا ارزش‌های دموکراتیک تنها در بستر لیبرالیسم قادر به رشد هستند یا می‌توانند در زمینه‌های سیاسی و فرهنگی مختلف نیز ظهور یابند.
بنابراین، تجربه کشورهای آسیایی نشان می‌دهد که برای مطالعه مسیر دموکراتیک‌شدن، نمی‌توان به الگوهای از پیش تعیین‌شده یا تفسیرهای صرفاً فرهنگی اکتفا کرد؛ بلکه باید به نقش ساختار قدرت، تصمیمات رهبران سیاسی و شرایط خاص هر کشور نیز توجه ویژه‌ای داشته باشیم.
ویدیو را در ادامه مشاهده نمایید.
۵۹۲۴۴
