فناوری برای کلیه افراد؛ بزرگداشت روز جهانی عصای سفید در زومیت

بهتر است تصور کنید که به‌خاطر انجام یک کار ساده وارد یک وب‌سایت می‌شوید، اما به سختی می‌توانید دکمه‌های آن را بیابید. قصد دارید خرید اینترنتی انجام دهید، اما اطلاعاتی درباره تصاویر محصولات در دسترس نیست. می‌خواهید از خدمات بانکی بهره‌مند شوید، اما نرم‌افزاری که باید محتوای صفحه را برایتان بخواند، قادر به شناسایی بخش‌های مهم اپلیکیشن نیست.

برای بسیاری از افراد، چنین تجربیاتی ممکن است عجیب و غیرواقعی باشد؛ اما برای تعداد زیادی از افراد نابینا، این دشواری‌ها بخشی از زندگی روزمره‌شان در فضای دیجیتال است. دنیایی که قرار بود کارها را تسهیل کند، گاهی خود به مانعی جدید تبدیل می‌شود.

استقلال تنها به خیابان‌ها و پیاده‌روها وابسته نیست؛ این‌که تنها یک شهر به بهبود شرایط برای افراد دارای معلولیت بپردازد کافی نیست. امروزه بخش عمده‌ای از زندگی ما به فضای اینترنت مرتبط است، که به‌طور هم‌زمان با زندگی آفلاین ما گره خورده. از خرید و پرداخت قبض گرفته تا آموزش، کار و ارتباطات، همه‌چیز در بستر مجازی ادامه پیدا می‌کند. فردی که نتواند از یک اپلیکیشن بانکی، سامانه دولتی یا یک فروشگاه آنلاین استفاده کند، از بهره‌مندی از خدمات روزمره محروم است.

عدم دسترسی به خدمات دیجیتال، برای بخشی از جامعه احساس محدودیت ایجاد می‌کند مشابه با فیلترینگ. تفاوت در این است که این بار هیچ پیامی مبنی بر مسدود بودن سایت وجود ندارد؛ صفحه به درستی بارگذاری می‌شود و خدمات در دسترس به‌نظر می‌رسند، اما گروهی از کاربران قادر به استفاده از آن‌ها نیستند. گویی درها به روی همه باز است، اما برخی نمی‌توانند از آن عبور کنند و در نتیجه از امکانات محروم می‌شوند.

وقتی درباره پیشرفت فناوری صحبت می‌کنیم، باید این سوال را مطرح کنیم که آیا این پیشرفت برای همه افراد قابل بهره‌برداری است یا خیر. تلفن‌های هوشمند، هوش مصنوعی یا یک سرویس اینترنتی زمانی واقعاً کارایی دارند که تمامی افراد با توانایی‌ها و نیازهای مختلف بتوانند به امکانات آن‌ها دسترسی پیدا کنند. برای همه، بدون هیچ استثنایی.

در زومیت این تصمیم را گرفته‌ایم که به مناسبت روز جهانی عصای سفید، روال عادی انتشار اخبار و مطالب را برای یک روز متوقف کنیم و به مباحثی بپردازیم که شاید کمتر به آن‌ها پرداخته شده است؛ مسائلی که با زندگی افراد نابینا و کم‌بینا، فناوری‌های کمک‌کننده و حق دسترسی برابر به خدمات و اطلاعات مرتبط است.

در طول این روز، به بررسی مسائلی از دنیای علم خواهیم پرداخت که احتمالاً ذهن بسیاری از شما را مشغول کرده است: افراد نابینا چگونه خواب می‌بینند؟ مغز آن‌ها چگونه محیط اطراف را درک می‌کند؟ آیا واقعاً حواسشان قوی‌تر از دیگران یا حس ششم دارند؟

همچنین به فناوری‌هایی خواهیم پرداخت؛ از قابلیت‌های دسترسی‌پذیری گوشی‌های هوشمند و ابزارهای هوش مصنوعی گرفته تا عصاهای هوشمند و برنامه‌هایی نظیر Be My Eyes که می‌توانند زندگی روزمره را تسهیل کنند.

در کنار این مباحث، به مشکلات سایت‌ها و خدمات ایرانی، مسئولیت‌های کسب‌وکارها و رسانه‌ها، رفتار مناسب در تعامل با افراد نابینا و حتی تجربیات آنان از بازی‌های ویدیویی خواهیم پرداخت. همچنین سرویس‌ها، برنامه‌ها و کسب‌وکارهایی را معرفی خواهیم کرد که در راستای دسترس‌پذیری بیشتر زندگی و خدمات دیجیتال اقدامات مثبتی انجام داده‌اند.

اما قرار نیست تنها زومیت در مورد دنیای نابینایان صحبت کند… در این پرونده، هدف ما منعکس کردن صدای افراد نابینا نیز خواهد بود. نظرات و تجربیات آن‌ها را می‌خوانیم، در گفتگوهای خود به سخنانشان گوش می‌دهیم و با ابتکارها و خدماتی که خود آنان ارائه کرده‌اند آشنا خواهیم شد. می‌خواهیم به مسائل از دیدگاه کسانی بنگریم که هر روز با آن‌ها سر و کار دارند، نه این که به نمایندگی از آن‌ها سخن بگوییم.

این مناسبت همچنین برای خود زومیت تغییراتی به همراه داشته است. ما امکانات دسترسی‌پذیری را به سایت زومیت افزوده‌ایم تا استفاده از آن برای کاربران با نیازهای متفاوت آسان‌تر شود. جزئیات و تغییرات این امکانات را در مطلبی جداگانه بیشتر توضیح خواهیم داد.

انتشار چند مقاله به خودی خود مشکلات دسترسی‌پذیری را حل نخواهد کرد. اما می‌توانیم بیشتر درباره آن‌ها اطلاعات کسب کنیم، باورهای غلط را اصلاح کنیم و موانعی را شناسایی کنیم که ممکن است پیش‌تر از آن‌ها بی‌خبر بوده‌ایم.

از شما نیز دعوت می‌کنیم امروز با زومیت همراه باشید، مطالب این پرونده را مطالعه کنید و تجربیات خود را با ما به اشتراک بگذارید.

اگر نابینا یا کم‌بینا هستید، بیش از پیش مشتاق شنیدن نظرات شما هستیم. کدام فناوری‌ها زندگی شما را راحت‌تر کرده‌اند؟ کدام وب‌سایت یا سرویس هنوز برای شما کارایی ندارد؟ دوست دارید رسانه‌هایی مانند زومیت بیشتر درباره چه موضوعاتی به بحث بپردازند؟ شما می‌توانید هر آنچه به ذهن‌تان می‌رسد بیان کنید و دغدغه‌ها، چالش‌ها و پیشنهاداتتان را با زومیت درمیان بگذارید.

امروز قصد داریم به فناوری از دیدگاه افرادی متفاوت نگاه کنیم؛ از زاویه‌ کسانی که ممکن است دنیای دیجیتال برای آن‌ها به اندازه دیگران دسترس‌پذیر نبوده باشد، اما به همان اندازه حق دسترسی به آن را دارند. همراه ما باشید.