مرگ مشکوک در روسیه و احیای نام «طاعون سیاه» / راه‌های انتقال طاعون چگونه است؟
داستان از سیبری و مؤسسه تحقیقات ضدطاعون در ایرکوتسک آغاز می‌شود؛ جایی که یک کارمند جوان به دلیلی نامشخص به ذات‌الریه مبتلا و جان خود را از دست داد. با انتشار گزارش‌هایی در خصوص این واقعه، به‌واسطه محل کار فرد متوفی، نگرانی‌هایی درباره احتمال ابتلا به یکی از اشکال طاعون به وجود آمد. با این حال، مقامات روسی تاکنون وجود طاعون را تأیید نکرده و تحقیقات در خصوص علت بیماری همچنان ادامه دارد.
طاعون چیست و چرا هنوز از آن ترس داریم؟
عامل ایجاد طاعون، باکتری «یرسینیا پستیس» نامیده می‌شود؛ این میکروب، برخلاف باور عمومی، از بین نرفته و هنوز در چرخه طبیعی برخی از مناطق دنیا حضور دارد. این باکتری عمدتاً میان جوندگان و کک‌های آلوده بچرخد و انسان می‌تواند از طریق گزش کک آلوده یا تماس با حیوان مبتلا به آن، به این بیماری گرفتار شود.
طاعون به سه نوع اصلی تقسیم می‌شود: خیارکی، ریوی و خونی. نوع خیارکی معمولاً با تب، لرز، ضعف و تورم دردناک غدد لنفاوی همراه است و به همین دلیل با تصویر تاریخی «مرگ سیاه» در ارتباط است.
اما طاعون ریوی داستانی دیگر دارد. این نوع می‌تواند دستگاه تنفسی را تحت تأثیر قرار دهد و با علائمی چون تب، سرفه، تنگی نفس و در مواردی خلط خونی بروز کند. نکته حائز اهمیت این است که طاعون ریوی می‌تواند از طریق قطرات تنفسی میان انسان‌ها انتقال یابد و در صورت عدم درمان، به سرعت پیشرفت کند.
«مرگ سیاه» هنوز از بین نرفته است
شاید تعجب‌آور باشد، اما با وجود شهرت تاریخی‌اش، طاعون هرگز به‌طور کامل از سطح زمین محو نشده است. کانون‌های طبیعی این بیماری همچنان در برخی نقاط جهان وجود دارند و هر ساله موارد انسانی، هرچند به شدت محدودتر از گذشته، گزارش می‌شود.
تفاوت عمده امروز با دوران قرون وسطی در یک جنبه خلاصه می‌شود: طاعون دیگر بیماری غیرقابل درمان نیست. اگر بیماری به‌سرعت شناسایی شود، آنتی‌بیوتیک‌ها می‌توانند برای درمان آن به کار گرفته شوند و درمان سریع در کاهش خطر مرگ تأثیر بسزایی دارد.
لذا، آنچه در روسیه رخ داد، بیش از آنکه بازگشت «مرگ سیاه» را نشان دهد، یادآور یک حقیقت پزشکی است؛ برخی بیماری‌ها ممکن است از آگاهی عمومی محو شوند، اما از طبیعت هرگز. طاعون هنوز هم وجود دارد، اما دنیای امروز ابزارهایی در اختیار دارد که انسان‌های قرون وسطی حتی تصور آن‌ها را هم نداشتند.
۴۷۴۷
