اعطای چراغ سبز مشروط به بازگشت سهام عدالت / تصمیم جنجالی شورای عالی بورس خبرساز گردید

اخیراً خبری در رسانه‌ها منتشر شده که نشان‌دهنده تصمیم جدید شورای عالی بورس است؛ تصمیمی که به ازسرگیری معاملات سهام عدالت، پس از نزدیک به 6 سال توقف، مشروط به برگزاری مجامع شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی بستگی دارد. این اقدام می‌تواند فعالیت یکی از مهم‌ترین دارایی‌های مالی میلیون‌ها سهامدار را دوباره آغاز کند.

طبق گزارش تسنیم، بر اساس این مصوبه، معاملات مستقیم و غیرمستقیم سهام عدالت تنها زمانی امکان‌پذیر خواهد بود که شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی مجامع خود را به‌صورت رسمی برگزار کرده، ساختار مدیریتی خود را به‌روز رسانی کنند و الزامات مربوط به افشای اطلاعات را به انجام برسانند. پس از این مراحل، سازمان بورس به بررسی و تصمیم‌گیری درباره بازگشایی نمادها خواهد پرداخت.

این درحالی است که از سال 1399، به دلایل مختلف از جمله عدم برگزاری مجامع، ایجاد صف‌های سنگین فروش و کاهش شدید قیمت سهام، نمادهای شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی متوقف مانده‌اند. این توقف به‌طور ملموس نقدشوندگی دارایی حدود 50 میلیون سهامدار را تحت تأثیر قرار داده است.

چراغ سبز مشروط برای احیای سهام عدالت

تصمیم اخیر شورای عالی بورس را می‌توان به‌عنوان نوعی «چراغ سبز مشروط» برای احیای معاملات سهام عدالت در نظر گرفت. با این حال، تحقق این وعده به میزان هماهنگی و سرعت عمل شرکت‌های استانی در برگزاری مجامع و رعایت الزامات قانونی بستگی دارد؛ موضوعی که در سال‌های اخیر بارها به‌عنوان گره کلیدی این مسئله مورد توجه قرار گرفته است. سازمان بورس و شورای عالی بورس بارها تأکید کرده‌اند که برای ازسرگیری معاملات سهام عدالت در تالار شیشه‌ای، برگزاری مجامع شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی ضروری است، و به‌نظر می‌رسد اراده‌ای برای این عمل وجود ندارد.

براساس برآوردها، بازار سهام در وضعیت کنونی ارزشی به‌مراتب کمتر از یک‌پنجم سال 1399 دارد و ارزش معاملات روزانه نیز به‌طور میانگین یک‌ششم دوران اوج گذشته محاسبه می‌شود. علاوه بر این، نسبت قیمت به درآمد (P/E) بازار همچنان فاصله‌ای قابل توجه با میانگین‌های تاریخی دارد. موضوعی که از نظر بعضی تحلیلگران نمایانگر ظرفیت بالقوه بازار برای جذب نقدینگی جدید است.

چالش نقدشوندگی سهام عدالت

با وجود این تحولات، یکی از چالش‌های اصلی بازار سرمایه همچنان معضل نمادهای استانی سهام عدالت است. این نمادها که قرار بود پلی به سمت شفافیت، کشف قیمت و مدیریت دارایی‌های سهامداران باشند، عملاً در یک چرخه فرسایشی از توقف به سر می‌برند. ضمن اینکه به‌نظر می‌رسد اراده‌ای از سوی سازمان بورس و شورای عالی بورس برای گشایش این نمادها وجود ندارد؛ چراکه برخی معتقدند حداقل باید نماد شرکت‌های سرمایه‌گذاری که مجامع‌هاشان برگزار شده‌اند، به‌طور همزمان با معاملات مستقیم سهام عدالت بازگشایی شوند.

در این شرایط، کارشناسان بیان می‌کنند که اگرچه شرط برگزاری مجامع از منظر حاکمیت شرکتی کاملاً منطقی به‌نظر می‌رسد، اما عملاً به فرآیندی طاقت‌فرسا تبدیل شده که روند بازگشایی نمادها را به تأخیر انداخته است. در این وضعیت، پرسش جدی این است که چرا شرکت‌هایی که مجامع خود را به‌طور قانونی برگزار کرده‌اند، همچنان در انتظار بازگشایی باقی مانده‌اند.

چراکه تداوم این وضعیت نه تنها نقدشوندگی دارایی‌های سهامداران را قفل کرده، بلکه پیام منفی در خصوص کارایی سازوکارهای بازار سرمایه نیز ارسال می‌کند. بازاری که فلسفه اصلی آن، فراهم آوردن امکان معامله و دسترسی آزادانه سرمایه‌گذاران به دارایی‌هایشان است.

آیا زمان بازگشایی شده است؟

در این میان باید گفت که با توجه به بهبود نسبی وضعیت بازار سرمایه و افزایش تدریجی اعتماد سرمایه‌گذاران، برخی تحلیلگران بر این اعتقادند که زمان رسیدگی به وضعیت توقف طولانی‌مدت نمادهای استانی فرارسیده است. آنها بر این باورند که تفکیک شرکت‌های آماده برای بازگشایی از شرکت‌های دارای مشکلات ساختاری می‌تواند رویکردی مؤثر برای عبور از این چالش باشد.

در این راستا، آغاز بازگشایی مرحله‌‌ای و مشروط شرکت‌هایی که الزامات قانونی را رعایت کرده‌اند، می‌تواند به افزایش نقدشوندگی بازار کمک کند و بخشی از نقدینگی محبوس سهامداران را آزاد سازد.

در نهایت، به‌نظر می‌رسد حل مشکل سهام عدالت بیشتر به اقدامات عملی و زمان‌بندی شفاف شورای عالی بورس و سازمان بورس مرتبط باشد تا به تصمیمات کلی. چرا که تأخیر بیشتر در این زمینه هزینه آن را برای میلیون‌ها سهامدار افزایش خواهد داد.

۲۲۳۲۲۵